Ökaryotlar Domaini

Ökaryot hücrenin adsız yapıları

Şekil belirli bir hayvan tipi hücrenin özgün ve ölçekli olmayan modelidir. A–D harfleri farklı yapılara uzanır. Görseldeki bütün yapıların her ökaryotik hücrede aynı biçimde ve sayıda bulunduğu varsayılmamalıdır.

a) A ve B yapılarını adlandırınız. Bu iki yapının ortak olarak taşıdığı, hücre içi bölmelendirmeyle ilişkili özelliği belirtiniz.

b) C ve D yapılarını adlandırınız. C’nin hücre şekli ve organellerle ilgili iki işlevini yazınız.

c) Bu modelde kloroplast çizilmemiş olması, hücrenin ökaryot olmadığını gösterir mi?

d) Hücreyi büyük olduğu için değil yapısına göre tanımak isteyen bir öğrenci, şekilden hangi güçlü kanıtı seçmelidir?

Maya ile balina nasıl aynı domainde olur?

Bir öğrenci mikroskobik maya ile büyük bir balinanın aynı domain içinde bulunamayacağını düşünüyor. Tabloda organizmanın hücre sayısı ile incelenen hücrelerin temel yapısı ayrı ayrı verilmiştir.

a) İki örneğin ait olduğu domaini, iki ortak hücresel kanıta dayanarak belirtiniz.

b) Bir örneğin tek, diğerinin çok hücreli olması neden ayrı domainlerde bulunmalarını zorunlu kılmaz?

c) “Maya küçük olduğuna göre bakteridir.” iddiasındaki ölçüt sorununu açıklayınız.

d) Maya ve balinada aynı domain içinde bulunması beklenen temel benzerliklerle bütün organellerin aynı sayıda olması iddiasını ayırınız.

Paketlenmek, genetik bilgiyi azaltmak mıdır?

Model aynı ökaryotik çekirdek DNA bölümünü paketlenmeden önce ve sonra gösterir. Her iki durumda DNA’nın toplam uzunluğu 240 model birimidir. I mor iplik biçimli yapıya, II DNA’nın sarıldığı turuncu proteine işaret eder.

a) I ve II ile gösterilen yapıların adlarını yazınız.

b) Paketlenmiş modelde DNA’nın kapladığı alanın azalması, toplam DNA uzunluğunun azalması anlamına gelir mi? Veriyi kullanınız.

c) Bu paketlenmenin hücre bölünmesi sırasında sağladığı temel yararı açıklayınız.

d) “DNA histona sarılıysa canlı mutlaka çok hücrelidir.” yorumunu tek hücreli ökaryot örneğiyle değerlendiriniz.

Hücresel iskeletin izini veride aramak

Aynı ökaryot hücre tipinde hücresel iskelet ağı sağlamken ve ağın işlevi aksatıldığında kayıtlar karşılaştırılmıştır. Hücre tipi, gözlem süresi ve diğer koşullar aynıdır. Sayılar özgün kurgusal model verileridir.

a) Ağ işlevi aksatıldığında organelin aldığı yol kaç birim azalmıştır?

b) Şeklini koruyan hücre oranlarını iki grup için hesaplayınız.

c) Bu iki ölçüm, hücresel iskeletin hangi iki işlevini destekler? Kanıtları eşleştiriniz.

d) Şeklini koruyamayan hücrelerin sayısının artması, hücrelerin prokaryota dönüştüğünü gösterir mi? Çekirdek zarı kaydını da kullanınız.