Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi (Kemosentez) Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 11 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 7 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2022-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Bakterileri araştıran üç öğrenci aşağıdaki örnekleri vermiştir:

Ecem: Klorofil pigmentlerine sahip ve suda yaşayan bir bakteri, karbon dioksit ve suyu kullanarak organik madde sentezlemektedir.

Deniz: Nitriti nitrata dönüştüren bir bakteri elde ettiği enerji ile ortamdaki karbon dioksiti ve suyu kullanarak organik madde sentezlemektedir.

Ayşe: Enerji kaynağı olarak güneş enerjisini kullanan bir bakteri, hidrojen kaynağı olarak hidrojen sülfürü kullanmaktadır.

Bu öğrencilerden hangileri kemosentetik bakterilere örnek vermiştir?

A) Yalnız Ayşe

B) Yalnız Deniz

C) Ecem ve Ayşe

D) Ecem ve Deniz

E) Deniz ve Ayşe

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Kemosentetik bakteriler, bizim gibi dışarıdan besin almak yerine, kendi besinlerini kendileri üreten canlılardır. Ama bunu yaparken güneş ışığı yerine, inorganik maddelerin kimyasal enerjisini kullanırlar. Yani, kimyasal tepkimelerden çıkan enerjiyle besin üretirler. Bu yüzden fotosentetik canlılardan ayrılırlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, size verilen örnekler üzerinden kemosentetik bakterileri doğru bir şekilde tanımlayıp tanımlayamadığınızı ölçüyor. Bilgiyi doğru yorumlayıp uygulamaya dayalı bir soru diyebiliriz.

🔍 Öncüllerin Analizi

Ecem: Ecem'in bahsettiği bakteri klorofil pigmentlerine sahip ve güneş ışığı yerine inorganik maddelerin kimyasal enerjisini kullanmıyor. Klorofil pigmenti kullanan canlılar fotosentez yapar, kemosentez değil. O yüzden Ecem'in örneği kemosentetik değildir.
Deniz: Deniz'in bahsettiği bakteri nitriti nitrata dönüştürerek kimyasal bir tepkime gerçekleştiriyor ve bu tepkimeden elde ettiği enerjiyle organik madde sentezliyor. İşte bu tam da kemosentezin tanımıdır!
Ayşe: Ayşe'nin verdiği örnekteki bakteri ise enerji kaynağı olarak güneş enerjisini kullanıyor. Güneş enerjisi kullanan canlılar fotosentez yapar, kemosentez değil.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız Ayşe: Ayşe'nin örneği kemosentetik bir bakteri değildir çünkü güneş enerjisi kullanır.
B) Yalnız Deniz: Deniz'in örneği, nitritin nitrata dönüşümünden elde edilen kimyasal enerjiyi kullanarak besin ürettiği için doğru bir kemosentetik bakteri örneğidir.
C) Ecem ve Ayşe: Her ikisinin de örneği kemosentetik değildir.
D) Ecem ve Deniz: Sadece Deniz'in örneği kemosentetik bir bakteridir.
E) Deniz ve Ayşe: Sadece Deniz'in örneği kemosentetik bir bakteridir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Soru 2 MEBİ 02.04.2025 AYT Deneme Sınavı

Bir canlıda inorganik maddelerden organik madde sentezlenirken hidrojen kaynağı olarak hidrojen sülfür kullanılmıştır.

Buna göre

I. Reaksiyon kloroplast organelinde gerçekleşir.

II. Reaksiyonda yan ürün olarak kükürt açığa çıkar.

III. Reaksiyonu gerçekleştiren canlı kemoototroftur.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I ve II

E) II ve III

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bazı fotosentetik bakteriler, organik madde sentezlerken hidrojen kaynağı olarak su yerine hidrojen sülfür (H₂S) kullanabilir. Bu canlılarda fotosentez sonucunda oksijen yerine kükürt açığa çıkabilir. Bu canlılar prokaryot oldukları için kloroplast organeline sahip değildir ve ışık enerjisini kullandıkları için fotoototrof olarak sınıflandırılırlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, fotosentez çeşitleri, hidrojen kaynakları ve ototrof beslenme şekilleri hakkındaki temel bilgilerinizi ölçen bir bilgi ve yorum sorusudur. H₂S kullanan fotosentetik canlıların özelliklerini değerlendirmeniz gerekir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Reaksiyon kloroplast organelinde gerçekleşir. Yanlış. H₂S'yi hidrojen kaynağı olarak kullanan fotosentetik canlılar bazı bakterilerdir. Bakteriler prokaryot olduklarından kloroplast bulundurmaz. Fotosentezle ilgili pigment ve yapılar hücre zarında veya zar kıvrımlarında bulunur.
II. Reaksiyonda yan ürün olarak kükürt açığa çıkar. Doğru. H₂S hidrojen kaynağı olarak kullanıldığında hidrojen organik madde sentezinde değerlendirilirken kükürt açığa çıkabilir.
III. Reaksiyonu gerçekleştiren canlı kemoototroftur.
Yanlış. Bu canlılar organik madde sentezi için gerekli enerjiyi ışıktan sağladıkları için kemoototrof değil, fotoototroftur.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I: Yanlıştır. I. öncül yanlıştır.
B) Yalnız II: Doğrudur. Yalnızca II. öncül doğrudur.
C) Yalnız III: Yanlıştır. Canlı kemoototrof değil fotoototroftur.
D) I ve II: Yanlıştır. II doğru olsa da I yanlıştır.
E) II ve III: Yanlıştır. II doğru, III yanlıştır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı (Yalnız II).

Soru 3 MEBİ 18.05.2026 AYT Deneme Sınavı

Kemosentez yapan bir canlı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Prokaryot hücre yapısına sahiptir.

B) Enerji ihtiyacını inorganik maddeleri oksitleyerek karşılar.

C) Organik besin sentezini zarlı bir organelde gerçekleştirir.

D) Gerçekleştirdiği hücresel reaksiyonlar sırasında substrat düzeyinde fosforilasyonla ATP sentezi yapar.

E) Organik besin sentezi sırasında karbon kaynağı olarak karbondioksidi kullanır.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Soru 4 MEBİ 19.01.2026 AYT Deneme Sınavı

Nitrifikasyon bakterilerinin gerçekleştirdiği kemosentez sürecinde aşağıdaki olaylardan hangisi ilk olarak meydana gelir?

A) Amonyağın oksitlenmesi

B) Karbondioksitin indirgenmesi

C) Organik besinin sentezlenmesi

D) ATP molekülünün sentezlenmesi

E) ETS elemanlarının indirgenip yükseltgenmesi

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi (Kemosentez)

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et