Harekete Dayalı Tepki

Kemik dokunun küçük bir bölümü büyütülerek modellenmiştir. 1 mor renkli bir hücreyi, 2 hücrelerin arasındaki katmanlı maddeyi, 3 ise ortadaki kanalda bulunan kırmızı ve mavi yapıları gösterir. Çizim gerçek büyüklükte değildir.

Numaralı yapıları ve kemik dokunun canlı bir doku olmasını birlikte değerlendiriniz.

a) 1, 2 ve 3 numaralı yapıları adlandırınız.

b) Kemiğin sert olmasını sağlayan mineral tuzları daha çok 1'in içinde mi, 2'de mi bulunur? Bu durumun desteğe katkısını açıklayınız.

c) Bir öğrenci “Kemik sert olduğuna göre cansızdır.” diyor. Görseldeki iki bulguyu kullanarak bu düşünceyi değerlendiriniz.

ç) Kemikteki kan akışının uzun süre aksaması hücreleri neden olumsuz etkiler?

Solda iki kemik ucunun hareketli birleşimi, sağda uçlardaki açık mavi örtünün büyütülmüş doku modeli verilmiştir. 1 bu dokudaki bir hücreyi, 2 hücreler arasındaki maddeyi gösterir. Bölümler aynı ölçekte çizilmemiştir.

Dokunun adını belirleyerek eklem yüzeyindeki yapısıyla görevini ilişkilendiriniz.

a) Büyütülen doku hangisidir? 1 ve 2 numaralı kısımların adlarını yazınız.

b) Bu dokunun eklem yüzeyinde düzgün olması hareketi nasıl kolaylaştırır?

c) Aynı dokunun bir miktar esnek olması, yürürken ekleme gelen yük açısından neden yararlıdır?

ç) “Hareket için kemik uçlarının birbirine doğrudan sürtünmesi gerekir.” görüşünü görsele dayanarak değerlendiriniz.

Bir iskelet kası kesitinden bir demet, demetten de tek bir uzun yapı ayrılarak gösterilmiştir. 1 bütün kası, 2 ayrılan demeti, 3 demetten çıkarılan tek yapıyı işaretler. Büyütülmüş bölümler aynı ölçekte değildir.

Kasın farklı büyüklükteki yapılarını ayırınız ve kuvvet oluşmasıyla ilişkilendiriniz.

a) 2 ve 3 numaralı yapılar hangileridir? Hangisi tek bir kas hücresine karşılık gelir?

b) 1, 2 ve 3'ü küçükten büyüğe sıralayınız. Neden aynı düzeyde yapılar değildir?

c) Bu kas liflerinin temel özelliği harekete nasıl katkı sağlar?

ç) Bir öğrenci “Kas lifi, kasın kemiğe bağlandığı tendondur.” diyor. Hangi iki yapıyı karıştırıyor?

İnsan iskeletinin önden görünümü verilmiştir. 1 baş bölgesindeki kemik yapıyı, 2 göğüs bölgesindeki kemik kafesi, 3 uyluktaki uzun kemiği gösterir. Kaslar ve diğer yumuşak dokular çizilmemiştir.

İskeletin farklı bölümlerini görevleriyle ilişkilendirerek hareketin nasıl oluştuğunu açıklayınız.

a) 1 ve 2 hangi yapılardır? Her biri tarafından korunan bir organ örneği veriniz.

b) 3 hangi kemiktir? Bu kemiğin vücuda destek sağlama görevini bir örnekle açıklayınız.

c) 3 numaralı kemiğin hareket etmesi için yalnız kemiğin sağlam olması yeterli midir? Hangi yapılar birlikte çalışmalıdır?

ç) “Kaslar çıkarılsa da bu iskelet tek başına yürüyebilir.” görüşünü değerlendiriniz.