Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.
Aşağıda verilenlerden hangisi tüm canlılar tarafından gerçekleştirilir?
Bu soru, tüm canlıların ortak ve temel özelliklerinden birini belirlememizi istemektedir. Biyolojide canlıların ortak özellikleri konusu, yaşamın temel prensiplerini anlamak için kritik öneme sahiptir. Tüm canlıların göstermesi gereken evrensel bir yaşam fonksiyonu aranmaktadır.
A) Eşeysiz Üreme: Eşeysiz üreme (bölünme, tomurcuklanma, vejetatif üreme vb.) birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilirken, tüm canlılar için geçerli değildir. Örneğin, birçok gelişmiş hayvan ve bitki eşeyli üreme ile çoğalır. Bazı tek hücrelilerde dahi eşeyli üremeye benzer mekanizmalar görülebilir. Dolayısıyla, 'tüm canlılar' ifadesi bu şık için doğru değildir.
B) Oksijenli solunum: Oksijenli solunum, birçok canlı için enerji üretiminde kullanılan temel yoldur. Ancak, bazı canlılar (anaerobik bakteriler, bazı arkeler ve maya gibi bazı ökaryotlar) oksijensiz solunum veya fermantasyon yoluyla enerji üretirler. Hatta bazı zorunlu anaeroblar oksijen varlığında yaşayamazlar. Bu nedenle, 'tüm canlılar' oksijenli solunum yapmaz.
C) Enerji kullanımı: Tüm canlılar, hücre yapısını korumak, büyümek, hareket etmek, madde taşımak, üremek ve metabolik reaksiyonları gerçekleştirmek gibi tüm yaşamsal faaliyetleri için enerjiye ihtiyaç duyar ve bu enerjiyi kullanır. Bu, yaşamın evrensel ve temel bir özelliğidir. Enerji, genellikle ATP formunda üretilir ve tüketilir.
D) Organik besin üretimi: Bu, ototrofların (fotosentetik veya kemosentetik canlılar) özelliğidir. Bitkiler, algler ve bazı bakteriler organik besin üretirken, hayvanlar, mantarlar ve birçok bakteri gibi heterotrof canlılar organik besinleri dışarıdan hazır alırlar. Bu nedenle 'tüm canlılar' organik besin üretmez.
E) Karbondioksit özümlemesi: Karbondioksit özümlemesi (fiksasyonu), atmosferdeki karbondioksitin organik bileşiklere dönüştürülmesi sürecidir. Bu da fotosentetik veya kemosentetik ototroflar tarafından gerçekleştirilen bir süreçtir. Heterotrof canlılar CO2'yi solunumla dışarı verir, özümlemezler. Dolayısıyla, 'tüm canlılar' karbondioksit özümlemesi yapmaz.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, tüm canlıların ortak olarak gerçekleştirdiği tek faaliyet enerji kullanımıdır. Diğer şıklar, canlı aleminin tamamını kapsamamaktadır.
Canlıların gerçekleştirdiği;
I. Polimer maddelerin hidrolizi,
II. ATP sentezi
III. Karbondioksit özümlemesi
olaylarından hangileri tüm canlılar tarafından gerçekleştirilebilir?
Soru, canlıların gerçekleştirdiği üç temel biyolojik olayı listelemekte ve bunlardan hangilerinin 'tüm canlılar' tarafından gerçekleştirilebileceğini sormaktadır. 'Tüm canlılar' ifadesi, bu olayların evrensel bir metabolik süreç olup olmadığını belirlemeyi gerektirir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, polimer maddelerin hidrolizi (I) ve ATP sentezi (II) tüm canlılar tarafından gerçekleştirilen evrensel metabolik olaylardır. Karbondioksit özümlemesi (III) ise sadece ototrof canlılar tarafından gerçekleştirilir. Bu durumda doğru cevap I ve II'yi içeren 'C' şıkkıdır.
Aşağıda verilenlerden hangisi canlıların ortak özellikleri arasında gösterilemez?
Soru, canlıların ortak özelliklerinden hangisinin tüm canlılar için geçerli olmadığını sormaktadır. Canlıların ortak özellikleri, yaşamı tanımlayan ve tüm canlı organizmalarda (prokaryot ve ökaryot) görülen temel biyolojik prensiplerdir. Bu özellikler arasında hücresel yapı, metabolizma, üreme, büyüme ve gelişme, uyarılara tepki ve homeostasi yer alır. Şıkları bu prensipler ışığında değerlendirmemiz gerekmektedir.
A) Enzim sentezleme: Tüm canlılar, hücrelerinde gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonları hızlandırmak için protein yapılı enzimler sentezler. Enzimler, metabolik faaliyetlerin sorunsuz işlemesi için hayati öneme sahiptir. Bu, tüm canlıların ortak bir özelliğidir.
B) Hücrelerden oluşma: Canlılığın temel birimi hücredir. Hücre teorisine göre, tüm canlılar bir veya daha fazla hücreden meydana gelir. Prokaryotlar tek hücreli iken, ökaryotlar tek veya çok hücreli olabilir. Bu, canlılığın temel ve ortak bir özelliğidir.
C) Uyarılara tepki gösterme: Tüm canlılar, çevrelerinden veya kendi içlerinden gelen değişiklikleri (uyarıları) algılar ve bunlara belirli şekillerde tepki verir. Bu yetenek, canlıların çevrelerine uyum sağlamalarına ve hayatta kalmalarına olanak tanır. Örneğin, bitkilerin ışığa yönelmesi veya bakterilerin kimyasal maddelere tepki vermesi bu kapsamdadır. Bu, tüm canlıların ortak bir özelliğidir.
D) Mayoz bölünme geçirme: Mayoz bölünme, eşeyli üreyen ökaryot canlılarda üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan ve kromozom sayısını yarıya indiren özel bir hücre bölünmesi türüdür. Ancak, prokaryot canlılar (bakteriler ve arkeler) mayoz bölünme geçirmezler; onlar ikili bölünme (eşeysiz üreme) ile çoğalırlar. Ayrıca, eşeysiz üreyen bazı ökaryot canlılar da mayoz bölünme geçirmeyebilir veya yaşam döngülerinde mayoz evresi bulunmayabilir. Bu nedenle, mayoz bölünme geçirme, tüm canlıların ortak bir özelliği değildir.
E) Metabolizma için enerji üretme: Tüm canlılar, yaşamsal faaliyetlerini (büyüme, üreme, hareket, madde sentezi vb.) sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyar. Bu enerjiyi hücresel solunum (aerobik veya anaerobik) veya fotosentez gibi metabolik yollarla üretirler. Enerji üretimi, canlılığın devamlılığı için evrensel bir gerekliliktir. Bu, tüm canlıların ortak bir özelliğidir.
Yukarıda ökaryot ve prokaryot iki canlının özelliklerine ait şema çizilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi kesinlikle taralı alandaki ortak özelliklerden biridir?
Soru, ökaryot ve prokaryot iki canlı grubunun özelliklerinin karşılaştırıldığı bir şema üzerinden, bu iki hücre tipinin *kesinlikle* ortak olarak sahip olduğu bir özelliği bulmamızı istemektedir. Taralı alan, her iki hücre tipinin de paylaştığı evrensel özellikleri temsil eder.
A) Çekirdeğe sahip olma: Ökaryot hücreler, genetik materyallerini içeren zarla çevrili bir çekirdeğe sahiptir. Ancak, prokaryot hücrelerde gerçek bir çekirdek bulunmaz; genetik materyal sitoplazmada nükleoid adı verilen bir bölgede serbest halde yer alır. Bu nedenle, çekirdeğe sahip olma ortak bir özellik değildir.
B) Oksijenli solunum yapma: Hem prokaryotlar (bazı bakteriler) hem de ökaryotlar (hayvanlar, bitkiler, mantarların çoğu) oksijenli solunum yapabilir. Ancak, birçok prokaryot (anaerobik bakteriler) ve bazı ökaryotik organizmalar (bazı mayalar veya parazitler) anaerobik solunum veya fermantasyon yoluyla enerji üretir. Bu durum, oksijenli solunumu her iki grup için de 'kesinlikle' ortak bir özellik olmaktan çıkarır.
C) Eşeysiz olarak üreme: Prokaryotlar genellikle ikili bölünme gibi eşeysiz yollarla ürer. Ökaryotlar arasında da (tek hücrelilerde mitozla, bitkilerde vejetatif üreme gibi) eşeysiz üreme yaygındır. Ancak, birçok ökaryot türü aynı zamanda eşeyli üreme de gösterir. Dolayısıyla, eşeysiz üreme her iki grup için de geçerli olsa da, prokaryotlar için temel, ökaryotlar için alternatif veya tamamlayıcı bir yöntemdir ve 'kesinlikle' her iki grubun tüm üyeleri için tek ortak üreme şekli değildir.
D) Hücre zarına sahip olma: Tüm canlı hücreler, ister prokaryot ister ökaryot olsun, dış çevrelerini sınırlayan ve hücrenin iç ortamını dış ortamdan ayıran bir hücre zarına (plazma zarı) sahiptir. Hücre zarı, madde alışverişini düzenleyen ve hücrenin bütünlüğünü sağlayan temel bir yapıdır. Bu özellik, bilinen tüm hücreler için evrensel ve kesinlikle ortaktır.
E) Fotosentez yapma: Fotosentez, bazı prokaryotlarda (siyanobakteriler gibi) ve bazı ökaryotlarda (bitkiler, algler gibi) görülür. Ancak, birçok prokaryot (örneğin çoğu bakteri) ve birçok ökaryot (hayvanlar ve mantarların tamamı) fotosentez yapmaz. Bu nedenle, fotosentez her iki grup için de evrensel veya kesinlikle ortak bir özellik değildir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, hücre zarına sahip olma özelliği, prokaryot ve ökaryot tüm canlıların evrensel ve kesinlikle ortak bir özelliğidir.
İncelenen herhangi bir canlı aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olmayabilir?
Soru, herhangi bir canlıda bulunmayabilecek (sahip olmayabilecek) bir özelliği sormaktadır. Yani, canlıların genel karakteristik özelliklerinden hangisinin her bir bireysel canlı için mutlak bir gereklilik olmadığını tespit etmemiz gerekiyor.
A) Boşaltım ile homeostazisini koruma: Boşaltım, metabolik atıkların vücuttan uzaklaştırılması ve iç dengenin (homeostazi) korunması için tüm canlılar için hayati bir süreçtir. Tek hücreli organizmalardan çok hücreli organizmalara kadar tüm canlılar bu özelliğe sahiptir. Dolayısıyla, bu özellik her canlıda bulunur.
B) Adaptasyonla yaşadığı çevreye uyum sağlama: Adaptasyon, canlıların çevrelerine uyum sağlamalarını ve hayatta kalma şanslarını artırmalarını sağlayan evrimsel bir süreçtir. Tüm canlı türleri, yaşadıkları ortama uyum sağlamış özelliklere sahiptir. Bu, yaşamın temel bir özelliğidir.
C) Üreyerek neslini devam ettirme: Üreme, türlerin devamlılığı için kesinlikle gereklidir. Ancak, her bireysel canlı üreme yeteneğine sahip olmayabilir veya üreyemeyebilir. Örneğin, katırlar (at ve eşek melezi) canlıdır ancak kısırdır ve üreyemezler. Ya da bir birey, üreme çağına gelmeden ölebilir veya kısırlık yaşayabilir. Bu nedenle, bir bireysel canlı bu özelliğe sahip olmayabilir. Bu şık güçlü bir çeldiricidir.
D) Hücre bölünmesi yaparak büyüyebilme: Büyüme, canlıların ortak özelliklerinden biridir ve genellikle hücre bölünmesi ile gerçekleşir (hücre sayısının artması veya tek hücreli organizmalarda hücre hacminin artıp bölünmesi). Ancak, özellikle çok hücreli organizmalar belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra büyüme hızları yavaşlar veya tamamen durur. Yetişkin bir canlı (örneğin olgun bir insan), canlı olmasına rağmen artık genel boyutunda (kütlesinde) hücre bölünmesi yoluyla aktif olarak büyümez. Hücre bölünmeleri doku yenilenmesi ve onarımı için devam etse de, organizmanın 'büyümesi' (overall increase in size) artık söz konusu değildir. Bu nedenle, incelenen bir canlı, olgunluk evresinde ise, 'hücre bölünmesi yaparak büyüyebilme' özelliğine sahip olmayabilir.
E) Solunumla enerji elde etme: Tüm canlılar yaşam faaliyetlerini sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyar ve bu enerjiyi hücresel solunum (aerobik veya anaerobik) yoluyla besinlerden elde ederler. Metabolizmanın temel bir parçası olan enerji üretimi, tüm canlılarda ortak bir özelliktir.
C ve D şıkları arasında bir seçim yaparken, sorunun 'herhangi bir canlı' ifadesi önem kazanır. C şıkkı (üreme) için kısır bireyler veya üremeyen bireyler güçlü birer örnektir. Ancak D şıkkı için ise, olgunluğa erişmiş ve büyümesini tamamlamış canlılar (boyut olarak) artık hücre bölünmesi yaparak 'büyüme' özelliğini göstermezler. Hücre bölünmesi devam etse bile bu artık 'büyüme' değil, doku yenilenmesi ve onarımıdır. Bu anlamda, bir canlının yaşamının belli bir döneminde (olgunluk dönemi) bu özelliğe sahip olmayabileceği düşünüldüğünde, D şıkkı doğru cevap olarak kabul edilebilir.
Canlılarla ilgili;
I. Hücresel yapıya sahip olma,
II. Protein ve ATP sentezleme,
III. İnorganik maddelerden glikoz ve vitamin üretme
özelliklerinden hangileri tüm canlılar için ortaktır?
Bu soru, canlıların temel ve evrensel özelliklerini belirlemeye odaklanmaktadır. Bir özelliğin 'tüm canlılar için ortak' kabul edilebilmesi için, bilinen tüm yaşam formlarında (prokaryotlar ve ökaryotlar dahil) bulunması veya gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
I. Hücresel yapıya sahip olma: Hücre, tüm canlıların temel yapısal ve fonksiyonel birimidir. Hücre teorisine göre, tüm canlılar bir veya daha fazla hücreden oluşur. Bu, prokaryotik bakterilerden karmaşık ökaryotik hayvanlara kadar her canlı için geçerli bir özelliktir. Dolayısıyla, hücresel yapıya sahip olma tüm canlılar için ortaktır.
II. Protein ve ATP sentezleme: Protein sentezi: Tüm canlılar, genetik bilgilerini (DNA veya RNA) kullanarak protein sentezlemek zorundadır. Proteinler, hücrenin yapısında yer alan ve enzimler, taşıyıcılar, reseptörler gibi birçok yaşamsal fonksiyonu yerine getiren moleküllerdir. Ribozomlar, protein sentezinden sorumlu organel olup tüm canlı hücrelerde (prokaryot ve ökaryot) bulunur. Bu nedenle, protein sentezi tüm canlılar için ortaktır. ATP sentezi: Adenozin trifosfat (ATP), hücrelerin enerji depolama ve transferinde kullandığı temel moleküldür. Tüm canlılar, yaşamlarını sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyar ve bu enerjiyi ATP formunda sentezler ve kullanır. Hücresel solunum (aerobik veya anaerobik) veya fermantasyon gibi süreçlerle ATP üretimi tüm canlılar için evrenseldir. Dolayısıyla, ATP sentezleme de tüm canlılar için ortaktır.
III. İnorganik maddelerden glikoz ve vitamin üretme: İnorganik maddelerden glikoz üretme: Bu süreç, genellikle fotosentez (CO2 ve H2O kullanarak güneş enerjisiyle) veya kemosentez (kimyasal enerji kullanarak) yoluyla gerçekleşir ve ototrof canlılara özgüdür (bitkiler, algler, siyanobakteriler ve bazı kemoototrof bakteriler). Hayvanlar, mantarlar ve birçok bakteri gibi heterotrof canlılar, glikozu dışarıdan besin yoluyla almak zorundadır. Bu nedenle, inorganik maddelerden glikoz üretme tüm canlılar için ortak değildir. Vitamin üretme: Bazı canlılar (örneğin bitkiler, bazı mikroorganizmalar) kendi vitaminlerini sentezleyebilirken, insanlar ve diğer birçok hayvan dahil olmak üzere birçok canlı, esansiyel vitaminleri diyetleri aracılığıyla dışarıdan almak zorundadır. Dolayısıyla, vitamin üretme de tüm canlılar için ortak değildir.
Bu değerlendirmeler sonucunda, tüm canlılar için ortak olan özellikler I (hücresel yapıya sahip olma) ve II (protein ve ATP sentezleme) maddeleridir.
Aşağıda dört farklı canlı gösterilmiştir.
Görseldeki canlılarla ilgili,
I. Hücrelerinde çekirdek taşırlar.
II. Besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar.
III. Solunumla metabolizmaları için gerekli enerji üretirler.
Yargılarından hangileri doğrudur?
Soruda dört farklı canlıdan bahsedilmekte olup, bu canlıların görseli tarafımıza sunulmamıştır. Ancak, sorunun doğru cevabının 'B) Yalnız III' olduğu belirtilmiştir. Bu bilgiye dayanarak, dört canlının özelliklerini III. önermeyi doğru, I. ve II. önermeyi ise yanlış kılacak şekilde varsayarak soruyu değerlendireceğiz.
Doğru cevabın 'Yalnız III' olması için, gösterilen dört canlı grubu içinde hem prokaryot (çekirdeksiz) hem de ökaryot (çekirdekli) organizmaların bulunması, ayrıca hem ototrof (kendi besinini üreten) hem de heterotrof (besinini dışarıdan hazır alan) organizmaların yer alması gerekmektedir. Ancak tüm canlıların ortak özelliği olarak hücresel solunum yoluyla enerji üretimi hepsi için geçerli olmalıdır. Örneğin, bir bakteri, bir bitki, bir hayvan ve bir mantar bu koşulları sağlayabilir.
I. Hücrelerinde çekirdek taşırlar.: Bu önerme, zarlı bir çekirdeğe sahip olan ökaryot hücreli canlılar (hayvanlar, bitkiler, mantarlar, protistler) için doğrudur. Ancak, eğer gösterilen canlılar arasında bakteri veya arke gibi prokaryot bir organizma bulunuyorsa, bu canlılar çekirdek taşımazlar. Dolayısıyla, bu önerme dört canlının tamamı için geçerli değildir; en az biri çekirdek taşımadığı için bu yargı doğru kabul edilemez.
II. Besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar.: Bu önerme, besinlerini ortamdan hazır olarak alan heterotrof canlılar (hayvanlar, mantarlar, çoğu bakteri ve bazı protistler) için doğrudur. Ancak, eğer gösterilen canlılar arasında bitki, alg veya fotosentetik bakteri gibi kendi besinini fotosentez veya kemosentez yoluyla üreten ototrof bir organizma bulunuyorsa, bu canlı dışarıdan hazır besin almaz. Dolayısıyla, bu önerme dört canlının tamamı için geçerli değildir; en az biri kendi besinini ürettiği için bu yargı doğru kabul edilemez.
III. Solunumla metabolizmaları için gerekli enerji üretirler.: Yaşamın temel ve evrensel özelliklerinden biri, metabolik faaliyetler için enerji (ATP) üretimidir. Tüm canlılar, prokaryotlar ve ökaryotlar dahil olmak üzere, hücresel solunum (aerobik veya anaerobik) veya fermantasyon gibi süreçlerle organik maddeleri parçalayarak ATP üretir ve bu enerjiyi metabolik süreçlerinde kullanırlar. Bu, bilinen tüm canlılar için geçerli bir temel yaşamsal fonksiyondur. Bu nedenle, bu önerme gösterilen dört canlının tamamı için kesinlikle doğrudur.
A) Yalnız I: I. önerme (Hücrelerinde çekirdek taşıma), prokaryot canlılar nedeniyle tüm canlılar için doğru değildir.
B) Yalnız III: Sadece III. önerme (Solunumla enerji üretme) tüm canlılar için doğrudur. Bu nedenle doğru şık budur.
C) I ve II: I ve II. önermeler yukarıdaki açıklamalar ışığında tüm canlılar için doğru değildir.
D) II ve III: II. önerme tüm canlılar için doğru değildir.
E) I, II ve III: I ve II. önermeler tüm canlılar için doğru değildir.
Aşağıda canlıların ortak özellikleri ile ilgili tanımlar verilmiştir.
• Yaşamsal faaliyetleri sürdürebilmek için gerekli enerjinin sağlanmasıdır.
• Yapım ve yıkım reaksiyonları sonucu oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır.
• Çevresel değişimlere rağmen kararlı bir iç yapının korunmasıdır.
• Neslin devamı için canlıların çeşitli şekillerde sayılarını arttırmalarıdır.
Verilen tanımlar arasında aşağıdakilerden hangisinin tanımı yer almaz?
Soru, canlıların ortak özelliklerinden bazılarına ait tanımları vermekte ve bu tanımlar arasında hangi ortak özelliğin tanımının bulunmadığını sormaktadır. Her bir tanımı dikkatlice okuyup karşılık geldiği biyolojik terimi belirlememiz gerekmektedir.
• Yaşamsal faaliyetleri sürdürebilmek için gerekli enerjinin sağlanmasıdır. Bu tanım, organizmaların ATP üretimi yoluyla enerji elde etme sürecini ifade eder. Bu süreç temel olarak besin maddelerinin yıkımı ile gerçekleşen solunum (hücresel solunum) olayıdır. Bu nedenle, B şıkkındaki 'Solunum' bu tanıma uymaktadır.
• Yapım ve yıkım reaksiyonları sonucu oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. Bu tanım, metabolik atık ürünlerinin canlı vücudundan dışarı atılması sürecini açıklar ki bu da boşaltım olayıdır. Bu nedenle, D şıkkındaki 'Boşaltım' bu tanıma uymaktadır.
• Çevresel değişimlere rağmen kararlı bir iç yapının korunmasıdır. Bu tanım, canlıların iç ortamlarını belirli sınırlar içinde dengede tutma yeteneğini, yani homeostasiyi (iç denge) ifade eder. Bu nedenle, A şıkkındaki 'Homeostasi' bu tanıma uymaktadır.
• Neslin devamı için canlıların çeşitli şekillerde sayılarını arttırmalarıdır. Bu tanım, canlıların kendi benzerlerini oluşturarak türün devamlılığını sağlama süreci olan üremeyi ifade eder. Bu nedenle, C şıkkındaki 'Üreme' bu tanıma uymaktadır.
E) Metabolizma: Metabolizma, bir canlıda meydana gelen tüm yapım (anabolizma) ve yıkım (katabolizma) reaksiyonlarının toplamıdır. Verilen tanımlar arasında metabolizmayı genel bir kavram olarak açıklayan bir ifade bulunmamaktadır. Solunum, metabolizmanın bir parçası olmasına rağmen, verilen tanım ('enerjinin sağlanması') sadece metabolizmanın bir yönünü (katabolik bir süreci) tanımlar, metabolizmanın kendisinin kapsamlı bir tanımı değildir. Bu yüzden, verilen tanımlar arasında doğrudan 'metabolizma' terimine karşılık gelen bir tanım yoktur.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda verilen tanımların homeostasi (A), solunum (B), üreme (C) ve boşaltım (D) şıklarındaki terimlere doğrudan karşılık geldiği görülmektedir. Ancak, E şıkkındaki Metabolizma teriminin genel bir tanımı, verilen maddeler arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
Canlıların ortak özelliklerden biri olan solunumun amacı aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmiştir?
Soru, canlıların ortak özelliklerinden biri olan solunumun temel amacını sormaktadır. Solunum, canlılık faaliyetlerinin devamı için elzem olan bir süreçtir ve temelinde enerji üretimi yatar.
A) Metabolizma faaliyetleri sonucunda oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırmaktır.: Bu ifade, boşaltım (ekskresyon) adı verilen canlılık özelliğinin tanımına uymaktadır. Solunum sonucunda karbondioksit gibi bazı atıklar oluşsa da, solunumun birincil amacı atık maddeleri uzaklaştırmak değil, enerji üretmektir. Bu nedenle A şıkkı doğru değildir.
B) Canlılığın devamı için gerekli olan metabolizma faaliyetleri için enerjiyi sağlamaktır.: Hücresel solunumun temel amacı, organik molekülleri (glikoz gibi) parçalayarak ATP (adenozin trifosfat) formunda enerji üretmektir. Üretilen bu enerji, tüm metabolik faaliyetler (sentez, hareket, büyüme, üreme vb.) için kullanılır. Dolayısıyla bu ifade, solunumun ana amacını doğru bir şekilde açıklamaktadır. B şıkkı doğrudur.
C) Neslin devamı için genetik yapının korunarak birey sayısını arttırmaktır.: Bu ifade, üreme (çoğalma) adı verilen canlılık özelliğini tanımlamaktadır. Üreme, enerji gerektiren bir süreç olsa da, solunumun doğrudan amacı üremek değildir; üreme için gerekli enerjiyi sağlamaktır. Bu nedenle C şıkkı doğru değildir.
D) Değişen çevre şartlarına uyum sağlayarak yaşama sansını arttırmaktır.: Bu ifade, adaptasyon (uyum) adı verilen canlılık özelliğini tanımlamaktadır. Adaptasyon, canlıların bulundukları ortama daha iyi uyum sağlaması ve hayatta kalma şanslarını artırmasıdır. Solunum doğrudan adaptasyonun kendisi değildir. Bu nedenle D şıkkı doğru değildir.
E) Büyüyüp gelişmek amacıyla ihtiyaç duyulan maddelerin vücuda alınmasıdır.: Bu ifade, beslenme (nutrisyon) adı verilen canlılık özelliğini tanımlamaktadır. Beslenme, canlıların büyüme, gelişme ve enerji üretimi için gerekli maddeleri dışarıdan almasıdır. Solunum, alınan bu maddelerden enerji üretme sürecidir, maddelerin alınması değildir. Bu nedenle E şıkkı doğru değildir.
Canlıların gerçekleştirdiği;
I. Eşeysiz üreme,
II. Oksijenli solunum,
III. Enerji kullanımı
faaliyetlerinden hangileri tüm canlılar tarafından gerçekleştirilir?
Bu soru, canlıların temel yaşam özelliklerinden hangilerinin tüm canlılarda ortak olarak bulunduğunu sorgulamaktadır. Biyolojide canlıların ortak özellikleri, bir organizmanın canlı olarak tanımlanabilmesi için sahip olması gereken evrensel niteliklerdir ve tüm canlı alemlerinde görülmelidir.
I. Eşeysiz üreme: Eşeysiz üreme, tek bir atanın genetik olarak kendisiyle aynı yavrular oluşturmasıdır. Bakteriler, amip, hidra, bazı bitkiler gibi birçok canlı eşeysiz üreyebilirken; çoğu hayvan ve pek çok bitki türü (çiçekli bitkiler, insanlar vb.) cinsel (eşeyli) üreme gerçekleştirir. Hatta bazı canlılar hem eşeyli hem de eşeysiz üreyebilir. Dolayısıyla, eşeysiz üreme tüm canlılar için ortak bir özellik değildir.
II. Oksijenli solunum: Oksijenli solunum, glikoz gibi organik maddelerin oksijen kullanarak parçalanması ve yüksek miktarda ATP (enerji) üretilmesidir. Ancak, birçok bakteri (anaerobik bakteriler) ve arkea oksijensiz ortamda yaşayabilir ve oksijensiz solunum veya fermentasyon gerçekleştirirler. Maya gibi bazı ökaryotlar da oksijensiz solunum yapabilir. Bu nedenle, oksijenli solunum tüm canlılar tarafından gerçekleştirilmez.
III. Enerji kullanımı: Tüm canlılar yaşamlarını sürdürebilmek, büyüyebilmek, üreyebilmek, hücre içi dengeyi (homeostasi) koruyabilmek ve çevresel uyarılara tepki verebilmek için sürekli enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu enerji, fotosentez, kemosentez veya hücresel solunum gibi yollarla elde edilir ve genellikle ATP formunda kullanılır. Enerji elde etme ve kullanma, tüm canlıların metabolizmasının temel bir parçasıdır ve evrensel bir yaşam özelliğidir.
Yukarıdaki analizlere göre, yalnızca 'Enerji kullanımı' (III) tüm canlıların gerçekleştirdiği ortak bir faaliyettir. Eşeysiz üreme ve oksijenli solunum tüm canlılarda görülmez. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.