Bilim, Bilimin Doğası ve Bilimsel Araştırma Süreçleri
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Aynı miktarda maya içeren kaplara farklı derişimlerde şeker çözeltisi konmuştur. Çözelti hacmi, sıcaklık ve süre aynıdır. Her derişim için beş kap kullanılmıştır. Grafik, 20 dakikada toplanan gazın ortalama hacmini gösterir. Gazın oluşum mekanizmasını açıklamanız istenmemektedir.
a) Bağımsız ve bağımlı değişkenleri, birimleriyle birlikte yazınız.
b) En yüksek gaz hacmi hangi derişimde elde edilmiştir? Şeker arttıkça gaz hacmi daima artar yargısını iki veriyle değerlendiriniz.
c) Şeker eklenmeyen grubun araştırmadaki işlevini açıklayınız.
Altı gölette aynı hafta ölçülen nitrat derişimi ile su yüzeyinin alglerle kaplı oranı grafikte gösterilmiştir. Göletler arasında sıcaklık, ışık ve diğer çevre koşulları eşitlenmemiştir.
a) Grafikteki ilişkinin yönünü, iki noktanın değerlerini kullanarak açıklayınız.
b) Bu grafik tek başına nitrat artışının alg artışına neden olduğunu kanıtlar mı? Bir alternatif etkenle gerekçelendiriniz.
c) Nitratın etkisini sınamak için bir deney tasarlayınız. Değiştirilecek etkeni, karşılaştırmayı ve iki sabit koşulu belirtiniz.
İki grafikte de aynı yaprak alanı ölçümleri kullanılmıştır. Kontrol ve uygulama gruplarının her birinde on bitki vardır. Sütunlar ortalamayı gösterir; bireysel ölçümler ve değişkenlik bilgisi verilmemiştir.
a) Uygulama grubundaki ortalama artışı cm² ve kontrol grubuna göre yüzde olarak hesaplayınız.
b) Sol grafik niçin farkı daha büyükmüş gibi algılatabilir? Ölçekleri karşılaştırınız.
c) Bu ortalamalar uygulamanın her bitkide kesin artış sağladığını gösterir mi? Karar için hangi ek kayıt gerekir?
Güve fotoğrafı, bir araştırma tasarlamak için başlangıç olarak kullanılacaktır. Deney canlı hayvan kullanmadan, aynı boyuttaki kâğıt güve modelleriyle ve gözlem yoluyla planlanacaktır.
a) Fotoğraftan doğrudan gözlenebilen bir özelliği ve ayrıca sınanması gereken bir yorumu ayrı ayrı yazın.
b) Desenlerin saldırılma üzerindeki etkisini karşılaştıracak iki model grubunu ve ölçülecek sonucu tanımlayın.
c) Modellerin yerleri rastgele dağıtılmaz ve yalnızca birer model kullanılırsa sonuca güven neden azalır? İki düzeltme önerin.