Mantarlar Alemi

Görünen şapka mantarın tamamı mıdır?

Şekil organik artıklar arasında yaşayan şapkalı bir mantarın özgün modelidir. A toprağın veya organik örtünün üstündeki yapıyı, B tek bir ince ipliksi uzantıyı, C bu uzantıların oluşturduğu ağı gösterir. Görsel belirli bir türün yenilebilirliği hakkında bilgi vermez.

a) A, B ve C ile gösterilen yapıları adlandırınız.

b) A’nın üremeyle ilişkili görevi ile C’nin oluşturduğu geniş ağın beslenmeyle ilişkisini ayırınız.

c) “Mantar yalnız görünen şapkadan oluşur.” yargısını bu modelle değerlendiriniz.

d) Bu mantarın domainini ve hücre duvarındaki ayırt edici temel bileşiği yazınız. Bitki duvarıyla farkını belirtiniz.

Önce sindirim, sonra hücreye giriş

Şema, organik artık üzerinde yaşayan çürükçül bir mantarın besin elde etmesini gösterir. Büyük organik maddelerin daha küçük birimlere ayrıldığı yer ve ürünlerin hücreye alınması birbirinden ayrılmıştır.

a) İlk iki basamaktaki enzimlerin kaynağını ve sindirimin gerçekleştiği yeri belirtiniz.

b) Büyük bir organik artık parçasının bütünüyle hücreye alınması ile şemada gösterilen yol arasındaki farkı açıklayınız.

c) Mantarın organik maddeyi dışarıda parçalaması, onu fotosentez yapan üretici olarak sınıflandırmayı gerektirir mi?

d) Bu beslenme biçiminin doğadaki organik artıkların döngüsüne katkısını açıklayınız.

Maya hücresindeki küçük çıkıntı

Şema tek hücreli bir maya örneğinde yeni birey oluşumunu gösterir; bütün çekirdek bölünmesi basamakları çizilmemiştir. Sayı modeli için başlangıçta beş ayrı ana hücre vardır. Her ana hücre bir yavru oluşturup ayırır; sonraki turda oluşan tüm ayrı hücreler aynı işlemi bir kez yapar. Ölüm veya dışarıdan katılım yoktur.

a) Görseldeki üreme biçimini adlandırınız ve iki eş parçaya ayrılma görüntüsünden nasıl ayırt edildiğini açıklayınız.

b) Birinci ve ikinci tamamlanmış turun sonunda toplam kaç ayrı hücre bulunur?

c) Mayanın tek hücreli olması, onun bakterilerle aynı domain içinde olduğunu gösterir mi? Temel hücre yapısını kullanınız.

d) Bu maya örneğinden “bütün mantarlar yalnız tomurcuklanmayla çoğalır” sonucu çıkarılabilir mi? İki başka üreme kaydı türünü belirtiniz.

Yararlı kullanım, bozulma ve konak zararı

Dört farklı mantar örneğinin kullanımı veya etkisi tabloda verilmiştir. Kayıtlar yalnız belirtilen örneklere aittir. L’deki üretim, kimliği önceden doğrulanmış belirli bir mantarı anlatmaktadır.

a) K, L, M ve N’yi yararlı/ekonomik kullanım veya olumsuz etki olarak eşleştiriniz.

b) M’deki gıda bozulması ile mantarların doğal ortamda ayrıştırıcı rolü nasıl birlikte doğru olabilir?

c) K’nın hamur yapımında kullanılmasından “bütün mayalar ve bütün mantarlar aynı amaçla kullanılabilir” sonucu çıkar mı?

d) L kaydı, yalnız şapka görünüşünden bütün benzer mantarların besin olarak kullanılabileceğini kanıtlar mı? Kanıt kapsamını açıklayınız.