Hücresel Solunum Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 50 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 46 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 1999-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Hücrelerde gerçekleşen,
I. Bir molekül glikojenin CO₂ ve H₂O'ya yıkımı
II. Bir molekül ATP'nin ADP'ye yıkımı
III. Bir molekül glikozun etil alkol ve CO₂'ye yıkımı
IV. Bir molekül glikozun CO₂ ve H₂O'ya yıkımı
Olayları, aşağıdakilerden hangisinde en az enerji üretilenden en çok enerji üretilene doğru sıralanmıştır?

A) I - III - IV - II

B) I - IV - II - III

C) II - III - IV - I

D) III - I - II - IV

E) IV - II - III - I

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Hücrelerde organik moleküllerin parçalanması sırasında açığa çıkan enerji miktarı, molekülün yapısına ve parçalanmanın ne kadar ileri düzeyde gerçekleştiğine bağlıdır. Fermantasyonda glikoz tamamen parçalanmadığı için az miktarda ATP elde edilir. Oksijenli solunumda ise glikoz CO₂ ve H₂O'ya kadar tamamen parçalandığından daha fazla enerji açığa çıkar. Glikojen ise çok sayıda glikoz biriminden oluşan büyük bir polisakkarit olduğundan tamamen parçalandığında bir glikoz molekülünden çok daha fazla enerji sağlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, farklı yıkım olaylarında açığa çıkan enerji miktarlarını karşılaştırma ve küçükten büyüğe sıralama bilginizi ölçen bir bilgi ve yorum sorusudur.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Bir molekül glikojenin CO₂ ve H₂O'ya yıkımı: Glikojen, çok sayıda glikoz biriminin birleşmesiyle oluşmuş büyük bir polisakkarittir. Glikojen molekülünün tamamı oksijenli solunumla CO₂ ve H₂O'ya kadar parçalandığında çok sayıda glikoz biriminin enerjisinden yararlanılır. Bu nedenle verilen olaylar içinde en fazla enerji bu olayda açığa çıkar.
II. Bir molekül ATP'nin ADP'ye yıkımı: ATP'nin ADP ve fosfata parçalanması sırasında enerji açığa çıkar ancak bu miktar, bir glikozun veya glikojenin parçalanmasından elde edilen toplam enerjiden çok daha azdır. Bu nedenle en az enerji açığa çıkaran olaydır.
III. Bir molekül glikozun etil alkol ve CO₂'ye yıkımı: Bu olay etil alkol fermantasyonudur. Glikoz tamamen parçalanmaz ve enerjinin önemli bir bölümü etil alkolün kimyasal bağlarında kalır. Bu nedenle yalnızca az miktarda ATP elde edilir. ATP hidrolizinden fazla, oksijenli solunumdan ise çok daha az enerji sağlar.
IV. Bir molekül glikozun CO₂ ve H₂O'ya yıkımı: Bu olay oksijenli solunumdur. Glikoz tamamen parçalandığı için fermantasyona göre çok daha fazla enerji elde edilir. Ancak tek bir glikoz molekülünün sağladığı enerji, çok sayıda glikoz birimi içeren bir glikojen molekülünün tamamen parçalanmasından elde edilenden daha azdır.
Bu nedenle sıralama: II < III < IV < I şeklindedir.

✅ Şıkların Analizi

A) I - III - IV - II: Yanlıştır. Glikojenin tam yıkımı en az değil, en fazla enerji sağlayan olaydır.
B) I - IV - II - III: Yanlıştır. ATP'nin ADP'ye yıkımı en az enerji açığa çıkaran olay olmalıdır.
C) II - III - IV - I: Doğrudur. Enerji miktarı ATP yıkımından fermantasyona, oksijenli solunuma ve glikojenin tam yıkımına doğru artar.
D) III - I - II - IV: Yanlıştır. II. olay en başta, I. olay ise en sonda bulunmalıdır.
E) IV - II - III - I: Yanlıştır. Oksijenli solunum, ATP'nin ADP'ye yıkımından ve fermantasyondan daha fazla enerji sağlar.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı (II - III - IV - I).

Soru 2 2000-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aşağıdaki şemada, oksijenli solunumda gerçekleşen olaylardan biri olan, mitokondrilerde elektronların aktarılması gösterilmiştir.

Bu şemadaki bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Elektron tutucuları, her seferinde gelen elektronu bir sonrakine aktarıp indirgenmiş olarak kalır.

B) Elektron tutucuları arasındaki elektron aktarımlarında kaybedilen elektron enerjisi ATP de depolanır.

C) Elektronların kaynağı, Krebs devrinde, besin maddesinden ayrılan hidrojenlerdir.

D) Oksijen, en düşük enerjili elektronları alarak indirgenir.

E) Bu olay gerçekleşirken besin ve oksijen tüketilir.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Oksijenli solunum, hücrelerimizin enerji üretmek için besinleri oksijenle yakmasıdır. Bu süreçte elektron taşıma zinciri, mitokondride gerçekleşen çok önemli bir adımdır. Burada, elektronlar bir dizi proteinden geçerek enerji açığa çıkarır ve bu enerji ATP üretmek için kullanılır. Sonunda oksijen bu elektronları alarak suya dönüşür.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, oksijenli solunumun elektron taşıma zinciri aşaması hakkında bilgi düzeyinizi ölçen bir bilgi sorusudur. Verilen ifadelerin doğruluğunu veya yanlışlığını belirlemenizi istiyor. Bu tür sorularda konuya hakim olmak ve anahtar terimlerin ne anlama geldiğini bilmek önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda belirli bir öncül listesi (I, II, III gibi) verilmemiştir. Ancak soru kökü, mitokondrilerde elektronların aktarılması şemasına dayanarak 'hangisi yanlıştır' sorusunu yöneltmektedir. Bu nedenle, şıklardaki her ifadeyi elektron taşıma zincirinin işleyişi açısından tek tek değerlendirmeliyiz.

✅ Şıkların Analizi

A) Elektron tutucuları, her seferinde gelen elektronu bir sonrakine aktarıp indirgenmiş olarak kalır. Bu ifade yanlıştır. Elektron tutucuları, elektronları bir sonrakine aktardıktan sonra yükseltgenirler (elektronlarını kaybederler). Bu sayede yeni elektronları kabul etmeye hazır hale gelirler ve döngü devam eder.
B) Elektron tutucuları arasındaki elektron aktarımlarında kaybedilen elektron enerjisi ATP de depolanır. Bu ifade doğrudur. Elektronların bir tutucudan diğerine geçişi sırasında enerji açığa çıkar ve bu enerji, proton pompalanmasıyla ATP sentezinde kullanılır.
C) Elektronların kaynağı, Krebs devrinde, besin maddesinden ayrılan hidrojenlerdir. Bu ifade doğrudur. Krebs döngüsü sırasında besin moleküllerinden hidrojen atomları (elektron ve proton) ayrılır ve bu hidrojenler (NADH ve FADH2 aracılığıyla) elektron taşıma zincirine getirilir.
D) Oksijen, en düşük enerjili elektronları alarak indirgenir. Bu ifade doğrudur. Elektron taşıma zincirinin sonunda elektronların enerjisi en düşük seviyeye iner. Oksijen, bu düşük enerjili elektronları alarak ve protonlarla birleşerek suya dönüşür. Bu nedenle oksijen son elektron alıcısıdır.
E) Bu olay gerçekleşirken besin ve oksijen tüketilir. Bu ifade doğrudur. Elektron taşıma zinciri, oksijenli solunumun bir parçasıdır. Oksijenli solunumda glikoz gibi besin molekülleri enerji üretmek için yakılır ve bu süreçte oksijen tüketilir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı. Çünkü elektron tutucuları elektronları aktardıktan sonra tekrar yükseltgenir, yani indirgenmiş olarak kalmazlar; bu döngüsel bir süreçtir.

Soru 3 2008-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Ökaryot canlıların oksijenli solunumunda,
I. Glukozun sitoplazmada belirli moleküllere kadar yıkılması,
II. Enerji elde etmede kullanılacak moleküllerin mitokondrilere geçmesi,
III. Moleküllerin enzimlerle CO₂ ve H₂O'ya kadar parçalanması
Olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) I – II – III

B) II – I – III

C) II – III – I

D) III – I – II

E) III – II – I

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Ökaryot hücrelerde oksijenli solunum birkaç aşamada gerçekleşir. İlk aşama olan glikoliz sitoplazmada meydana gelir ve glikoz daha küçük moleküllere parçalanır. Oluşan pirüvat gibi moleküller daha sonra mitokondriye geçer. Mitokondride gerçekleşen tepkimeler sonucunda organik moleküller daha ileri düzeyde parçalanır ve CO₂ ile H₂O oluşurken ATP sentezlenir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, ökaryot hücrelerde oksijenli solunum basamaklarının gerçekleşme sırasını bilme ve olayları doğru sıraya koyma becerinizi ölçen bir bilgi sorusudur.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Glukozun sitoplazmada belirli moleküllere kadar yıkılması: Bu olay glikoliz basamağıdır ve oksijenli solunumun başlangıcında gerçekleşir. Glikoz sitoplazmada parçalanarak pirüvat oluşturur. Bu nedenle ilk sıradadır.
II. Enerji elde etmede kullanılacak moleküllerin mitokondrilere geçmesi: Glikoliz sonucunda oluşan pirüvat, oksijenli solunumun devam edebilmesi için mitokondriye taşınır. Bu nedenle I. olaydan sonra gerçekleşir.
III. Moleküllerin enzimlerle CO₂ ve H₂O'ya kadar parçalanması: Mitokondride pirüvatın asetil CoA'ya dönüşümü, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi gibi olaylar gerçekleşir. Bu süreçlerin sonunda CO₂ ve H₂O oluşur. Bu nedenle verilen olaylar arasında son sırada gerçekleşir.

✅ Şıkların Analizi

A) I – II – III: Doğrudur. Önce glikoliz sitoplazmada gerçekleşir, ardından oluşan moleküller mitokondriye geçer ve burada oksijenli solunumun diğer aşamaları tamamlanır.
B) II – I – III: Yanlıştır. Mitokondriye geçişten önce glikolizin gerçekleşmesi gerekir.
C) II – III – I: Yanlıştır. Glikoliz oksijenli solunumun başlangıç aşamasıdır ve sona bırakılamaz.
D) III – I – II: Yanlıştır. CO₂ ve H₂O oluşumu glikolizden önce gerçekleşmez.
E) III – II – I: Yanlıştır. Olayların sırası tamamen ters verilmiştir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı (I – II – III).

Soru 4 2008-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Bir canlı, aşağıdakilerden hangisiyle bir glukoz molekülünden en fazla ATP elde eder?

A) Glikoliz

B) Elektron taşıma sistemi (ETS)

C) Laktik asit fermantasyonu

D) Etil alkol fermantasyonu

E) Pirüvattan Asetil CoA elde edilmesi

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Hücresel solunum, canlıların besinlerden (özellikle glukozdan) enerji ürettiği karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte glukoz kademeli olarak parçalanır ve açığa çıkan enerji ATP moleküllerinde depolanır. Farklı solunum aşamalarında farklı miktarlarda ATP üretilir ve ATP üretimi oksijen varlığına göre değişiklik gösterir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, hücresel solunum süreçleri içindeki ATP verimliliği hakkında doğrudan bilgi ölçen bir bilgi sorusudur. Öğrenciden, glukozdan en fazla enerjinin hangi aşamada üretildiğini bilmesi beklenir. Seçeneklerde verilen her sürecin ne kadar ATP ürettiğini hatırlamak önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Bu soruda belirli öncüller (I, II, III gibi) bulunmamaktadır. Soru kökü, doğrudan bir glukoz molekülünden en fazla ATP'nin hangi süreçle elde edildiğini sormaktadır.

✅ Şıkların Analizi

A) Glikoliz: Bu, glukozun parçalanmasının ilk aşamasıdır ve hem oksijenli hem de oksijensiz solunumda ortak olarak gerçekleşir. Net olarak 2 ATP üretir.
B) Elektron taşıma sistemi (ETS): Bu sistem, oksijenli solunumun son aşamasıdır ve mitokondrinin iç zarında gerçekleşir. NADH ve FADH2 gibi moleküllerden gelen elektronları kullanarak en yüksek miktarda (yaklaşık 34) ATP üretir. Bu nedenle glukozdan en fazla ATP burada elde edilir.
C) Laktik asit fermantasyonu: Oksijen yokluğunda gerçekleşen bir fermantasyon çeşididir. Sadece glikoliz kadar, yani 2 ATP üretir.
D) Etil alkol fermantasyonu: Yine oksijenin bulunmadığı durumlarda gerçekleşir ve glikoliz aşamasında üretilen 2 ATP ile sınırlıdır.
E) Pirüvattan Asetil CoA elde edilmesi: Bu süreç, glikoliz sonrası mitokondride gerçekleşen hazırlık aşamasıdır. Doğrudan net ATP üretimi sağlamaz, sadece sonraki aşamalara (Krebs döngüsü ve ETS) molekül hazırlar.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı. Glukozdan en fazla ATP, oksijenli solunumun son aşaması olan Elektron Taşıma Sistemi (ETS) sırasında üretilir.

Hücresel Solunum

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et