Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz. Seçilen bölüm: OYSS Soruları.
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Çizelgede, belirli bir küçük memelinin etkin ve kış uykusu dönemlerinde alınmış örnek ölçümler verilmiştir. Görseli ve çizelgeyi birlikte inceleyin.
| Dönem | Kalp atımı (dakikada) | Soluk alıp verme (dakikada) | Vücut sıcaklığı (°C) |
|---|---|---|---|
| Etkin dönem | 120 | 24 | 37,5 |
| Kış uykusu | 18 | 5 | 31 |

I. Metabolizma kavramını, canlıda gerçekleşen tepkimeleri kapsayacak biçimde açıklayın.
II. Çizelgedeki üç ölçümü karşılaştırın. Kış uykusu döneminde hangi değişimler görülmektedir?
III. Kalp atımı, soluk alıp verme ve vücut sıcaklığındaki düşüş, enerji gereksinimi hakkında nasıl bir çıkarım yapmanıza yardımcı olur?
IV. Bazı hayvanlardaki kış uykusu araştırmaları uzun uzay yolculukları için neden ilgi çekicidir? Bu araştırmaların insanlarda uygulanmasının neden bugün için kesinleşmiş bir yöntem olmadığını açıklayın.
Görselde, küçük moleküllerin daha büyük yapılara katılması ve büyük moleküllerin daha küçük parçalara ayrılması temsil edilmiştir. İki dönüşümün canlıdaki metabolizma içindeki yerini değerlendirin.

I. Metabolizmanın yalnızca enerji elde etme sürecinden ibaret olmadığını açıklayın.
II. Basit moleküllerden daha karmaşık moleküller kurulmasını ve büyük moleküllerin daha küçük parçalara ayrılmasını sırasıyla adlandırın.
III. Fotosentez ve sindirim örneklerinden hangisi yapım, hangisi yıkım tepkimesidir? Her biri için nedenini belirtin.
IV. Yapım ve yıkım tepkimelerinin bir canlıda birlikte gerçekleşmesi neden gereklidir?
Görsel, besinlerin vücuda alınmasından hücre içindeki enerji dönüşümüne uzanan süreci betimlemektedir. Bu süreçte maddelerin taşınması ve dönüşmesi arasındaki bağlantıyı yorumlayın.

I. Sindirimle küçük moleküllere ayrılan besinlerin hücrelere ulaşmasında kanın rolü nedir?
II. Hücresel solunum, besin moleküllerinde bulunan kimyasal enerji üzerinde nasıl bir dönüşüm gerçekleştirir?
III. Hücre, açığa çıkan enerjiyi doğrudan bütün işlerinde kullanmak yerine hangi enerji taşıyıcı molekülde aktarılabilir biçimde bulundurur?
IV. Hücresel solunum sonucunda oluşabilen iki atık maddeyi yazın.
Görselde kas hareketi, hücre zarından madde geçişi, yeni molekül üretimi ve sinir hücresinin etkinliği bir arada gösterilmiştir. Bu işlerin enerji gereksinimini açıklayın.

I. ATP'nin parçalanması sırasında açığa çıkan enerji hücresel işlerle nasıl ilişkilidir?
II. Bir maddenin hücre zarından yoğun olduğu ortamdan daha az yoğun olduğu ortama değil, ters yönde taşınması neden enerji gerektirebilir?
III. Kas kasılması sırasında ATP'nin kullanımına ilişkin bir açıklama yapın.
IV. Görseldeki protein üretimi veya sinir hücresi etkinliklerinden birini seçin ve bu sürecin ATP ile ilişkisini açıklayın.