Fermantasyon Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 12 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 8 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2012-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Şekildeki gibi bir deney düzeneği hazırlanıp su banyosunda sırasıyla 20 ^oC, 30 ^oC ve 40 ^oC'de onar dakika tutularak deney tekrarlanıyor. Deney süresince 2 dakika arayla manometredeki renkli sıvı düzeyi okunarak kaydediliyor.

Buna göre, bu deney aşağıdakilerden hangisini ölçmek için düzenlenmiş olabilir?

A) Bira mayasının en aktif olduğu şeker çözeltisi

B) Bira mayasının metabolik aktivitesi ile ortam sıcaklığı arasındaki ilişkiyi

C) Bira mayasının kullandığı şeker miktarını

D) Şeker + bira mayası çözeltisinin bulunduğu tüpten hangi gazın çıktığını

E) Şeker + bira mayası çözeltisi ile şeker çözeltisi arasındaki osmotik basınç farkını

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bira mayaları uygun koşullarda şekerleri parçalayarak enerji elde eder ve etil alkol fermantasyonu sırasında karbondioksit (CO₂) oluşturur. Oluşan CO₂ miktarı arttıkça kap içindeki gaz basıncı değişir ve bu değişim manometredeki renkli sıvının hareketinden izlenebilir. Sıcaklık, enzimlerin çalışmasını etkilediği için bira mayalarının metabolik faaliyet hızını da etkiler.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bir deney düzeneğinde bağımsız ve bağımlı değişkenleri belirleme ve deneyin amacını yorumlama becerisini ölçen bir bilgi ve deney yorumlama sorusudur. Düzenekte hangi değişkenin bilinçli olarak değiştirildiğine ve hangi sonucun ölçüldüğüne dikkat edilmelidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Deneyde su banyosunun sıcaklığı sırasıyla 20 °C, 30 °C ve 40 °C olarak değiştirilmektedir. Dolayısıyla deneyin bağımsız değişkeni sıcaklıktır.
Şeker ve bira mayası bulunan tüpte mayaların metabolik faaliyetleri sonucunda CO₂ oluşur. Oluşan gaz, tüp içindeki basıncı değiştirerek manometredeki renkli sıvının hareket etmesine neden olur.
Manometredeki değişimin iki dakikada bir kaydedilmesi, farklı sıcaklıklarda mayaların ne kadar hızlı CO₂ oluşturduğunu karşılaştırmaya olanak sağlar.
Bu nedenle deneyde:
Bağımsız değişken: Ortam sıcaklığı
Bağımlı değişken: Manometrede gözlenen basınç değişimi / oluşan CO₂ miktarı
Araştırılan durum: Bira mayasının metabolik aktivitesinin sıcaklığa bağlı değişimi

✅ Şıkların Analizi

A) Bira mayasının en aktif olduğu şeker çözeltisi: Yanlıştır. Deneyde farklı şeker çeşitleri kullanılmamakta, sıcaklık değiştirilmektedir.
B) Bira mayasının metabolik aktivitesi ile ortam sıcaklığı arasındaki ilişkiyi: Doğrudur. Deney 20 °C, 30 °C ve 40 °C'de tekrarlanarak sıcaklığın mayaların metabolik faaliyetine etkisi karşılaştırılmaktadır.
C) Bira mayasının kullandığı şeker miktarını: Yanlıştır. Düzenekte tüketilen şeker miktarını doğrudan ölçen bir araç veya yöntem bulunmamaktadır.
D) Şeker + bira mayası çözeltisinin bulunduğu tüpten hangi gazın çıktığını: Yanlıştır. Manometre gazın türünü belirlemez; yalnızca gaz oluşumuna bağlı basınç değişimini gösterebilir.
E) Şeker + bira mayası çözeltisi ile şeker çözeltisi arasındaki osmotik basınç farkını: Yanlıştır. Düzenek çözeltilerin osmotik basıncını ölçmek amacıyla hazırlanmamıştır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı (Bira mayasının metabolik aktivitesi ile ortam sıcaklığı arasındaki ilişkiyi).

Soru 2 MEBİ 10.02.2025 AYT Deneme Sınavı

Aşağıdaki düzenekte yoğurt bakterileri ve bira mayaları, içerisinde süt ve üzüm suyu bulunan iki farklı cam kaba konulmuştur. Oda sıcaklığında bulunan havası alınmış cam kaplar, renkli sıvı içeren bir cam boru ile birbirine bağlanmıştır.

Buna göre hazırlanan deney düzeneğinde meydana gelen olaylarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Renkli sıvı 2 yönünde hareket eder.

B) Termometrelerde cıva seviyesi yükselir.

C) Yoğurt bakterilerinin bulunduğu kapta pH azalır.

D) Cam kaplarda organik yapılı son ürünler oluşur.

E) Bira mayası hücreleri tomurcuklanma ile sayısını artırır.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bu deneyde fermantasyon olayı inceleniyor. Fermantasyon, canlıların oksijen kullanmadan organik maddeleri parçalayarak enerji elde etmesidir. Bu süreçte genellikle gaz veya başka organik bileşikler oluşur. Yoğurt bakterileri laktik asit fermantasyonu yaparken, bira mayaları alkol fermantasyonu yapar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, fermantasyon olayının temel özelliklerini ve sonuçlarını anlamaya yönelik bir yorumlama sorusudur. Deney düzeneğindeki değişiklikleri ve oluşan ürünleri doğru bir şekilde analiz etmeniz gerekiyor.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soru metninde öncüller (I, II, III gibi) bulunmuyor. Ancak, deney düzeneğinde yoğurt bakterileri ve bira mayalarının bulunduğu, havası alınmış kaplarda fermantasyon yapıldığını ve iki kabın renkli sıvı içeren bir cam boru ile birbirine bağlı olduğunu anlamak önemlidir.

✅ Şıkların Analizi

A) Renkli sıvı 2 yönünde hareket eder. Yanlış. Fermantasyon sonucunda gaz oluşur ve bu gaz basıncı artırır. Oluşan gazın basıncı, cam boru içindeki sıvıyı gazın üretildiği kabın zıt yönüne, yani 1 yönüne doğru iter. Bu nedenle, 2 yönünde hareket etmesi beklenmez.
B) Termometrelerde cıva seviyesi yükselir. Doğru. Fermantasyon ekzotermik (ısı veren) bir olaydır. Bu süreçte enerji açığa çıkar ve ortam sıcaklığını artırır, bu da termometrelerdeki cıva seviyesinin yükselmesine neden olur.
C) Yoğurt bakterilerinin bulunduğu kapta pH azalır. Doğru. Yoğurt bakterileri laktik asit fermantasyonu yapar. Bu fermantasyon sonucunda laktik asit oluştuğu için, ortamın asitliği artar ve pH değeri düşer.
D) Cam kaplarda organik yapılı son ürünler oluşur. Doğru. Yoğurt bakterileri laktik asit, bira mayaları ise etil alkol ve karbondioksit üretir. Laktik asit ve etil alkol, organik yapılı son ürünlerdir.
E) Bira mayası hücreleri tomurcuklanma ile sayısını artırır. Doğru. Bira mayaları tek hücreli mantarlardır ve eşeysiz üreme şekli olan tomurcuklanma ile çoğalırlar.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı. Fermantasyon sonucu oluşan gaz, basıncı artırarak sıvıyı 1 yönünde hareket ettirir, 2 yönünde değil.

Soru 3 2025-Alan Yeterlilik Testi (AYT)

İnsan iskelet kası hücrelerinde, egzersiz yaparken görülebilen fermantasyon sırasında
I. pirüvatın indirgenmesi,
II. NADH moleküllerinin yükseltgenmesi,
III. CO₂ üretimi olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi
beklenmez?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I ve II

E) II ve III

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Soru 4 MEBİ 03.11.2025 AYT Deneme Sınavı

Substrat olarak bir molekül glikozun kullanıldığı oksijensiz solunum ve fermantasyon olaylarında aşağıdakilerden hangisi ortak değildir?

A) NAD⁺ molekülünün indirgenmesi

B) ATP harcanarak glikozun aktifleştirilmesi

C) Glikozun iki molekül pirüvik aside dönüşmesi

D) Substrat düzeyinde fosforilasyonla ATP üretilmesi

E) ETS’de indirgenme yükseltgenme tepkimelerinin gerçekleşmesi

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Hücresel solunumda glikoz parçalanarak enerji elde edilir. Oksijensiz solunum ve fermantasyonda glikoz oksijen olmadan işlenir. Bu süreçlerde bazı basamaklar ortak gerçekleşir, bazıları ise farklıdır. Enerji üretimi, NAD+ kullanımı ve ATP üretimi önemli konulardır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru kavrama ve karşılaştırma türündedir. Öğrenciden oksijensiz solunum ile fermantasyon arasındaki ortak ve farklı özellikleri bilmesi beklenir. Dikkatli incelenmesi gereken, her iki işlemde ortak olan ve olmayan olaylardır.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soru, oksijensiz solunum ve fermantasyon süreçlerinde glikozun substrat olarak kullanılması durumunda hangi olayların ortak olduğunu sormaktadır.
Ortak olmayan olay aranıyor; yani sadece birinde olan veya diğerinde olmayan bir olay bulunmalıdır.

✅ Şıkların Analizi

A) NAD⁺ molekülünün indirgenmesi: Hem oksijensiz solunum hem fermantasyonda NAD⁺ indirgenir; çünkü elektron taşıyıcı olarak görevlidir, ortak bir özelliktir.
B) ATP harcanarak glikozun aktifleştirilmesi: Glikolizde ATP harcanarak glikoz aktifleştirilir; bu her iki süreçte de ortaktır.
C) Glikozun iki molekül pirüvik aside dönüşmesi: Glikoz her iki süreçte de pirüvata dönüşür; ortak bir olaydır.
D) Substrat düzeyinde fosforilasyonla ATP üretilmesi: Her iki süreçte ATP, substrat düzeyinde üretilir; bu da ortaktır.
E) ETS’de indirgenme yükseltgenme tepkimelerinin gerçekleşmesi: Elektron taşıma sistemi (ETS) sadece oksijensiz solunumda çalışır, fermantasyonda ETS yoktur. Bu yüzden bu olay ortak değildir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.

Fermantasyon

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et