Sağlık ve Sağlığın Toplum Üzerindeki Etkileri
Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Aynı ailede benzer hastalık öyküsüne sahip iki yetişkinden biri düzenli kontrollere ulaşabilmekte, diğeri ulaşım ve gelir güçlüğü yaşamaktadır. İkisinin günlük yaşam alışkanlıkları da farklıdır. Bu örnek bir hastalık tanısı vermek için değil, sağlığı etkileyen etkenleri tartışmak için verilmiştir.
a) Örnekteki genetik etkeni ve bir sosyoekonomik etkeni belirtin.
b) İki kişinin gelecekte mutlaka aynı sağlık durumuna sahip olacağı söylenebilir mi? İki başka etkenle açıklayın.
c) Sağlık hizmetine ulaşımı kolaylaştıran bir toplumsal uygulama önerin ve birey ile toplum için birer olası yararını açıklayın.
Bir mahallede açıkta biriken çöpler, dereye karışan atıklar, yoğun egzoz ve gece geç saatlere kadar yüksek ses gözlenmektedir. Mahalleli yalnızca kötü kokuyu gidermenin bütün sağlık risklerini ortadan kaldıracağını düşünmektedir.
a) Bu durumda üç farklı çevresel risk türünü örnekleriyle yazın.
b) Yalnız kokuyu bastırmak yerine riskin kaynağına yönelik bir önlem önerin ve nedenini açıklayın.
c) Bir önlemin işe yarayıp yaramadığını araştırırken hangi veriyi, hangi zaman karşılaştırmasıyla toplarsınız? Tek gözlemin sınırını belirtin.
Şema iki kurmaca mahallede sağlığı etkileyen bazı koşulları karşılaştırır. Kalıtsal özellikler burada yalnızca bir etkeni temsil eder; çizim gerçek bir sağlık araştırmasının sonucu değildir.
a) Şemadan değiştirilebilecek iki koşul seçin ve ait oldukları etken grubunu belirtin.
b) “Benzer kalıtsal yatkınlık, aynı sağlık sonucu demektir.” çıkarımı şemaya göre neden eksiktir?
c) Daha az olanağı bulunan mahalle için kişisel çabayı tamamlayan iki toplumsal düzenleme önerin.
Bir mahalle için öğretim amacıyla oluşturulan iki grafiği inceleyin. 2. haftadan sonra atık toplama düzeni iyileştirilmiştir. Açık atık birikimi ve çevre şikâyetleri farklı sayımlardır.
a) Açık atık noktası sayısı 1. haftadan 4. haftaya kaç azalmıştır? Birimini yazın.
b) Şikâyet sayısındaki düşüş, belirli bir hastalığın tamamen ortadan kalktığını kanıtlar mı?
c) Atık toplama düzeninin etkisini daha iyi değerlendirebilmek için iki ek bilgi veya karşılaştırma önerin.