1. Sorunun Analizi
Bu soru, proteinlerin biyolojik sistemlerdeki çok yönlü rollerini ve yapılarını anlamaya yönelik genel bir bilgi testidir. Proteinlerin farklı moleküller ve yapılar içindeki varlığı sorgulanmaktadır. Her şıkkın proteinler hakkındaki iddiası tek tek değerlendirilmelidir.
2. Şıkların Değerlendirilmesi
A) Hemoglobin protein yapılı bir moleküldür.: Doğru. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijenin akciğerlerden vücut dokularına taşınmasından sorumlu olan kompleks bir proteindir (kuaterner yapıya sahip bir hemoproteindir).
B) Hormonların hepsi protein yapılıdır.: Yanlış. Hormonlar, kimyasal yapılarına göre farklılık gösterirler. Bazı hormonlar protein veya peptid yapılıdır (örn. insülin, büyüme hormonu). Ancak, steroid hormonlar (örn. testosteron, östrojen, kortizol) lipit türevi olup protein yapılı değildirler. Ayrıca, tiroksin ve adrenalin gibi amin yapılı hormonlar da bulunmaktadır. Dolayısıyla 'hepsi' ifadesi bu genellemeyi yanlış kılar.
C) Kasların büyük kısmı miyozin ve aktin denilen proteinlerden oluşur.: Doğru. Kasların kasılma ve gevşeme hareketlerinin temelini oluşturan kas lifleri, başlıca aktin ve miyozin adı verilen kasılabilen protein iplikçiklerinden (miyofilamentlerden) meydana gelir.
D) Saç ve kıllar protein yapılıdır.: Doğru. Saç, kıllar, tırnaklar ve derinin dış tabakası gibi yapılarda bulunan ana yapısal protein keratinlerdir. Keratinler, lifli ve oldukça dayanıklı proteinlerdir.
E) Dişin üzerini kaplayan mine tabakası protein içerir.: Doğru. Diş minesi, insan vücudunun en sert maddesi olup büyük oranda inorganik minerallerden (hidroksiapatit) oluşur. Ancak, minenin oluşumu (amelogenez) sırasında ve olgunlaşmış yapısında amelogenin ve enamelin gibi az miktarda da olsa organik proteinler bulunur. Bu proteinler minenin doğru oluşumu ve kristal yapısının düzenlenmesi için kritik öneme sahiptir.
