Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi (Fotosentez)
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Aşağıdaki görselde fotosentezle ilgili madde ve enerji ilişkileri ile genel net denklem gösterilmiştir.
Görseli inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Görseldeki 1-6 numaralı boşluklara uygun kavramları yazınız.
b) Net denklemdeki A, B, C ve D maddelerinin kimyasal formüllerini yazınız.
c) Fotosentezdeki enerji dönüşümünü açıklayınız. Enerji hangi ürünün yapısında depolanır?
ç) Organik besinin karbonu ve açığa çıkan oksijen gazı hangi maddelerden gelir?
d) Klorofilin fotosentezdeki görevini açıklayınız. Klorofil enerji kaynağı mıdır?
e) Yeterli ışık ve su varken, diğer koşullar aynı tutularak ortamdaki CO2 miktarı çok azaltılırsa glikoz üretimi nasıl etkilenir? Nedenini açıklayınız.
f) ‘Bitkinin ürettiği glikozdaki karbon, topraktan alınan minerallerden gelir.’ görüşünü değerlendiriniz.
g) Net denkleme göre üç molekül glikoz üretildiğinde kaç molekül CO2 tüketilir ve kaç molekül O2 oluşur? İşleminizi gösteriniz.
Aşağıdaki görselde elektromanyetik tayf ve görünür ışık bölgesi gösterilmiştir.
Görseli inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Tayfta 1-7 numaralarıyla gösterilen bölgelerin adlarını yazınız.
b) Şemada soldan sağa gidildikçe dalga boyu, frekans ve bir fotonun enerjisi nasıl değişir? Alttaki üç boşluğu doldurunuz.
c) P ve Q ışıklarını dalga boyu, frekans ve bir fotonun enerjisi bakımından karşılaştırınız.
ç) Görünür ışık hangi iki bölge arasında yer alır? Şemada bu bölge için verilen yaklaşık dalga boyu aralığını yazınız.
d) Işığın renginin fotosenteze etkisini araştıran bir deneyde, renk dışında aynı tutulması gereken üç koşul yazınız.
e) ‘Foton enerjisi yüksek olan her ışık, daha hızlı fotosentez sağlar.’ görüşünü pigmentlerin ışığı soğurmasıyla ilişkilendirerek değerlendiriniz.
f) Aynı dalga boyundaki iki ışık kaynağından birinin daha parlak olması, her fotonunun daha fazla enerji taşıdığını gösterir mi? Açıklayınız.
g) Klorofilin ışığı soğurma özelliğinden yararlanarak yaprakların beyaz ışık altında neden yeşil göründüğünü açıklayınız.
Aşağıdaki görselde kloroplastın yapısı ve bazı bitki pigmentleri gösterilmiştir.
Görseli inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Görseldeki 1-7 numaralı yapıların adlarını yazınız.
b) Klorofil, karoten, ksantofil ve likopen adlarını K-N boşluklarına uygun biçimde yerleştiriniz. Bunlardan hangileri karotenoid grubundadır?
c) Tilakoit, granum ve grana kavramları arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
ç) Işığa bağlı tepkimeler ile karbonun organik besine katıldığı tepkimeler kloroplastın hangi bölümlerinde gerçekleşir?
d) Mg ve Fe'nin klorofille ilişkisini karşılaştırıp görseldeki boşluklara yazınız. Her ikisi de klorofilin yapısında bulunur mu?
e) ‘Kloroplastın DNA ve ribozomu olması, hücreden tamamen bağımsız olduğunu gösterir.’ görüşünü değerlendiriniz.
f) Fotosentez yapan bir bakteride kloroplast bulunmak zorunda mıdır? Gerekçesini açıklayınız.
g) Karoten ve ksantofil gibi yardımcı pigmentlerin fotosenteze sağladığı iki yararı yazınız.
Aşağıdaki şemada fotosentezin iki evresi ve bu evreler arasındaki madde alışverişi gösterilmiştir.
Şemayı inceleyerek aşağıdaki dört soruyu cevaplayınız.
a) Şemada 1 ve 2 ile gösterilen evrelerin adlarını ve kloroplastın hangi bölümünde gerçekleştiklerini yazınız.
b) Fotosentezde açığa çıkan oksijen gazının ve üretilen şekerin yapısındaki karbonun kaynağı olan maddeleri yazınız.
c) 1. evrede üretilip 2. evrede kullanılan ATP ve NADPH'nin görevlerini açıklayınız.
ç) Bir öğrenci, “2. evre yalnızca karanlıkta gerçekleşir.” diyor. Bu görüş doğru mudur? Şemadaki ATP ve NADPH oklarından yararlanarak açıklayınız.