Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Üç protist, üç hareket yapısı
Görsel, amip, öglena ve paramesyumun özgün, ölçekli olmayan modellerini gösterir. A–C canlı modellerini, I–III ise hareketle ilişkili yapıları işaret eder. Her panelde bir tek hücreli canlı vardır; çizimlerin boyutları gerçek boy karşılaştırması değildir.

a) A, B ve C modellerini amip, öglena ve paramesyum ile eşleştiriniz.
b) I, II ve III ile gösterilen hareket yapılarının adlarını yazınız.
c) A’daki belirgin çekirdek ile B’deki kloroplastın sınıflandırmada bilgi değerini ayırınız. Hangisi bu canlıların prokaryotlardan ayrımında daha temel bir kanıttır?
d) “Hareket eden bütün protistler aynı hareket yapısını taşır.” yargısını iki paneli karşılaştırarak değerlendiriniz.
Sekiz hücre her zaman aynı yapıyı mı oluşturur?
Tabloda üç farklı protist örneğine ait model kayıtları vardır. B örneğinde koloni hücrelerinin ayrı yaşayabilmesi, C’de ise hücrelerin aynı çok hücreli organizmanın parçaları olması bu model için önceden doğrulanmıştır. Bu kayıtlar bütün koloniler için evrensel tanım değildir.

a) A, B ve C’yi tek hücreli canlı, koloni ve çok hücreli organizma olarak adlandırınız.
b) B ile C’de hücre sayısı aynı olmasına rağmen organizasyonları neden aynı kabul edilemez?
c) İki B kolonisi, bir A canlısı ve bir C organizması birlikte kaç hücre içerir? İşlemi gösteriniz.
d) Bir protist örneğinin gözle görülebilmesi, onun hücre sayısını ve prokaryot/ökaryot oluşunu tek başına kesinleştirir mi?
Besin üreten ve hazır besin kullanan protistler
Üç protist örneğinin beslenme kayıtları tabloda verilmiştir. I–III boşlukları, organik maddenin hücrede üretilmesi veya dışarıdan hazır alınması ifadeleriyle tamamlanacaktır. Kayıtlar yalnız bu örneklere aittir.

a) I, II ve III boşluklarını organik maddenin kaynağı bakımından doldurunuz.
b) Hangi örnek ototrof beslenmeye, hangi örnekler heterotrof beslenmeye kanıt verir?
c) “Heterotrof olan canlı mutlaka hayvandır.” iddiasını tablodaki iki örnekle değerlendiriniz.
d) Bu üç kayda dayanarak bütün protistlerin aynı beslenme biçimine sahip olduğunu söylemek neden yanlıştır?
Konak içinde olmak parazitlik için yeterli mi?
P, Q ve R, farklı protist örnekleridir. Birlikte yaşadıkları organizmaya konak denmektedir. Parazitlik, protistin yarar sağlarken konağa zarar verdiği ilişki olarak tanımlanmıştır. Tablodaki sonuçlar kurgusal senaryoda doğrulanmış kabul edilir.

a) P ve Q’nun hangileri parazitlik tanımını karşılar? Yarar ve zarar kayıtlarını birlikte kullanınız.
b) P ile Q’yu konağa göre bulundukları yer bakımından adlandırınız.
c) R’nin konak içinde bulunması, bu koşullarda parazit olarak tanımlanmasına yeterli midir? Eksik ölçütü belirtiniz.
d) “Parazitlik yalnız prokaryotlarda görülür.” yargısını bu senaryodaki P ve Q’nun hücre tipiyle ilişkilendirerek değerlendiriniz.