1. Sorunun Analizi
Verilen tepkime zinciri, kompleks bir karbonhidrat olan nişastanın sindirimini ve hücresel solunum yoluyla enerji üretimi için yıkımını göstermektedir:
1 numaralı tepkime: Nişasta → Maltoz: Bu tepkime, büyük bir polisakkarit olan nişastanın, amilaz enzimi aracılığıyla daha küçük disakkaritlere (maltoz) parçalanmasıdır. Bu bir hidroliz ve sindirim tepkimesidir.
2 numaralı tepkime: Maltoz → Glikoz: Bu tepkime, bir disakkarit olan maltozun, maltaz enzimi aracılığıyla monosakkarit olan glikoza parçalanmasıdır. Bu da bir hidroliz ve sindirim tepkimesidir.
3 numaralı tepkime: Glikoz → CO2 + H2O: Bu tepkime, monosakkarit olan glikozun, hücresel solunum (oksijenli solunum) yoluyla karbondioksit ve suya kadar tamamen oksitlenerek enerji (ATP) açığa çıkarılmasıdır. Bu, bir yıkım ve enerji üretimi tepkimesidir.
2. Şıkların Değerlendirilmesi
A) 1 numaralı tepkime sindirim kanalının iki farklı bölgesinde gerçekleşir.: Nişasta sindirimi, ağızda tükürük amilazı ile başlar ve ince bağırsakta pankreas amilazı ile devam eder. Dolayısıyla, bu tepkime sindirim kanalının iki farklı bölgesinde (ağız ve ince bağırsak) gerçekleşir. Bu ifade doğrudur.
B) 2 numaralı tepkime sadece ince bağırsakta gerçekleşir.: Maltoz gibi disakkaritlerin (sükroz, laktoz da dahil) monosakkaritlere parçalanması (sindirilmesi) için gerekli olan maltaz enzimi, ince bağırsak mukozasındaki hücreler tarafından üretilir ve sadece ince bağırsakta etki gösterir. Bu ifade doğrudur.
C) 1, 2, 3 numaralı tepkimelerde glikozit bağı parçalanır.: 1 numaralı tepkimede (nişastanın maltoza hidrolizi) ve 2 numaralı tepkimede (maltozun glikoza hidrolizi) glikozit bağları su kullanılarak parçalanır. Ancak 3 numaralı tepkime, glikozun hücresel solunumda tamamen yıkımıdır. Glikoz bir monosakkarit olduğu için kendi içinde glikozit bağı içermez. Bu tepkimede glikoz molekülünün içindeki karbon-karbon ve karbon-hidrojen bağları kırılarak enerji açığa çıkarılır. Dolayısıyla, bu ifade yanlıştır.
D) Her üç tepkime de yıkım tepkimesidir.: 1 ve 2 numaralı tepkimeler, büyük ve orta büyüklükteki moleküllerin daha küçük yapı taşlarına parçalanması şeklinde gerçekleşen katabolik (yıkım) tepkimeleridir. 3 numaralı tepkime ise glikozun karbondioksit ve suya kadar oksitlenerek enerji açığa çıkardığı bir yıkım (katabolik) sürecidir (hücresel solunum). Dolayısıyla, her üç tepkime de yıkım tepkimesidir. Bu ifade doğrudur.
E) Her üç tepkime de enzimler ortak olarak görev alır.: Buradaki 'ortak olarak görev alır' ifadesi, her bir tepkimenin gerçekleşmesinde enzimlerin temel bir rol oynadığı anlamına gelir, aynı enzimin tüm tepkimelerde görev aldığı anlamına gelmez. 1 numaralı tepkimede amilaz, 2 numaralı tepkimede maltaz, 3 numaralı tepkimede ise hücresel solunumun farklı aşamalarında çok sayıda farklı enzim görev yapar. Tüm bu biyokimyasal reaksiyonlar enzimler aracılığıyla katalizlenir. Bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, glikozun bir monosakkarit olması ve dolayısıyla glikozit bağı içermemesi nedeniyle, 3 numaralı tepkimede glikozit bağının parçalandığını iddia eden C şıkkı söylenemez.
