Atık Yönetimi
OYSS SorularıBu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
E-Atıkların Güvenli Toplanması
Bir okulun elektronik eşya toplama çalışmasında kullanım dışı kalmış 120 küçük cihaz incelenmiştir. Cihazların 36'sı kontrol edilip yeniden kullanıma verilmiş, 66'sı yetkili e-atık toplama noktasına gönderilmiş, 18'i ise yanlışlıkla karışık çöpe atılmıştır. Sayılar kurgusaldır.
| İlk işlem | Cihaz sayısı |
|---|---|
| Kontrol edilip yeniden kullanıma verilen | 36 |
| Yetkili e-atık noktasına gönderilen | 66 |
| Karışık çöpe atılan | 18 |
I. Toplanan 120 cihazın yüzde kaçı yeniden kullanıma verilmiştir? İşleminizi gösterin.
II. Çalışır durumda olan cihazlarla kullanılamaz durumdaki e-atıkların izlemeleri gereken yolları karşılaştırın.
III. Karışık çöpe atılan e-atıkların içindeki zararlı maddeler çevreye hangi yollarla ulaşabilir ve ne tür risk oluşturabilir?
IV. Okulda e-atık miktarını azaltıp doğru toplanmasını sağlayacak üç aşamalı bir uygulama planı önerin.
Atığın Kaynağında Azaltılması
Bir okul etkinliğine her iki yılda da 450 kişi katılmıştır. İlk etkinlikte tek kullanımlık bardaklarla, ikinci etkinlikte depozitolu ve yıkanabilir bardaklarla hizmet verilmiştir. Tabloda kullanılan tek kullanımlık bardak sayısı yer alır. Veriler kurgusaldır.
| Etkinlik | Katılımcı | Kullanılan tek kullanımlık bardak |
|---|---|---|
| İlk uygulama | 450 | 900 |
| Yeniden kullanım uygulaması | 450 | 540 |
I. İkinci etkinlikte tek kullanımlık bardak sayısı kaç adet ve yüzde kaç azalmıştır?
II. Katılımcı başına kullanılan tek kullanımlık bardak miktarını iki etkinlik için hesaplayın.
III. Yıkanabilir bardak kullanmak, aynı sayıda tek kullanımlık bardak kullanıp bunları sonradan geri dönüştürmekten hangi yönüyle farklıdır?
IV. Bu uygulamanın kalıcı olup olmadığını ve atık azaltımına katkısını izlemek için iki ölçüt belirleyin.
Ayrıştırma Hattında Kirlilik
Bir okulun geri kazanılabilir atık kutularından bir haftada çıkan malzemeler tartılmıştır. Kirlenmiş kütle; yiyecek, sıvı veya başka atıklarla bulaşmış bölümün kütlesidir. Veriler kurgusaldır.
| Atık akışı | Toplam kütle (kg) | Kirlenmiş bölüm (kg) |
|---|---|---|
| Kâğıt | 200 | 30 |
| Plastik ambalaj | 60 | 24 |
| Cam ve metal | 60 | 6 |
I. Her atık akışı için kirlenmiş bölümün toplam kütleye oranını yüzde olarak hesaplayın.
II. Hangi akışta kirlenmiş atığın kütlesi en yüksek, hangi akışta kirlenme oranı en yüksektir? İkisini ayırt ederek belirtin.
III. Atıkların farklı türlere göre ayrılması geri kazanım sürecini nasıl kolaylaştırır? Kirlenme bu süreci nasıl zorlaştırabilir?
IV. Okulda kâğıt ve ambalaj akışlarındaki kirlenmeyi azaltmak için uygulanabilir iki önlem önerin.
Atık Toplama ve Taşıma Planı
Bir belediyenin iki toplama hattında bir ayda taşınan atık miktarı ve araç kapasitesi kaydedilmiştir. Kuru geri kazanılabilirler ayrı, karışık ve organik atıklar ayrı toplanmıştır. Veriler kurgusaldır.
| Toplama hattı | Aylık atık (kg) | Araç kapasitesi (kg/sefer) | Araç tipi |
|---|---|---|---|
| Ayrı toplanan kuru geri kazanılabilirler | 8.800 | 2.200 | Sıkıştırmasız |
| Karışık ve organik atıklar | 11.200 | 2.800 | Sıkıştırmalı |
I. Her iki toplama hattı için ayda kaç araç seferi gerektiğini hesaplayın.
II. Kuru geri kazanılabilir atıkların sıkıştırmasız araçla taşınması, akışın sonraki aşamadaki niteliğini nasıl koruyabilir?
III. Karışık ve organik atıkların sıkıştırmalı araçla taşınmasının taşıma sürecine sağlayabileceği yararı açıklayın.
IV. Atığın kaynağındaki kutudan uygun işleme tesisine ulaşmasına kadar taşıma sırasında alınması gereken iki önlemi yazın.