Ekosistemin Bileşenleri
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
İklim ve Canlıların Dağılışı
Kurgusal çizelge, üç farklı alana ait uzun dönemli iklim ortalamalarını gösterir. Görseli ve verileri birlikte değerlendiriniz.
| Alan | Yıllık ortalama sıcaklık (°C) | Yıllık ortalama yağış (mm) |
|---|---|---|
| A | 14 | 820 |
| B | 14 | 360 |
| C | 6 | 720 |
I. Çizelgedeki hangi iki alanın yıllık ortalama sıcaklığı aynıdır? Yağış ortalamaları bu iki alanda nasıl farklıdır?
II. İklim ile kısa süreli hava durumu arasındaki farkı açıklayın.
III. Aynı sıcaklık ortalamasına sahip A ve B alanlarında bitki örtüsünün farklılaşmasına yağış nasıl katkı sağlayabilir?
IV. Bir haftalık olağan dışı yağışa bakarak bir alanın ikliminin değiştiği sonucuna varmak neden yeterli değildir?
Göl Ortamında Işık ve Bitki Gelişimi
Aşağıdaki kurgusal örnek çalışmada göl derinliği ile göreli ışık düzeyi ve su bitkilerinin gelişim göstergesi karşılaştırılmıştır.
| Derinlik (m) | Göreli ışık düzeyi (%) | Gelişim göstergesi (puan) |
|---|---|---|
| 0 | 100 | 90 |
| 4 | 62 | 61 |
| 8 | 28 | 25 |
| 12 | 8 | 5 |
I. Bu çalışmada bağımsız değişken ve ölçülen sonuç değişkeni nedir?
II. Derinlik arttıkça ışık düzeyi ve bitki gelişim göstergesinde nasıl bir değişim görülmektedir?
III. Işığın bitki gelişimiyle ilişkisinde fotosentezin rolünü açıklayın.
IV. Işığın etkisini daha güvenilir biçimde karşılaştırmak için araştırmacıların su sıcaklığı ve besin miktarı gibi koşulları neden benzer tutması gerekir?
Sıcaklık ve Yaprak Atıklarının Parçalanması
Eşit miktarda yaprak örneği ve benzer ayrıştırıcı topluluğuyla yürütülen kurgusal bir çalışmada, belirli süredeki parçalanma göstergesi ölçülmüştür.
| Ortam sıcaklığı (°C) | Parçalanma göstergesi (puan) |
|---|---|
| 8 | 6 |
| 16 | 16 |
| 24 | 29 |
| 32 | 21 |
I. Çizelgeye göre parçalanma göstergesinin en yüksek olduğu sıcaklık kaç °C'dir?
II. Sıcaklık 8 °C'den 24 °C'ye yükselirken ölçümde görülen değişimi açıklayın.
III. Sıcaklığın canlılardaki enzim ve metabolik süreçlerle ilişkisini kullanarak 32 °C'deki sonucu yorumlayın.
IV. Bu çalışmadaki sonucu tüm ayrıştırıcı türleri ve tüm ekosistemler için aynı biçimde genellemek neden doğru olmaz?
Su Miktarı ve Tohumların Çimlenmesi
Aynı bitki türüne ait tohumlarla hazırlanan kurgusal örnek düzende, farklı toprak neminde çimlenen tohum oranları ölçülmüştür.
| Toprak nemi (%) | Çimlenen tohum oranı (%) |
|---|---|
| 4 | 12 |
| 12 | 48 |
| 20 | 88 |
| 28 | 89 |
I. Toprak nemi arttıkça çimlenme oranında nasıl bir değişim görülmektedir?
II. Veriler, suyun düşük olduğu koşullarda hangi yönden sınırlayıcı olabileceğini düşündürür?
III. Nem %20'den %28'e çıktığında çimlenme oranının çok az değişmesini nasıl yorumlarsınız?
IV. Su miktarının etkisini sınamak için ışık, sıcaklık ve tohum türü gibi koşullardan hangileri sabit tutulmalıdır? İki örnek verin.