Canlıların Ortak Özellikleri Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 21 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 17 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2014-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Canlılar; hareket, beslenme, solunum, boşaltım, uyarıya tepki verme, üreme ve büyüme gibi ortak özelliklere sahiptirler.

Buna göre, bitkilerdeki bazı yaşamsal olaylar ile canlıların ortak özellikleri arasında yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Atık maddeleri uzaklaştırma – Boşaltım

B) CO² kullanarak O² üretme – Solunum

C) Madde yapımı ve yıkımı – Metabolizma

D) Yavru oluşturma – Üreme

E) Işığa doğru yönelme – Uyarıya tepki verme

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Canlıların tamamında beslenme, solunum, boşaltım, metabolizma, büyüme, üreme ve uyarılara tepki verme gibi ortak yaşamsal özellikler görülür. Bitkiler de bu özelliklere sahiptir. Ancak fotosentez ile solunum birbirinden farklı olaylardır. Fotosentezde karbondioksit kullanılarak organik besin ve oksijen üretilirken, hücresel solunumda organik maddeler parçalanarak enerji elde edilir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, canlıların ortak özellikleri ile bitkilerde gerçekleşen yaşamsal olayları eşleştirme bilginizi ölçen bir bilgi ve yorum sorusudur. Verilen olayın hangi ortak canlılık özelliğine ait olduğunu doğru belirlemeniz gerekir.

🔍 Öncüllerin Analizi

A) Atık maddeleri uzaklaştırma – Boşaltım: Atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılması boşaltım olayıdır. Bitkiler de çeşitli yollarla atık maddelerini uzaklaştırabilir. Bu eşleştirme doğrudur.
B) CO₂ kullanarak O₂ üretme – Solunum: CO₂ kullanılarak O₂ üretilmesi fotosentez olayına aittir. Solunumda organik maddeler parçalanarak enerji elde edilir. Bu eşleştirme yanlıştır.
C) Madde yapımı ve yıkımı – Metabolizma: Canlılarda gerçekleşen tüm yapım ve yıkım olaylarının bütünü metabolizma olarak adlandırılır. Bu eşleştirme doğrudur.
D) Yavru oluşturma – Üreme: Canlıların kendilerine benzer yeni bireyler oluşturması üreme özelliğidir. Bu eşleştirme doğrudur.
E) Işığa doğru yönelme – Uyarıya tepki verme: Bitkinin ışık uyaranına doğru yönelmesi, çevreden gelen uyarılara tepki verme özelliğine örnektir. Bu eşleştirme doğrudur.

✅ Şıkların Analizi

A) Doğrudur. Atık maddelerin uzaklaştırılması boşaltım ile ilişkilidir.
B) Yanlıştır. CO₂ kullanılarak O₂ üretilmesi solunum değil, fotosentezdir.
C) Doğrudur. Madde yapımı ve yıkımı metabolizma kapsamındadır.
D) Doğrudur. Yavru oluşturma üreme özelliğidir.
E) Doğrudur. Işığa yönelme uyarıya tepki verme özelliğidir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Soru 2 2002-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aynı türün bireyleri arasında görülen farklılıklar iki biçimde olabilir. Bunlardan modifikasyon, çevre koşullarının etkisiyle ortaya çıkar ve kalıtsal değildir. Varyasyon ise bireylerin kalıtsal yapısındaki farklılıklardan kaynaklanır.

Buna göre, modifikasyon ve varyasyonla ilgili,

1. Bütünüyle siyah renkli bir dişi kedinin bir seferde doğan üç yavrusundan birinin beyaz, birinin gri, birinin de siyah-beyaz benekli olması

2. Doğduklarında birbirinden ayrılarak farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin, boylarının farklı olması

3. Bir çuhaçiçeği türünün 30 ^oC tan düşük sıcaklıkta gelişmesi durumunda, çiçeklerinin kırmızı renkli; 30 ^oC tan yüksek sıcaklıkta gelişmesi durumunda ise beyaz renkli olması

4. Renklenmeleri (pigmentasyonu) normal olan ana-babadan, albino özellikte çocuğun olması

Örnekleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gruplandırılmıştır?

A) Modifikasyon → 3 Varyasyon → 1, 2, 4

B) Modifikasyon → 1, 4 Varyasyon → 2, 3

C) Modifikasyon → 2, 3 Varyasyon → 1, 4

D) Modifikasyon → 2, 4 Varyasyon → 1, 3

E) Modifikasyon → 1, 2, 3 Varyasyon → 4

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bu soru, canlılarda görülen farklılıkların iki temel türünü, yani modifikasyon ve varyasyon kavramlarını anlamamızı istiyor. Modifikasyonlar, çevrenin etkisiyle oluşan ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir. Varyasyonlar ise genetik yapıdaki farklılıklardan kaynaklanan ve kalıtsal olan değişikliklerdir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, verilen tanımlar ve örnekler üzerinden kavram bilgisi ve örnek analizi yapmamızı gerektiren bir soru türüdür. Her bir öncülün modifikasyon mu yoksa varyasyon mu olduğunu doğru bir şekilde tespit etmemiz gerekiyor.

🔍 Öncüllerin Analizi

1. Bütünüyle siyah renkli bir dişi kedinin bir seferde doğan üç yavrusundan birinin beyaz, birinin gri, birinin de siyah-beyaz benekli olması → Farklı renklerde yavruların oluşması genetik çeşitliliğe bağlıdır. Bu, kalıtsal bir farklılıktır, yani varyasyondur.
2. Doğduklarında birbirinden ayrılarak farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin, boylarının farklı olması → Tek yumurta ikizlerinin genetik yapıları aynıdır. Ancak farklı ortamlarda (beslenme, ışık, aktivite gibi çevresel faktörler) yetiştirilmeleri boy farkına neden olmuştur. Bu durum kalıtsal değil, çevreye bağlı bir değişimdir, yani modifikasyondur.
3. Bir çuhaçiçeği türünün 30 oC tan düşük sıcaklıkta gelişmesi durumunda, çiçeklerinin kırmızı renkli; 30 oC tan yüksek sıcaklıkta gelişmesi durumunda ise beyaz renkli olması → Aynı genetik yapıya sahip bireylerde sadece sıcaklık değişince renk değişiyor. Bu, çevresel etki ile oluşan, kalıtsal olmayan bir durumdur, yani modifikasyondur.
4. Renklenmeleri (pigmentasyonu) normal olan ana-babadan, albino özellikte çocuğun olması → Albino özelliği, çekinik genlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan genetik bir durumdur. Bu, kalıtsal bir farklılıktır, yani varyasyondur.

✅ Şıkların Analizi

A) Modifikasyon → 3 Varyasyon → 1, 2, 4 → Bu şık yanlıştır çünkü 2. öncül modifikasyon, 3. öncül modifikasyondur.
B) Modifikasyon → 1, 4 Varyasyon → 2, 3 → Bu şık yanlıştır çünkü 1. ve 4. öncüller varyasyon, 2. ve 3. öncüller modifikasyondur.
C) Modifikasyon → 2, 3 Varyasyon → 1, 4 → Bu şık doğrudur çünkü 2 ve 3 modifikasyon, 1 ve 4 varyasyon olarak doğru gruplandırılmıştır.
D) Modifikasyon → 2, 4 Varyasyon → 1, 3 → Bu şık yanlıştır çünkü 4. öncül varyasyondur, 3. öncül modifikasyondur.
E) Modifikasyon → 1, 2, 3 Varyasyon → 4 → Bu şık yanlıştır çünkü 1. öncül varyasyon, 2. ve 3. öncüller modifikasyon, 4. öncül varyasyondur.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı.

Soru 3 2006-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

I. Adaptasyon

II. Mutasyon

III. Kalıtsal varyasyon

Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini “doğal seçilim”le kazanır?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I ve II

E) II ve III

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bu soru, canlıların çevrelerine uyum sağlama süreçlerinden biri olan doğal seçilimin hangi özellikleri doğrudan kazandırdığını anlamamızı istiyor. Doğal seçilim, çevreye daha iyi uyum sağlayan bireylerin hayatta kalma ve üreme şansının artması demektir. Bu süreçte doğrudan kazanılan şey adaptasyondur.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru bilgi ağırlıklı bir sorudur. Doğal seçilim mekanizmasının neyi sağladığını ve neyi sağlamadığını bilmemiz gerekiyor. Özellikle “kazanır” kelimesinin anlamını iyi değerlendirmeliyiz.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Adaptasyon: Ortama uyum sağlayan özellikler, nesiller boyunca doğal seçilimle seçilerek canlının gen havuzunda artar ve bu durum adaptasyon olarak ifade edilir. Bu nedenle adaptasyon doğal seçilimle kazanılır. Bu ifade doğrudur.
II. Mutasyon: Mutasyonlar, DNA'da kendiliğinden veya bazı dış etkenlerle oluşan rastgele değişikliklerdir. Doğal seçilim, var olan mutasyonlardan uyumlu olanları seçebilir ama mutasyonları kendisi oluşturmaz. Bu ifade yanlıştır.
III. Kalıtsal varyasyon: Kalıtsal varyasyonlar, mayoz bölünme, döllenme ve mutasyon gibi olaylar sonucunda ortaya çıkar. Doğal seçilim, bu varyasyonlar içinden en uygun olanları seçerek canlının hayatta kalma şansını artırır ancak varyasyonları oluşturmaz. Bu ifade de yanlıştır.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I: Yalnızca adaptasyon, doğal seçilimle kazanılan bir özelliktir. Diğer öncüller doğal seçilimle oluşmaz, sadece seçilirler. Bu şık, öncül analiziyle uyumlu olduğu için doğru cevaptır.
B) Yalnız II: Mutasyon doğal seçilimle kazanılmaz, oluşur ve doğal seçilim tarafından seçilebilir. Bu şık yanlıştır.
C) Yalnız III: Kalıtsal varyasyon doğal seçilimle kazanılmaz, oluşur ve doğal seçilim tarafından seçilebilir. Bu şık yanlıştır.
D) I ve II: Sadece I doğru olduğu için bu şık yanlıştır.
E) II ve III: II ve III doğal seçilimle kazanılmadığı için bu şık yanlıştır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı.

Soru 4 2007-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Canlılarda, yeni ırkların elde edilmesinde, kural olarak, yarar sağlamayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eşeysiz üreme

B) Alt türlere sahip olma

C) Tür içi kalıtsal çeşitliliğe sahip olma

D) Kısa zamanda tamamlanan bir yaşam döngüsüne sahip olma

E) Kolay yetiştirilebilme

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Canlıların Ortak Özellikleri

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et