Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.
Açıklama: Helikaz enzimi, DNA’nın iki ipliğini birbirinden ayırırken ATP kullanır. Bu süreç, hidrojen bağlarının yıkılmasını ve DNA ipliklerinin açılmasını sağlar. Böylece DNA, replikasyon için hazır hale gelir ve nükleotitlerin eklenmesine olanak tanır.
Soru: Helikaz enzimi, DNA replikasyonu sırasında hangi görevi üstlenir ve hangi enerji kaynağını kullanır?
Mayoz bölünme sırasında oluşan olaylar kalıtsal çeşitliliği artırır ve bu çeşitlilik, bireylerin çevre koşullarına uyum sağlama kabiliyetini artırır. Kalıtsal çeşitlilik, türün evrim sürecinde hayatta kalmasına katkıda bulunur ve genetik hastalıklara karşı direnç sağlar.
Soru: Mayoz bölünmenin kalıtsal çeşitlilik üzerindeki etkisi nedir ve bu çeşitlilik türlerin evriminde nasıl bir rol oynar?
Aşağıda Griffith’in Streptococcus pneumoniae bakterileri ile yaptığı deneyin özeti verilmiştir.
Birinci aşama: Bir fareye hastalık yapmayan zararsız bakterileri enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucunda fare yaşamaya devam etmiştir.
İkinci aşama: Bir fareye hastalık yapan zararlı bakterileri enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucunda fare ölmüştür.
Üçüncü aşama: Hastalık yapan zararlı bakterileri ısıtarak öldürmüş ve daha sonra bir fareye enjekte etmiş. Enjeksiyon sonucunda fare yaşamaya devam etmiştir.
Dördüncü aşama: Hastalık yapan zararlı bakterileri ısıtarak öldürdükten sonra canlı hastalık yapmayan zararsız bakterilerle birlikte karıştırarak farelere enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucu fareler ölmüştür.
Griffith deneyinin hangi önemli sonuçları ortaya çıkardığını açıklayınız.
(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)
Aşağıda nükleik asitlerin keşif sürecine katkı sağlamış bazı bilim insanlarının çalışmaları verilmiştir.
Bu keşif süreci gerçekleşmeseydi nükleik asitlerin günümüzde bilinen özelliklerinden hangileri bilinmiyor olurdu? Yazınız.
(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)
DNA ve RNA moleküllerini aşağıda verilen özellikler açısından karşılaştırarak tabloya yazınız.
| Özellik | DNA | RNA |
| Şeker | ||
| Bazlar | ||
| Görev | ||
| Yapısı |
(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)
Yukarıdaki grafikte diploit bir hücrenin mitozundaki DNA miktarının değişimi gösterilmektedir. Sizler de grafikteki sayısal verilere dayanarak bu hücrenin mayozu sırasında DNA miktarındaki değişimi gösteren bir grafiği çiziniz.
Prokaryot ve ökaryot hücrelerde gerçekleşen DNA replikasyonunun farklılıkları ve benzerlikleri nelerdir? Yazınız.
(MEB 12.Sınıf 1.Dönem 2.Ortak Yazılı Örnek Sorusu)
Biyoloji dersinde öğretmen, DNA'nın yapısını ve genetik bilgiyi nasıl depoladığını açıklamak için derinlemesine bir anlatım yapmaktadır. Öğretmen, dersin başında şu kavramları tahtaya yazar: Kromatin, DNA, Gen, Antikodon, Kromozom. Bu kavramların her birini örneklerle açıklar. Öğretmen, DNA'nın üzerinde yer alan üç nükleotitli şifrelerin (kodonlar) genetik bilgiyi taşıdığını ve protein sentezini yönlendirdiğini söyler. Ardından öğrencilere şu örneği verir:
“DNA üzerindeki üç nükleotitli şifreler, hücrede birçok yapıyı oluşturur ve fonksiyonların gerçekleşmesini sağlar. Örneğin, bu şifreler sayesinde genler oluşur ve protein sentezlenir. Ancak bazı yapılar doğrudan DNA tarafından oluşturulmaz, farklı mekanizmalarla ilişkilidir.”
DNA üzerinde bulunan üç nükleotitli şifrelerin bir araya gelmesi ile yukarıda verilen kavramlardan hangisi oluşmaz? Açıklayınız.
Biyoloji öğretmeni sınıfta protein sentezinin detaylarına ilişkin bir ders işlemektedir. Öğretmen, tahtaya şu kavramları yazar: mRNA, tRNA, ATP, Ribozom, Mitokondri. Ardından protein sentezinin nasıl gerçekleştiğini şu şekilde açıklar:
"Protein sentezi, hücredeki birçok yapının koordinasyonuyla gerçekleşir. İlk olarak, genetik bilgi mRNA ile ribozoma taşınır. Ribozom, bu genetik bilgiyi okuyarak protein üretimi yapar. Sitoplazmada bulunan tRNA molekülleri, doğru amino asitleri ribozoma taşır ve bu taşıma sırasında enerji gereklidir. Bu enerji, hücredeki ATP moleküllerinden sağlanır. Ökaryot hücrelerde ATP üretimi genellikle mitokondride gerçekleşir, ancak prokaryot hücrelerde mitokondri bulunmaz ve ATP başka yollarla sağlanır."
Daha sonra öğretmen öğrencilere şu soruyu yöneltir:
Protein sentezinin gerçekleşmesi için yukarıda bahsedilen kavramlardan hangisinin bulunması şart değildir? Yazarak açıklayınız.
Biyoloji öğretmeni, bir bitki hücresinde gerçekleşen nükleik asitlerle ilgili süreçleri açıklarken öğrencilerine şu görseli ve bilgileri sunar. Görselde, DNA'nın replikasyonu (I), transkripsiyonu (II) ve mRNA'nın translasyonu (III) süreçleri numaralandırılmıştır. Öğretmen, şu açıklamayı yapar: "Bitki hücresi ökaryot yapılı olduğu için I (replikasyon) ve II (transkripsiyon) çekirdekte, III (translasyon) ise sitoplazmada ribozomlar üzerinde gerçekleşir. Ancak bitki hücresinde mitokondri ve kloroplast gibi organellerde bu üç süreç de gerçekleşebilir. Mitokondride bu olaylar matriks sıvısında, kloroplastta ise stromada meydana gelir."
Öğretmen, ardından öğrencilere nükleik asit süreçlerinin farklı hücre kısımlarında gerçekleşme durumunu sorgulayan şu ifadeleri sunar:
1. I çekirdekte, II ve III sitoplazmada gerçekleşir.
2. I ve II stromada, III çekirdekte gerçekleşir.
3. I ve III çekirdekte, II sitoplazmada gerçekleşir.
4. Her üç olay da çekirdekte gerçekleşir.
5. Her üç olay da matriks sıvısında gerçekleşir.
Yukarıdaki açıklama ve görselde belirtilen süreçlere göre, olayların gerçekleştiği hücre kısımlarıyla ilgili hangi ifade doğrudur? Açıklayınız.
