Bitkilerdeki Tepki Mekanizmaları Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 30 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 26 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2000-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Şekil I deki genç bitki fidesi, ışığın sadece belirli bir yönden gelmesini sağlayan ve yerçekimi kuvvetinin yönünü değiştiren bir düzeneğe konarak büyümeye bırakıldığında, Şekil II deki yönelmeyi göstermiştir.

Bu yönelmeyi sağlayan düzenekteki ışığın geliş yönü ve yerçekimi kuvveti yönü aşağıdakilerin hangisinde gösterildiği gibidir?
Işığın gövdeye, yerçekimi kuvvetinin de köke pozitif yönelme sağladığı kabul edilecektir.)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkiler, canlılar gibi çevrelerindeki uyarıcılara karşı tepki verirler. Bu tepkilerin başında yönelme hareketleri gelir. Yönelme hareketleri, bitkinin bir uyarıcının yönüne göre büyüme şeklini değiştirmesidir. Işığa doğru büyüme fototropizma, yerçekimine doğru büyüme ise geotropizma (veya gravitropizma) olarak adlandırılır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, yorum ve uygulama ağırlıklı bir sorudur. Bitkilerin temel yönelme (tropizma) prensiplerini bilerek, verilen şekil üzerinden ışık ve yerçekiminin yönelim üzerindeki etkilerini yorumlamanız ve doğru düzeneği seçmeniz beklenmektedir. Soruyu çözerken bitkinin gövdesinin ışığa, kökünün ise yerçekimine doğru yöneldiğini unutmayın.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Şekil I'deki genç bitki fidesi, belirli bir yönden gelen ışık ve değiştirilmiş yerçekimi ortamında büyümeye bırakılmıştır. Bu, bitkinin dış faktörlere nasıl tepki verdiğini gözlemlemek için tasarlanmış bir deney düzeneğidir.
II. Şekil II, bitkinin gövde ve kök uçlarının nasıl yöneldiğini göstermektedir. Gövde ucu yukarıya ve hafifçe yana doğru, kök ucu ise aşağıya doğru yönelmiştir. Bu, bize bitkinin son durumdaki yönelimini vermektedir.

✅ Şıkların Analizi

A) Bu şıkta gösterilen ışık ve yerçekimi yönleri, bitkinin Şekil II'deki yönelmesiyle uyumlu değildir. Gövdenin ışığa, kökün ise yerçekimine doğru yönelme prensibine aykırıdır.
B) Bu şıkta gösterilen ışığın geliş yönü, bitkinin gövdesinin ışığa doğru (pozitif fototropizm) yönelmesini sağlayacak şekildedir. Aynı zamanda, yerçekimi yönü de bitkinin kökünün yerçekimi doğrultusunda (pozitif geotropizm) büyümesini sağlayacak şekildedir. Bu yönelimler, Şekil II'deki bitkinin gösterdiği yönelme ile tam olarak uyumludur.
C) Bu şıkta gösterilen ışık ve yerçekimi yönleri, bitkinin doğal tropizma davranışları ile uyumlu değildir. Özellikle gövdenin yönelimi ışık kaynağına doğru değildir.
D) Bu şıkta gösterilen ışık ve yerçekimi yönleri, Şekil II'deki bitkinin yönelmesiyle uyuşmamaktadır. Kökün yerçekimine doğru yönelimi bu seçenekte doğru gösterilmemiştir.
E) Bu şıkta gösterilen yönelimler, bitkinin doğal tepkileriyle çelişmektedir. Hem gövdenin hem de kökün yönelme prensipleri bu seçenekte doğru yansıtılmamıştır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Soru 2 2005-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Bitkilerde tepe tomurcuğunda üretilen oksin (büyüme hormonu), bitkinin alt bölümlerine, tepe tomurcuğunun hemen altındaki taşıma bölgesiyle iletilir. Düzenlenen bir deneyde aynı bitkiden dört taşıma bölgesi kesilerek çıkarılmıştır. Deneydeki 1. ve 3. uygulamalarda kullanılan taşıma bölgeleri, bitkideki konumunda; 2. ve 4. uygulamalarda kullanılanlar ise ters konumda olacak şekilde, aşağıdaki şemada gösterildiği gibi, oksin içeren ve oksin içermeyen iki agar bloğu arasına yerleştirilmiş ve belirtilen sonuçlar alınmıştır.

Bu uygulamalardan elde edilen sonuçlara göre,

I. Taşıma bölgesinde, oksin hormonunun iletimi tek yönlüdür.

II. Yerçekimi kuvveti, oksin hormonunun taşınma- sını sağlar.

III. Taşıma yönünü belirlemede taşıma bölgesinde- ki hücrelerin özelliklerinin rolü vardır.

IV. Oksin hormonu bitkinin her bölgesine eşit olarak dağılır.

Yargılarından hangilerine varılır?

A) I ve II

B) I ve III

C) I ve IV

D) II ve III

E) III ve IV

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Oksin hormonu, bitkilerin büyüme ve gelişiminde çok önemli rol oynayan bir bitkisel hormondur. Özellikle bitkinin tepe tomurcuklarında üretilir ve köklere doğru tek yönlü bir şekilde taşınır. Bu taşıma, bitkinin uzamasını, dallanmasını ve hücre farklılaşmasını düzenler.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, oksin hormonunun taşınma mekanizması üzerine yapılan bir deneyi yorumlamanızı ve verilen öncülleri bu deney sonuçlarına göre değerlendirmenizi isteyen bir 'Öncül Analizi' sorusudur. Deneydeki uygulamaların sonuçlarına bakarak çıkarım yapmanız gerekiyor.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Taşıma bölgesinde, oksin hormonunun iletimi tek yönlüdür: Deneydeki farklı uygulamalar, oksin hormonunun yalnızca tek bir yönde iletildiğini gösteriyor. Bu nedenle bu öncül doğrudur.
II. Yerçekimi kuvveti, oksin hormonunun taşınmasını sağlar: Deney sonuçları, oksinin taşınma yönünün yerçekiminden bağımsız olduğunu gösteriyor; çünkü ters çevrilmiş taşıma bölgelerinde bile hormonun belli bir yöne taşındığı görülmüştür. Bu öncül yanlıştır.
III. Taşıma yönünü belirlemede taşıma bölgesindeki hücrelerin özelliklerinin rolü vardır: Evet, taşıma bölgesindeki hücrelerin özel yapıları ve işlevleri, hormonun hangi yöne taşınacağını belirler. Deney sonuçları da bunu destekler. Bu öncül doğrudur.
IV. Oksin hormonu bitkinin her bölgesine eşit olarak dağılır: Oksin hormonu bitkide eşit dağılmaz; genellikle tepe tomurcuğu gibi aktif büyüme bölgelerinde daha yoğun bulunur ve diğer bölgelere dağılımı farklılık gösterir. Bu öncül yanlıştır.

✅ Şıkların Analizi

A) I ve II: İkinci öncül yanlış olduğu için bu şık doğru değildir.
B) I ve III: Birinci ve üçüncü öncüller deney sonuçlarına göre doğru olduğu için bu şık doğrudur.
C) I ve IV: Dördüncü öncül yanlış olduğu için bu şık doğru değildir.
D) II ve III: İkinci öncül yanlış olduğu için bu şık doğru değildir.
E) III ve IV: Dördüncü öncül yanlış olduğu için bu şık doğru değildir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Soru 3 2006-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aşağıdakilerden hangisi turgor basıncı yüksek olan bir bitki hücresinin turgor basıncının azalmasını sağlar?

A) Hücrenin izotonik bir ortama konması

B) Hücrenin, sitoplazmasındaki çözünmüş maddeleri dış ortama atması

C) Hücrenin hipotonik bir ortama konması

D) Hücrenin, ozmotik basıncı yüksek bir ortama konması

E) Hücrenin ATP kullanarak suyu içine alması

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Turgor basıncı, bitki hücresinin içindeki suyun hücre duvarına yaptığı basınçtır. Hücre içindeki su miktarı ve çevrenin su potansiyeli (ozmotik basıncı) turgor basıncını etkiler. Hücre, ozmotik basıncı yüksek bir ortamda su kaybederek turgor basıncını azaltır. Bu sebeple, çevresel koşullar bitki hücresi hareketleri ve yapısı için çok önemlidir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru kavrama ve uygulama türündendir. Öğrencinin turgor basıncının ne olduğu, nasıl değiştiği ve ozmosun etkilerini bilip bu bilgileri ortam koşullarına göre yorumlaması gerekiyor. Yani sadece bilgi değil, bilgiyi kullanma yeteneği önemli.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soru, turgor basıncı yüksek olan bir hücrenin basıncının nasıl azalacağını soruyor.
Burada önemli kavramlar: turgor basıncı, ozmotik basınç ve ortamın izotonik ya da hipotonik olması.
Turgor basıncını azaltmak için hücre su kaybetmelidir. Su kaybı ise çevredeki çözeltinin ozmotik basıncının hücreden yüksek olmasıyla olur.

✅ Şıkların Analizi

A) Hücrenin izotonik bir ortama konması: İzotonik ortamda hücre ile ortam arasındaki su hareketi dengelidir, turgor değişmez.
B) Hücrenin, sitoplazmasındaki çözünmüş maddeleri dış ortama atması: Bu olsa bile çevresel etkiler turgorü belirler. Doğrudan su kaybından bahsetmiyor.
C) Hücrenin hipotonik bir ortama konması: Hipotonik ortamda hücre su alır, turgor artar. Bu doğru değil.
D) Hücrenin, ozmotik basıncı yüksek bir ortama konması: Bu ortamda hücre su kaybeder, turgor basıncı azalır. Doğru cevap budur.
E) Hücrenin ATP kullanarak suyu içine alması: Bu suyun hücre içine alınmasını sağlar, turgor artar. Sorunun aradığı ifade değil.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı

Soru 4 2013-Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS)

Bitkilerde ksilem ve floem ile ilgili,

I. Farklı maddeleri taşıyabilirler.

II. Taşınımın yönlerinde farklılık görülebilir.

III. Her ikisinde de maddelerin taşınmasında ATP enerjisinden yararlanılır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) Yalnız III

D) I ve II

E) II ve III

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkilerde madde taşınımı, bizim damarlarımız gibi özelleşmiş yapılarla olur. Bu yapılara iletim demetleri diyoruz. Ksilem ve floem, bu iletim demetlerinin temelini oluşturur ve bitkinin farklı ihtiyaçlarını karşılamak üzere özelleşmişlerdir. Ksilem su ve mineralleri, floem ise fotosentez ürünlerini taşır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bitkilerdeki ksilem ve floem dokularının yapısal ve işlevsel özelliklerini karşılaştırmaya dayalı bir bilgi sorusudur. Öncülleri tek tek değerlendirerek doğru olanları belirlemenizi gerektirir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Farklı maddeleri taşıyabilirler. ✅ Doğru. Ksilem, bitkinin köklerinden aldığı suyu ve mineralleri taşırken, floem fotosentez sonucu üretilen şeker gibi organik maddeleri taşır. Bu yüzden taşıdıkları maddeler birbirinden farklıdır.
II. Taşınımın yönlerinde farklılık görülebilir. ✅ Doğru. Ksilem, suyu ve mineralleri genellikle tek yönlü, yani kökten yapraklara doğru taşır. Floem ise fotosentez ürünlerini bitkinin ihtiyacına göre hem yukarı hem de aşağı yönlü taşıyabilir.
III. Her ikisinde de maddelerin taşınmasında ATP enerjisinden yararlanılır. ❌ Yanlış. Ksilemde suyun taşınması genellikle pasif bir süreçtir ve ATP enerjisi harcanmaz. Floemde ise organik maddelerin taşınması aktif taşıma ile gerçekleştiği için ATP enerjisi kullanılır. Yani sadece floem enerji harcar.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I. Bu şık eksiktir çünkü II. öncül de doğrudur.
B) Yalnız II. Bu şık eksiktir çünkü I. öncül de doğrudur.
C) Yalnız III. Bu şık yanlıştır çünkü III. öncül hatalıdır.
D) I ve II. Bu şık doğrudur çünkü I. ve II. öncüllerin ikisi de bitkilerdeki ksilem ve floem için geçerli ifadelerdir.
E) II ve III. Bu şık yanlıştır çünkü III. öncül hatalıdır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı. Ksilem ve floem farklı maddeleri farklı yönlerde taşır ancak sadece floem aktif taşıma için ATP kullanır.

Bitkilerdeki Tepki Mekanizmaları

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et