Omurgalı Hayvanlar

İç iskelet aynı, solunum aynı mı?

Üç omurgalının özellikleri kartlara işlenmiştir. K ve L örnekleri sudaki çözünmüş oksijeni alır; M hava solumak için su yüzeyine çıkar. I ve II boşluklarına solunum organlarının adları yazılacaktır. Bu örneklerde omurga ve kapalı kan dolaşımı vardır.

a) I ve II boşluklarına hangi solunum organları gelmelidir?

b) K ve L hangi omurgalı grubundadır? İç iskelet bakımından aralarındaki farkı yazınız.

c) M’yi yalnız sucul olduğu ve yüzdüğü için K ve L ile aynı gruba yerleştirmek doğru mudur? Gerekçelendiriniz.

d) Balıkların yüzgeçlerinin hareketle ilişkili üç görevini yazınız. Bu görevler yüzgecin solunum organı olduğunu gösterir mi?

Yeni gelen balığın ekosistemdeki izi

Kurgusal bir kıyı izleme çalışmasında A ve B alanları aynı yöntem ve eşit gözlem süresiyle sayılmıştır. A’ya dışarıdan gelen X balığı yerleşmiş; X’in yerli küçük balıklarla beslendiği ayrıca gözlenmiştir. B’de X bulunmamıştır. Diğer çevresel değişkenlerin tümü ölçülmemiştir.

a) A ve B’deki yerli küçük balık sayısının başlangıçtan sona değişimini hesaplayınız.

b) X’in A’da istilacı bir tür olarak değerlendirilmesini destekleyen iki gözlem nedir?

c) Yalnız bu sayımlarla A’daki azalmanın tamamının kesinlikle X’ten kaynaklandığı söylenebilir mi? Hangi ek kontrol yararlı olur?

d) “Balıklar biyolojik çeşitlilik için yalnızca zararlıdır.” sonucunu değerlendiriniz ve yabancı tür yayılımını azaltmaya yönelik bir öneri yazınız.

Bir canlının dört gelişim görünümü

Görsel aynı kurbağa örneğinin ardışık gelişim evrelerini gösterir. A yumurta evresidir. B yalnız suda yaşar ve solungaçlarıyla gaz alışverişi yapar; D’de akciğer ve nemli deri gaz alışverişine katılır. C geçiş evresidir. Model bu kurbağaya aittir; bütün amfibi türlerinin yaşam döngüsü aynı kabul edilmez.

a) B ve D evrelerinin adlarını yazınız. A’dan D’ye görülen kapsamlı gelişim değişiminin adı nedir?

b) B ve D’deki temel solunum yüzeylerini karşılaştırınız.

c) B’den C’ye ve C’den D’ye geçişte görülen birer yapı değişimini belirtiniz.

d) Yalnız B evresini gören bir öğrencinin “Bu canlı kesin balıktır.” demesi neden yetersizdir? Hangi kayıt sınıflandırmayı güçlendirir?

Kışın yavaşlayan yaşam

Belirli bir kurbağa için hazırlanmış mevsim modelinde besin alımı ve enerji kullanımı karşılaştırılmıştır. Soğuk dönemde birey canlıdır; kalp atımı ve gaz alışverişi düşük düzeyde sürer. İlkbahar-yaz döneminde glikojen ve yağ depoları oluşmuştur. Tablo gerçek bir hayvan deneyi değildir.

a) Soğuk dönemde besin alınmadığı hâlde yaşamsal olaylar için enerji hangi kaynaktan karşılanabilir?

b) Günlük enerji kullanımı iki dönem arasında kaç model birimi azalmıştır? Bu azalma neden önemlidir?

c) “Kış uykusunda metabolizma tamamen durur.” önermesini verilen iki kanıtla değerlendiriniz.

d) Bir öğrencinin nemli ve pulsuz derili bu kurbağayı, pullu-kuru derili kertenkeleyle yalnız vücut sıcaklıkları değişebildiği için aynı alt gruba koymasını değerlendiriniz.