Bağışıklık Sistemi

Bir hastalık etkeninin yüzeyindeki yapılara bazı antikorların bağlanması şemada gösterilmiştir. Çizim, yapıların gerçek büyüklüklerini yansıtmaz.

Numaraların gösterdiği yapıları ve antikorların bağlanma özelliğini kullanarak cevaplayınız.

a) 1, 2 ve 3 numaralı yapıların adlarını yazınız.

b) Antikorun her hastalık etkenine aynı şekilde bağlanamamasını açıklayınız.

c) Antikorun etkenin yüzeyine bağlanması, etkenin vücut hücresine girişini nasıl zorlaştırabilir?

ç) Bir öğrenci 'Antikor, etkeni içine alarak sindiren bir hücredir.' diyor. Yanlışını düzelterek antikor ile fagosit arasındaki farkı yazınız.

Modelde bir bağışıklık hücresinin zarındaki iki reseptör ile üç farklı molekül gösterilmiştir. Bu basitleştirilmiş modelde bağlanmanın yalnızca şekil uyumuna göre gerçekleştiği kabul edilmiştir.

K, L ve M moleküllerini R1 ve R2 reseptörleriyle ilişkilendiriniz.

a) K ve L moleküllerinin hangi reseptörlere bağlanabileceğini yazınız. Cevabınızı şekillerle ilişkilendiriniz.

b) Modelde M molekülünün R1 ve R2'ye bağlanamamasının nedenini açıklayınız.

c) Hücre yüzeyindeki uygun reseptörlerin işlevini kaybetmesi, tanıma ile başlayan savunma sürecini nasıl etkileyebilir?

ç) 'Doğuştan gelen bağışıklıkta tanıma yoktur.' ifadesi doğru mudur? Kısaca açıklayınız.

Dört günlük yaşam alışkanlığı K, L, M ve N ile gösterilmiştir. Bu alışkanlıklar, hastalık etkenleriyle karşılaşmayı azaltma veya bağışıklığın dengeli çalışmasını destekleme açısından değerlendirilecektir.

Görselleri yorumlayınız; tek bir alışkanlığın hastalığa karşı kesin koruma sağlamadığını dikkate alınız.

a) K'deki davranış hastalık riskini hangi yolla azaltır? Bunu antikor üretimiyle karıştırmadan açıklayınız.

b) L, M ve N'de gösterilen alışkanlıkları yazınız. Bunların ortak yararını belirtiniz.

c) 'Bu dört davranışı yapan kişi hiçbir bulaşıcı hastalığa yakalanmaz.' yargısına katılır mısınız? Gerekçenizi yazınız.

ç) Aşılanmayı bu alışkanlıkların yanına eklersek aşı hangi farklı yolla korunmaya katkı sağlar?

Bir fagositin bakteriyi tanıması, içine alması ve parçalamaya başlaması X, Y ve Z panellerinde karışık sırayla gösterilmiştir. Bakteri mercan rengiyle, fagosit açık yeşille çizilmiştir.

Panellerde hücre zarı ile bakterinin konumunu inceleyerek cevaplayınız.

a) Panelleri olayların gerçekleşme sırasına göre yazınız. Her paneldeki temel olayı belirtiniz.

b) Z'deki zar uzantılarının bakteriye karşı savunmaya nasıl katkı sağladığını açıklayınız.

c) Bu savunmayı doğuştan gelen ya da kazanılmış bağışıklıktan hangisine örnek verirsiniz? Gerekçenizi yazınız.

ç) 'Bakteriyi tanımak, bakterinin zaten yok edildiğini gösterir.' yargısını süreçteki aşamalarla değerlendiriniz.