Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi (Kemosentez)
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Araştırma ekibi, hidrotermal bacadan farklı uzaklıklarda ve aynı derinlikte su örnekleri alıyor. Aşağıdaki ölçümler göreli birimlerle verilmiştir.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Bacadan uzaklık (m) | H₂S düzeyi (göreli) | Hücre yoğunluğu (göreli) |
|---|---|---|
| 0 | 9,0 | 88 |
| 2 | 6,7 | 70 |
| 8 | 2,3 | 29 |
| 20 | 0,4 | 7 |
I. Bacadan uzaklık arttıkça H₂S düzeyi ve hücre yoğunluğu nasıl değişmiştir?
II. Hücre yoğunluğunun en yüksek olduğu ölçüm noktasını belirtip verilerle destekleyin.
III. H₂S, kemosentezde enerji kaynağı mı yoksa karbon kaynağı mıdır? Süreçle ilişkilendirerek açıklayın.
IV. Bu tablo tek başına H₂S'nin hücre yoğunluğundaki değişime neden olduğunu kanıtlar mı? Yanıtınızı desteklemek için bir kontrol önerin.
İki kemosentetik kültür eşit sıcaklıkta ve eşit CO₂ ile H₂S miktarında 12 saat tutuluyor; yalnızca ışık koşulları farklı. Üçüncü kültürde H₂S bulunmuyor.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Kültür koşulu | Işık | ATP artışı (göreli) | Yeni organik madde (göreli) |
|---|---|---|---|
| A | Aydınlık | 8,0 | 6,0 |
| B | Karanlık | 7,8 | 6,1 |
| C - kontrol | Karanlık, H₂S yok | 0,8 | 0,5 |
I. A ve B kültürlerinin ATP ve organik madde sonuçlarını karşılaştırın.
II. Karanlıkta da organik madde artışının görülmesini kemosentez açısından yorumlayın.
III. C kontrolündeki düşük değerler, H₂S'nin deneydeki rolü hakkında ne düşündürür?
IV. Bu deneyin sonucu, ışığın bütün canlılarda besin üretimi için gereksiz olduğunu gösterir mi? Gerekçelendirin.
Üç kültüre farklı inorganik maddeler ekleniyor. Kültürlerin sıcaklığı, CO₂ düzeyi ve deney süresi eşit tutuluyor.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Kültür | Eklenen madde | Madde tüketimi | ATP artışı | Organik madde artışı |
|---|---|---|---|---|
| A | H₂S | 4 | 8 | 5 |
| B | NH₃ | 4 | 7 | 4 |
| C | Fe²⁺ | 4 | 6 | 4 |
| D - kontrol | Ek madde yok | 0 | 1 | 0,5 |
I. Hangi kültürlerde kimyasal enerji kazanımına dair ölçüm desteği vardır? Verilere dayanın.
II. İnorganik maddelerin oksitlenmesi ile ATP artışı arasındaki ilişkiyi açıklayın.
III. D kontrolü ile A, B ve C'yi karşılaştırmak deneyin hangi yönünü değerlendirmeye yardımcı olur?
IV. Bu tablodan H₂S'nin diğer maddelerden kesin olarak daha verimli bir enerji kaynağı olduğu sonucuna varılabilir mi? Neden?
Amonyak bulunan bir kültürde, belirli aralıklarla amonyak, nitrit ve nitrat miktarları ile ATP düzeyi ölçülüyor.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Süre (saat) | NH₃ | NO₂ | NO₃ | ATP düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 8 | 0 | 0 | 2 |
| 6 | 5 | 3 | 0 | 4 |
| 12 | 2 | 4 | 2 | 7 |
| 18 | 1 | 1 | 6 | 8 |
I. Tablodan NH₃, NO₂ ve NO₃ miktarlarının zamanla nasıl değiştiğini belirtin.
II. Ölçümler, azotlu inorganik maddelerin dönüşüm sırası hakkında nasıl bir ipucu verir?
III. ATP düzeyindeki artışı amonyağın tüketilmesiyle ilişkilendirerek açıklayın.
IV. Kültürün başında NH₃ bulunmasaydı tablodaki dönüşümün aynı biçimde başlaması beklenir miydi? Neden?