Canlıların Ortak Özellikleri
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Görselde tatlı suda yaşayan bir tek hücrelinin kontraktil kofulu üç anda gösterilmiştir. Hücre içine ve dış ortama yönelen oklar suyun hareketini, hücreler arasındaki oklar zaman sırasını belirtir. Koful dolduktan sonra içeriğini hücre dışına boşaltır; bu döngü tekrar eder.
a) I, II ve III görüntülerini kullanarak kofulun hacmindeki değişimi ve boşalan suyun gittiği yeri yazınız.
b) Bu döngüyü canlıların hangi ortak özelliğiyle ilişkilendirirsiniz? Suyun uzaklaştırılmasının yararını açıklayınız.
c) Görselde kofulun büyüyüp küçülmesi yeni birey oluştuğunu gösterir mi? Kanıtla açıklayınız.
Aynı tür kurbağanın yaşamının farklı dönemleri şematik olarak gösterilmiştir. Görseller gerçek boyutları karşılaştırmak için çizilmemiştir. Gözlemci zamanla arka bacakların belirginleştiğini ve kuyruğun azaldığını kaydetmiştir.
a) K’dan M’ye değişimi gelişme kavramıyla ilişkilendiriniz. Görselden iki değişim belirtiniz.
b) Bu çizimlerden K, L ve M’nin gerçek kütlelerini sıralayabilir misiniz? Daha nesnel kayıt için ne ölçerdiniz?
c) Bu dizi üreme yoluyla yeni bir bireyin oluşumunu doğrudan gösterir mi? Gözleminizin sınırını açıklayınız.
Görseldeki a ve b hücre çizimleri ölçekli değildir. Çizimler, iki farklı hücresel organizasyon biçimini karşılaştırmak için verilmiştir.
a) a ve b hücrelerini prokaryot veya ökaryot olarak sınıflandırın. Her sınıflandırma için çekirdek yapısıyla ilgili bir gerekçe yazın.
b) “a hücresinde çekirdek yoksa kalıtsal bilgi de yoktur.” önermesini düzeltin. İki hücrenin de sahip olduğu üç temel yapıyı belirtin.
c) Yalnızca b hücresindeki kloroplast çiziminden, bütün ökaryotların fotosentez yaptığı söylenebilir mi? Karşı örnekle açıklayın.
Organizasyon şemasındaki çok hücreli canlılar ve tek hücreli ökaryot canlılar için çizilmiş ayraçları izleyin. Amip ile insan, bu şemaya göre karşılaştırılacaktır.
a) İnsandaki bir kas hücresi ile amibin hücre düzeyindeki organizasyonu arasında, organizma olma bakımından nasıl bir fark vardır?
b) “Amipte doku ve organ yoktur; o hâlde organizasyon da yoktur.” yargısının hatasını şemayı kullanarak açıklayın.
c) İnsanda kalp kası hücresi, kalp, dolaşım sistemi ve kalp kası dokusunu küçükten büyüğe sıralayın. Komşu iki basamak arasındaki ilişkiyi bir örnekle açıklayın.