Canlıların Ortak Özellikleri

Canlının en küçük yapısal ve işlevsel birimine Hücre denir.

• Hücreler yapısal olarak Prokaryot ve Ökaryot olmak üzere iki çeşittir.
• Prokaryot Hücreler: Zarla çevrili çekirdek ve organelleri olmayan hücredir. Tek hücreden oluşur. Bakterler ve arkeler prokaryot hücre yapısına sahip canlılardır. Prokaryot hücrede DNA sitoplazmada bulunur. Organel olarak sadece ribozom vardır.
• Ökaryot Hücreler: Zarla çevrili çekirdek ve organelleri bulunan hücrelerdir. Ökaryot hücre taşıyan canlılar tek hücreli (amip, öglena, paramesyum, maya mantarı vb) ya da çok hücreli (bitkiler, hayvanlar, bazı mantarlar ve algler) olabilirler. DNA hücre çekirdeğinde bulunur.

• Tek katlı hücre zarına sahip olmaları.
• Sitoplazmalarının bulunması
• DNA ve RNA taşımaları
• Ribozom organeli bulunması

Canlıların yaşamlarını sürdürebilmek ve enerji ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli hammaddeleri almasına Beslenme denir.

• Yapılarına katılacak maddeleri almak,
• Enerji ihtiyaçlarını karşılamak,
• Büyüyüp gelişmek,
• Yıpranan doku ve organlarını onarmak,
• Kimyasal tepkimelerini düzenlemek için besinlere ihtiyaç duyarlar.

Canlılarda genel olarak üç çeşit beslenme görülür: ► Ototrof Beslenme (Üretici Canlılar): Kendi besinini üretebilen canlılardır. Işık enerjisi ile fotosentez yapanlar "Fotoototrof," kimyasal enerji ile kemosentez yapanlar "Kemoototrof" olarak adlandırılır. ► Heterotrof Beslenme (Tüketici Canlılar): Besinlerini dışarıdan hazır alırlar. Bazı bakteriler, çoğu protista, mantarlar ve hayvanlar bu şekilde beslenir. ► Hem Ototrof Hem de Heterotrof Beslenme: Fotosentez yapabilen ancak bazı besinleri dışarıdan alan canlılardır; örneğin öglena ve böcekçil bitkiler.

1. Holozoik Beslenme

• Besinini katı parçalar halinde alan canlılar holozoik beslenirler.
• Gelişmiş bir sindirim sistemleri vardır.
• İnsan ve hayvanlar bu şekilde beslenir.
• Bu canlılar aldıkları besin çeşidine göre üçe ayrılır.
•           a. Herbivor (Otçul); sadece ot ile beslenirler. Örnek; inek, keçi, tavşan vb.
•           b. Karnivor (Etçil); sadece et ile beslenirler. Örnek; aslan, kaplan, sırtlan vb.
•           c. Omnivor (Hepçil); Hem ot hem et ile beslenirler. Örnek; insan, ayı, domuz vb.

2. Çürükçül (Saprofit) Beslenme

• Bazı bakteriler ve mantarlar dışarı enzim salgılayarak organik besinleri ayrıştırırlar. Sonra hücrelerine alarak beslenirler.
• Ölü ve canlı atıklarını ayrıştırdıkları için çok önemlidirler.
• Organik atıkları inorganiklere dönüştürürken besin ihtiyaçlarını da hazır olarak karşılamış olurlar.

Enerji taşıyan besinlerin (karbonhidrat, yağ, protein) hücre içinde parçalanması sonucu açığa çıkan kimyasal bağ enerjisinin ATP enerjisine dönüştürülmesine solunum denir.

► Oksijenli (Aerobik) Solunum: Oksijen kullanılarak besinlerden enerji üretilir. İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, bazı bakteriler ve mantarlar oksijenli solunum yapar. Ökaryotlarda ATP üretimi mitokondride, bazı bakterilerde ise mezozomda gerçekleşir. ► Oksijensiz (Anaerobik) Solunum: Glikoz, oksijen olmadan yıkılarak enerji açığa çıkarır. Bazı bakteriler oksijen yerine başka inorganik maddeleri kullanarak enerji üretir ve bu yöntem oksijenli solunuma göre daha az enerji sağlar.

• Fermantasyon, besinlerdeki enerjinin oksijen kullanılmadan açığa çıkarılması olayıdır. 
• Oksijensiz solunumdan farkı; Elektron Taşıma Sistemi kullanılmadan glikozun yıkılarak ATP sentezlenmesi olayıdır.