Doğal Kaynakların ve Biyoçeşitliliğin Korunması

Biyoçeşitlilikte Ölçek ve Örnekleme

Bir araştırma ekibi, aynı büyüklükteki iki kurgusal alanda aynı süreyle gözlem yapmış; iki alanda da bulunan aynı bitki türünden 20 bireyin genetik varyantlarını incelemiştir. Veriler kurgusaldır.

I. İki alanın tür sayıları aynı olduğuna göre, tablodaki hangi iki biyolojik çeşitlilik bileşeninde farklılık vardır? Verilerle belirtin.

II. İncelenen bitki türü bakımından hangi alanda genetik çeşitlilik göstergesi daha yüksektir? Varyant sayılarını kullanarak karşılaştırın.

III. Yalnızca tür sayısına bakarak iki alandan hangisinin biyoçeşitliliğinin daha yüksek olduğuna karar verilebilir mi? Nedenini açıklayın.

IV. Bu karşılaştırmayı güçlendirmek için araştırma ekibinin örnekleme planına ekleyebileceği iki ölçüm ya da yöntem yazın.

Tür Koruma Çalışmalarında İzleme

Kurgusal bir kıyıda deniz kaplumbağalarının yuvalama dönemi izlenmiştir. İlk yıldan sonra yuvalama alanındaki aydınlatmalar azaltılmış, yürüyüş güzergâhları belirlenmiş ve yuvalar uzaktan gözlenmiştir. Veriler kurgusaldır.

I. Uygulama öncesi ve sonrası yuva sayısı, denize ulaşan yavru oranı ve kıyı aydınlığındaki değişimleri karşılaştırın.

II. Yavru oranındaki artışı yüzde puanı olarak hesaplayın; işleminizi gösterin.

III. Tablodaki değişimler koruma uygulamasının tek başına başarıya neden olduğunu kanıtlar mı? Sonucu etkileyebilecek iki etken belirtin.

IV. Gelecek üreme döneminde uygulamanın etkisini daha güvenilir değerlendirmek için hangi gözlemleri ve karşılaştırmayı önerirsiniz?

Korunan Alanlarda Yerinde Koruma

Kurgusal bir sulak alan üç kullanım bölgesine ayrılmıştır. Aynı mevsimde yapılan gözlemlerde günlük insan kaynaklı rahatsızlık olayları, yerli bitki örtüsü ve yuva yapan kuş çiftleri kaydedilmiştir. Veriler kurgusaldır; bölgeler farklı özellikler taşıyabileceğinden tablo tek başına neden-sonuç göstermez.

I. Üç bölgenin verilerini karşılaştırın. Hangi bölgede insan kaynaklı rahatsızlık daha yüksek, yerli bitki örtüsü ve yuva yapan çift sayısı daha düşüktür?

II. Türleri kendi yaşam alanlarında korumanın, yalnızca birkaç bireyi koruma merkezine alarak yürütülen çalışmalara göre sağlayabileceği iki ek katkıyı açıklayın.

III. Sulak alanı ziyaretçilere açık tutarken hassas türleri korumaya yardımcı olacak iki alan yönetimi kararı önerin.

IV. Önerdiğiniz kararların işe yarayıp yaramadığını anlamak için hangi göstergeleri, ne tür bir karşılaştırmayla izlersiniz?

Tohum Bankasında Genetik Temsil

Alan dışı koruma çalışması kapsamında, aynı kurgusal bitki türünün üç farklı doğal popülasyonundan eşit sayıda tohum bir tohum bankasında saklanmıştır. Depolama sonrası yapılan çimlendirme denemesinde her gruptan 100 tohum kullanılmıştır. Veriler kurgusaldır.

I. Her popülasyonun çimlenme oranını hesaplayın. Üç grubun toplam çimlenme oranı yüzde kaçtır?

II. Tohumların farklı doğal popülasyonlardan ayrı kimliklerle saklanması, genetik çeşitliliği korumak açısından neden önemlidir?

III. Tohum bankasındaki örnekler, bitkinin doğal yaşam alanını koruma çalışmalarının yerini tutabilir mi? Gerekçenizi yazın.

IV. Bankadaki koleksiyonun uzun süre yararlı kalması ve gerektiğinde doğal popülasyonları destekleyebilmesi için iki uygulama önerin.