ATP’nin Yapısı ve Enerji Aktarımındaki Rolü
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Görselde bir iyon türü K tarafında daha az, L tarafında daha çok bulunur. Bir zar proteini bu iyonu K’dan L’ye taşımaktadır. Bu modelde iyon taşınması, ATP’nin suyla ADP ve inorganik fosfata dönüşmesiyle eşleştirilmiştir.
a) İyonun taşınması derişim farkına göre hangi yöndedir? ATP gereksinimini bununla ilişkilendiriniz.
b) ATP’nin dönüşümündeki iki kimyasal ürünü yazınız. Enerji aktarımını yalnız bir bağın kopmasına bağlamak neden eksiktir?
c) ATP yenilenmesi durursa ve eldeki ATP tükenirse, modeldeki pompanın aynı biçimde çalışması beklenir mi?
Bir öğretim modelinde üç düzenek hazırlanmıştır. K’da ADP, inorganik fosfat ve bunların birleşmesini sağlayan uygun enerji aktarım sistemi vardır. L’de aynı maddeler vardır fakat enerji aktarımı kesilmiştir. M’de enerji aktarımı vardır fakat başlangıçta inorganik fosfat yoktur. Başka bir ATP sentez yolu bulunmadığı kabul edilir.
a) Verilen koşullarda hangi düzenekte ATP sentezi beklenir? L ve M’deki eksikleri ayrı ayrı yazınız.
b) ADP’den ATP sentezlenmesini adlandırınız ve bu süreçte enerjinin rolünü açıklayınız.
c) M’ye yalnız daha fazla enerji sağlamak, eksik fosfatın yerini tutar mı? Madde ve enerji ayrımıyla açıklayınız.
ATP’yi yeniden üretemeyen ve küçük moleküllere geçirgen hâle getirilmiş benzer kas lifi örnekleri kullanılmıştır. Şekil, aynı süredeki başlangıç ve son lif uzunluklarını gösterir. C grubundaki madde, ATP miktarını değiştirmeden kasılma proteinlerinin çalışmasını engeller. Sonuçlar yalnız bu öğretim modeli içindir.
a) Hangi grupta kasılma gözlenmiştir? Başlangıç uzunluğuna göre yüzde kısalmayı hesaplayınız.
b) A ile B, ardından B ile C karşılaştırmalarının gösterdiği farklı sonuçları açıklayınız.
c) ATP bulunan her biyolojik yapı mutlaka kasılır genellemesini ve ATP’nin bu modeldeki rolünü değerlendiriniz.
ATP döngüsü şemasında Pi inorganik fosfatı temsil eder. Şema, ATP’nin sürekli sentezlenip kullanılabildiğini gösterir.
a) Enerji girişi gerektiren dönüşümde hangi iki madde birleşir ve hangi molekül oluşur?
b) “ATP hidrolizinde çıkan fosfat yok olur; bu nedenle ADP tekrar ATP olamaz.” iddiasını şemaya göre düzeltin.
c) Bir kas hücresinde ATP miktarı değişmeden yoğun çalışma sürdüğünde, bu gözlem ATP kullanılmadığını gösterir mi? Sentez ve tüketim hızlarıyla açıklayın.