Bitkilerde Yönelme Hareketleri
Bu başlıkta önizleme kapsamında ilk 4 soru gösteriliyor. Tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Soruyu çözdükten sonra açıklamayı oku
Çalışma sorularında amaç yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Sorunun ne istediğini anlamak, seçenekleri gerekçelendirmek ve doğru cevap açıklamasını dikkatle okumak konunun kalıcı öğrenilmesini sağlar.
Bir öğrenci, ışığın geliş yönünün fide gövdesinin yönelmesine etkisini araştıracaktır. Aynı tür, yaş ve başlangıç boyundaki fideler iki gruba rastgele ayrılacaktır. Her grupta en az 5 fide vardır.
a) Tek yönden aydınlatılan deney grubu için uygun bir karşılaştırma grubu ve bir ölçüm yöntemi öneriniz.
b) Bağımsız değişkeni ve sabit tutulacak iki koşulu yazınız.
c) Tek yönlü ışık grubunda beklenen sonucu hareketin adıyla birlikte yazınız.
Kökler yatay gözlem düzleminde üstten incelenmektedir. K ve L’de uygun nem aralığında zıt yönlü su gradyanları, M’de ise eşit nem vardır. Ortamların mineral içeriği aynıdır; ışık yön farkı yoktur. Her grupta on benzer kökçük kullanılacaktır. Görsel deney başlangıcını gösterir; sonuçlar çizilmemiştir.
a) Hidrotropizma beklentisine göre K, L ve M’de kök uçlarının yatay düzlemdeki yönünü öngörünüz. Görsel üzerine ok çizebilirsiniz.
b) Bağımsız değişkeni ve sabit tutulacak iki koşulu yazınız.
c) Yönelimi nasıl ölçer, tek bir kökün tesadüfi hareketiyle karıştırmamayı nasıl sağlarsınız?
Koleoptil deneyinde kontrol ile dört deney grubu gösterilir. Işık sağdan gelmektedir. Saydam başlık ışığı geçirir; opak başlık geçirmez.
a) Opak uç başlığı ile saydam uç başlığı kullanılan grupları karşılaştırın. Sonuç, başlığın fiziksel varlığı mı yoksa ışık geçirmesi mi bakımından daha açıklayıcıdır?
b) Uç açık, taban opak sarılı olduğunda yönelmenin sürmesi hangi çıkarımı destekler? Bu sonuç ucu kesilmiş grupla birlikte nasıl değerlendirilir?
c) Yalnız başlıkların ışık geçirmesi farklı olsun istiyorsanız, deneyde sabit tutulması gereken iki başlık özelliğini ve ölçülebilir bir yönelme ölçütünü yazın.
Koleoptil deneyinde mika kimyasal madde geçişini engeller, jelatin ise geçirebilir. Tek yandan ışık verilen düzenekte tam mika ve jelatin engelleriyle kısmi mika engelleri karşılaştırılmıştır.
a) Uç ile alt bölüm arasına tam mika ya da jelatin konduğunda neden farklı sonuçlar beklenir?
b) Tek yandan ışıkta sinyalin gölgeli taraftan aşağı taşınmasının engellenmesi ile aydınlık taraftan taşınmasının engellenmesi niçin aynı sonucu vermeyebilir?
c) Bu deney “Sinyal yalnız elektriksel bir uyarıdır ve madde geçişine gerek yoktur.” görüşünü nasıl etkiler? Sonucun gösterdiği ile henüz göstermediğini ayırın.