Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Bir model çalışmada farklı görevler sırasında kandaki glikoz göstergesi ve beynin glikoz kullanımına ait göreli değerler kaydediliyor. Ölçümler eğitim amaçlı model verileridir.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Görev | Başlangıç kan glikozu | Görev sonu kan glikozu | Beyin kullanım göstergesi |
|---|---|---|---|
| Ritimli düğmeye basma | 90 | 84 | 102 |
| Kelime bulmacası | 90 | 81 | 113 |
| Zihinden işlem | 90 | 78 | 121 |

I. Beyin glikoz kullanım göstergesi en yüksek olan görev hangisidir? Değerini ilk görevle karşılaştırınız.
II. Her görevde kan glikozu göstergesi ne kadar değişmiştir? Değişimleri karşılaştırınız.
III. Besinlerden elde edilen glikozun beyin hücrelerine ulaşana kadar geçtiği sindirim ve taşıma basamaklarını açıklayınız.
IV. Bu model sonuçları, her zihinsel görevin toplam enerji harcamasını kesin bir kalori değeriyle belirlemeye yeter mi? Gerekçenizi yazınız.
Bir öğrenci grubu, öğündeki izleyici molekülün hücreye ulaşma yolunu gösteren bir çalışma hazırlıyor. Tabloda farklı örneklerdeki göreli sinyaller verilmiştir; satırlar karışık sıradadır.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Örnek | Büyük molekül göstergesi | Küçük ürün göstergesi | ATP üretim göstergesi |
|---|---|---|---|
| Hedef doku hücresi | 0 | 22 | 46 |
| Ağızdan alınan besin | 100 | 0 | 0 |
| Villus kan kılcalı | 2 | 67 | 0 |
| İnce bağırsak boşluğu | 18 | 74 | 0 |
| Karaciğere ulaşan kan | 0 | 55 | 0 |

I. Örnekleri besinin alınmasından doku hücresinde kullanılmasına kadar doğru sıraya koyunuz.
II. Tablodaki hangi geçiş, büyük besin moleküllerinin küçük ürünlere ayrıldığını; hangi geçiş emilimi gösterir? Veriye dayanarak açıklayınız.
III. İnce bağırsaktan sonra besin ürünlerinin karaciğere ve diğer dokulara ulaşmasını sağlayan sistemi belirtiniz.
IV. Sindirim sırasında küçük ürünlerin oluşması neden tek başına ATP üretildiği anlamına gelmez?
Nişasta içeren aynı örnek, sindirim kanalının farklı basamaklarını temsil eden koşullarda inceleniyor. Kalan nişasta ve küçük şeker ürünlerine ait göreli göstergeler kaydediliyor; sayılar model verileridir.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Örnekleme basamağı | Nişasta göstergesi | Küçük şeker göstergesi |
|---|---|---|
| Ağız öncesi | 100 | 0 |
| Ağızda tükürükle karşılaşma sonrası | 63 | 32 |
| Mide örneği | 61 | 33 |
| İnce bağırsakta ilk ölçüm | 14 | 79 |
| İnce bağırsakta son ölçüm | 2 | 94 |

I. Nişasta göstergesindeki en büyük azalma hangi iki ardışık örnekleme basamağı arasında gerçekleşmiştir? Hesaplayınız.
II. Küçük şeker göstergesindeki değişim, karbohidratların sindiriminin başladığı bölge hakkında ne gösterir?
III. Mide örneğindeki değişimin sınırlı kalması hangi koşulla açıklanabilir?
IV. Karbohidratların sindiriminin tamamlandığı bölgeyi ve son ürünlerin emilebilmesini sağlayan özelliği yazınız.
Protein örnekleri farklı mide koşullarında aynı süre bekletiliyor. Yapı değişimi ve küçük peptit oluşumu ayrı göstergelerle ölçülüyor; sonuçlar model verileridir.
Tabloyu ve görseli inceleyerek soruları yanıtlayınız.
| Koşul | Protein yapısı değişen oran (%) | Küçük peptit göstergesi |
|---|---|---|
| pH 7, mide enzimi yok | 12 | 1 |
| pH 2, mide enzimi yok | 88 | 3 |
| pH 7, mide enzimi var | 21 | 15 |
| pH 2, mide enzimi var | 91 | 74 |

I. En yüksek küçük peptit göstergesi hangi koşulda görülmüştür? Bu sonucu iki veriye dayanarak açıklayınız.
II. Enzim bulunmayan örneklerde pH 7 ve pH 2 sonuçlarını karşılaştırınız. Asidik ortam protein yapısında nasıl bir değişim oluşturmuştur?
III. Asidik ortamda enzim bulunan ve bulunmayan örnekleri karşılaştırarak sindirim enziminin rolünü açıklayınız.
IV. Protein yapısının denatüre olması tek başına protein sindiriminin tamamlandığını gösterir mi? Neden?