Madde Döngüleri

Kapalı Ekosistemde Döngü Dengesi

Camla çevrili deneysel bir yaşam alanında başlangıçta ve altı ay sonra bazı göstergeler ölçülmüştür. Veriler kurgusal bir izleme örneğidir.

I. Başlangıçtan altıncı aya kadar ölçülen göstergelerdeki değişimleri karşılaştırın.

II. O2 ve CO2 değişimlerini fotosentez ile solunum arasındaki denge açısından yorumlayın.

III. Nitrat artışı ile alglerin kapladığı alanın artması arasında nasıl bir ilişki olabilir? Verilerin tek başına neden-sonuç kanıtlamadığını da belirtin.

IV. Bu yaşam alanında su, karbon ve azot döngülerinin işleyişini izlemek için hangi ek ölçümleri yaparsınız?

Döngü Modelindeki Süreçler

Bir öğrenci ekibi döngü modelinde kullanmak üzere süreç kartları hazırlamıştır. Kartların sırası özellikle verilmemiştir.

I. Kartları ilgili oldukları su, karbon ve azot döngülerine göre gruplandırın.

II. Kartlarda verilen olaylardan fiziksel hâl değişimi olanları ve canlıların etkinliğiyle gerçekleşenleri ayırın.

III. C ve G kartlarında karbonun organik maddeye katılması bakımından ortak ve farklı yönler nelerdir?

IV. Modelinizin bilimsel olarak yeterli olup olmadığını gerçek bir ekosistemdeki ölçümlerle nasıl karşılaştırırsınız?

Bir Havzada Su Bütçesi

Dağ eteğindeki küçük bir havzada bir ay boyunca yağıştan gelen suyun izlenen yolları ölçülmüştür. Ölçümler aynı havza alanına göre verilmiştir.

I. Yağışla gelen suyun hangi yolu en büyük miktarda, hangi yolu en küçük miktarda taşımıştır?

II. Toprağa sızan suyun yer altı su kaynaklarına katkısını açıklayın.

III. Buharlaşma ile bitkilerin terlemesinin su döngüsündeki ortak yönü nedir?

IV. Bu havzadaki su bütçesini daha güvenilir değerlendirmek için hangi ek gözlemleri yaparsınız?

Kentte Yağış ve Yüzey Akışı

Aynı büyüklükteki iki alana eşit miktarda yağış düşmüştür. Yüzdeler yağış suyunun ölçüm süresinde izlenen dağılımını gösterir.

I. İki alandaki yüzey akışı ve toprağa sızma oranlarını karşılaştırın.

II. Yüzeylerin yapısı suyun döngü içindeki yollarını nasıl değiştirmiş olabilir?

III. Beton ağırlıklı alanın bu şekilde kalması akarsu taşkınları ve yer altı suyu açısından ne tür sonuçlar doğurabilir?

IV. Bir yerleşim yerinde yağmur suyunun toprağa ulaşmasını artıracak üç uygulama önerin.