Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Bir orman alanında yol açılmadan önce ve sonra aynı yöntemle gözlem yapılmıştır. Değerler kurgusaldır; canlı geçişleri bir hafta boyunca, kuş türleri ise aynı büyüklükteki orman içi alanlarda sayılmıştır.
| Durum | Orman alanı (ha) | Parça sayısı | Haftalık memeli geçişi | Orman içi kuş türü |
|---|---|---|---|---|
| Yol öncesi | 640 | 1 | 22 | 17 |
| Yol sonrası | 510 | 4 | 8 | 11 |

I. Yol açılmadan önceki ve sonraki verileri karşılaştırın. Hangi değişimler birlikte görülmektedir?
II. Orman parçalarının birbirinden ayrılması, bir memeli türünün besin ve eş bulma olasılığını nasıl etkileyebilir?
III. Bu gözlemler yolun kuş türü sayısındaki değişime tek başına neden olduğunu göstermeye yeterli midir? Gerekçenizi yazın.
IV. Yeni yol planlamasında habitat parçalanmasını azaltacak iki uygulama önerin ve bunlardan birinin işe yarayıp yaramadığını gösterecek bir ölçüm belirtin.
Aynı gün ve benzer hava koşullarında üç bölgede ince parçacık yoğunluğu ile liken türü sayısı kaydedilmiştir. Değerler kurgusaldır; PM2,5 birimi µg/m³'tür.
| Bölge | PM2,5 (µg/m³) | Liken türü | Taşıt sayısı/saat |
|---|---|---|---|
| Ana yol kenarı | 48 | 2 | 920 |
| Konut bölgesi | 25 | 6 | 360 |
| Kent parkı | 12 | 11 | 90 |

I. Üç bölgeyi PM2,5 ve liken türü sayısına göre karşılaştırın. Verilerde nasıl bir birlikte değişim görülüyor?
II. Liken türlerinin dağılımı hava kalitesini izlemek için nasıl bir biyolojik gösterge olabilir?
III. Bu tablo taşıtların liken sayısını azalttığını kanıtlar mı? Sonucu etkileyebilecek iki başka değişken yazın.
IV. Hava kirliliğinin bitki, toprak, su ve besin ağına ulaşabileceği bir yolu açıklayın; kirlilik kaynağını azaltmak için bir önlem belirtin.
Sınıfta bir UV lambası ve farklı sayılarda UV süzücü katman kullanılarak basit bir benzetim yapılmıştır. Sensör değerleri kurgusaldır ve yalnızca düzenek içindeki göreli UV-B geçişini gösterir.
| Süzücü katman sayısı | Göreli UV-B sensör değeri |
|---|---|
| 0 | 100 |
| 1 | 62 |
| 2 | 34 |

I. Katman sayısı değiştirildiğinde sensör değeri nasıl değişmiştir? Veriyi kullanarak açıklayın.
II. Dünya atmosferindeki ozon tabakasının canlılar için önemini açıklayın.
III. Bu sınıf düzeneyi gerçek atmosferin tam bir modeli sayılamaz. Modelin en az iki sınırlılığını yazın.
IV. Ozon incelmesini ve yeryüzüne ulaşan UV miktarını izlemek için hangi tür gözlem veya ölçümler birlikte yapılabilir?
Bir bölgede farklı tarihlerde yağış ve göl kıyısı suyu örneklenmiştir. Değerler kurgusaldır; aynı noktada yapılan küçük canlı sayımları 15 dakikalık gözlem başına verilmiştir.
| Tarih | Yağış pH'si | Göl kıyısı pH'si | Gözlenen su omurgasızı |
|---|---|---|---|
| Nisan | 5,6 | 7,0 | 18 |
| Temmuz | 4,4 | 6,3 | 11 |
| Ekim | 4,7 | 6,5 | 12 |

I. Yağış pH'si ile göl kıyısı pH'sini tarihlere göre karşılaştırın. Hangi gözlem daha asidik koşullara işaret eder?
II. Yağışın asitleşmesi göl suyunun pH'sini nasıl etkileyebilir? Göldeki su omurgasızların tepkisi hangi ekolojik sonuçları doğurabilir?
III. Tablo, su omurgasızı sayısındaki değişime asit yağışının neden olduğunu gösterir mi? Bulguyu güçlendirmek için iki ek veri önerin.
IV. Asit yağışı oluşumunda rol oynayan gaz salımlarını azaltacak bir uygulama ve göl ekosisteminin durumunu izlemek için bir gösterge belirtin.