Farklı Canlıların Uyaranlara Karşı Oluşturduğu Tepki Mekanizmaları

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Sinir sistemi, canlıların dış dünyadan gelen uyarıları algılamasını, işlemesini ve bunlara uygun tepkiler vermesini sağlar. Öğrenme ve koşullanma gibi süreçler de sinir sistemimizin karmaşık çalışma şeklini gösterir. Ivan Pavlov'un deneyleri, hayvanların yeni bağlantılar kurarak tepkilerini nasıl değiştirebildiğini ortaya koyan önemli çalışmalardır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, Pavlov'un klasik koşullanma deneyi üzerinden çıkarım yapma yeteneğinizi ölçüyor. Verilen deney aşamalarını doğru yorumlayarak hangi yargılara ulaşılabileceğini tespit etmelisiniz. Yani hem bilgiyi hatırlama hem de yorumlama becerilerinizi kullanmanız gerekiyor.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Canlılar sadece normal uyarılara tepki verirler. Bu yargı doğru değildir. Pavlov'un deneyinde köpek, başlangıçta normal olmayan bir uyaran olan sesi duyduğunda da tükürük salgılamayı öğrenmiştir.
II. Normal bir uyarı, yapay bir uyarı ile birlikte verildikten sonra canlı, sadece yapay uyarıya bile tepki vermeyi öğrenebilir. Bu yargı, Pavlov deneyinin temel sonucunu ifade eder. Köpek, yiyecek (normal uyarı) ile ses (yapay uyarı) eşleştirildikten sonra sadece sesi duyduğunda bile tükürük salgılamıştır.
III. Canlılar, birbiriyle ilgisiz iki eşleştirilmiş uyarıya karşı aynı tepkiyi verebilirler. Köpek, başlangıçta yiyeceğe (doğal uyarı) verdiği tükürük salgılama tepkisini, ses (yapay uyarı) ile yiyeceğin eşleştirilmesi sonucunda artık sese de vermektedir. Bu da başlangıçta ilgisiz olan iki uyarana aynı tepkinin verildiğini gösterir.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I: İlk yargı yanlış olduğu için bu şık elenir.
B) Yalnız II: İkinci yargı doğru olsa da üçüncü yargı da doğru olduğu için bu şık eksiktir.
C) I ve III: İlk yargı yanlış olduğu için bu şık da elenir.
D) II ve III: İkinci ve üçüncü yargılar deney sonuçlarıyla uyumludur, bu nedenle doğru seçenektir.
E) I, II ve III: İlk yargı yanlış olduğu için bu şık doğru olamaz.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.