İskelet Kaslarının Kasılma ve Gevşeme Mekanizması Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 30 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 26 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2018-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Aşağıdaki özelliklerden hangisi insandaki kas tipleri arasında sadece kalp kasına özgüdür?

A) Bantlaşma görülmesi

B) Kasılmasında kalsiyum iyonlarının işlev görmesi

C) Kasılırken aktin ve miyozin iplikçiklerinin birbiri üzerinde kayması

D) İstemsiz çalışması

E) Kasılması için kendi ritmik uyartılarını oluşturabilmesi

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

İnsan vücudunda üç temel kas tipi bulunur: iskelet kası, düz kas ve kalp kası. Her bir kas tipi, kendine özgü yapısal ve işlevsel özelliklere sahiptir. Bu özellikler, kasların vücuttaki farklı görevlerini yerine getirmesini sağlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, kas tiplerinin özelliklerini karşılaştırmaya dayalı bir bilgi sorusudur. Öğrencilerin, kas tiplerine özgü ayırt edici özellikleri doğru bir şekilde bilmeleri gerekmektedir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda öncül bulunmamaktadır. Ancak soru kökünde "sadece kalp kasına özgüdür" ifadesine dikkat etmek önemlidir. Bu ifade, aradığımız özelliğin diğer kas tiplerinde bulunmaması gerektiğini belirtir.

✅ Şıkların Analizi

A) Bantlaşma görülmesi: Hem iskelet kasında hem de kalp kasında çizgili yapı (bantlaşma) bulunur. Bu nedenle sadece kalp kasına özgü değildir.
B) Kasılmasında kalsiyum iyonlarının işlev görmesi: Tüm kas tiplerinde (iskelet, düz ve kalp kası) kasılma sürecinde kalsiyum iyonları önemli rol oynar. Bu yüzden sadece kalp kasına özgü bir özellik değildir.
C) Kasılırken aktin ve miyozin iplikçiklerinin birbiri üzerinde kayması: Tüm kas tiplerinde kasılma, aktin ve miyozin ipliklerinin birbiri üzerinde kayması prensibiyle gerçekleşir. Bu mekanizma, kasılmanın temelidir ve sadece kalp kasına özgü değildir.
D) İstemsiz çalışması: Düz kaslar ve kalp kası istemsiz çalışan kaslardır. İskelet kasları ise istemli çalışır. Bu özellik sadece kalp kasına özgü değildir.
E) Kasılması için kendi ritmik uyartılarını oluşturabilmesi: Kalp kası, sinoatriyal (SA) düğümü sayesinde kendi ritmik uyartılarını üretebilen otonom bir yapıya sahiptir. Bu özellik, ne iskelet kasında ne de düz kasta bulunur; bu nedenle sadece kalp kasına özgüdür.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.

Soru 2 2021-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

İnsanda iskelet kaslarının kasılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) İskelet kaslarının kasılmasında Ca2+ iyonlarına gereksinim duyulur.

B) Kasılma sırasında iskelet kası hücrelerindeki aktin ve miyozin iplikçiklerinin boyu kısalır.

C) İskelet kasları enerji kaynağı olarak glikojeni kullanabilir

D) İskelet kası hücrelerinin uyarılması motor sinirlerle gerçekleşir.

E) İskelet kaslarında kasılma sırasında sarkomerlerin boyu kısalır.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

İskelet kasları, vücudumuzun hareket etmesini sağlayan kaslardır. Bu kasların kasılması, aktin ve miyozin adı verilen özel protein iplikçiklerinin birbiri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir. Bu sürece enerji (ATP) ve kalsiyum iyonları (Ca2+) eşlik eder. Bu mekanizma, kasların boyunun kısalmasını ve böylece hareketin oluşmasını sağlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, iskelet kaslarının kasılmasıyla ilgili temel bilgileri ölçmeye yönelik bir bilgi sorusudur. Konuyla ilgili kavramları doğru anlayıp anlamadığınızı test eder. Özellikle 'kayan iplikçikler teorisi' hakkında bilgi sahibi olmanız önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Bu soruda belirli öncüller (I, II, III gibi) bulunmamaktadır. Ancak soru kökünde verilen 'İnsanda iskelet kaslarının kasılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?' ifadesi, kas kasılması mekanizmasıyla ilgili bilgilerinizi sorgulamaktadır.

✅ Şıkların Analizi

A) Doğru. Kasılma için kalsiyum (Ca2+) iyonları kesinlikle gereklidir. Ca2+, kasılmayı başlatan troponin ve tropomiyozin proteinleriyle etkileşerek aktin ve miyozinin birbirine bağlanmasını sağlar.
B) Yanlış. Kasılma sırasında aktin ve miyozin iplikçiklerinin boyu kısalmaz. Bunun yerine, bu iplikçikler birbirleri üzerinden kayarak sarkomerin kısalmasına neden olur. Kayan iplikçikler kuramı bunu açıkça ifade eder.
C) Doğru. İskelet kaslarımız, enerji depolamak için glikojen kullanır. İhtiyaç duyulduğunda bu glikojen glikoza dönüştürülür ve ATP üretimi için kullanılır.
D) Doğru. İskelet kası hücreleri, motor nöron adı verilen sinir hücrelerinden gelen uyarılarla aktive olur. Bu uyarılar nöromüsküler kavşakta asetilkolin (ACh) salgılanmasıyla iletilir.
E) Doğru. Kasılma sırasında her bir kas birimi olan sarkomerin boyu kısalır. Bu duruma bağlı olarak I bandı ve H bandı daralırken, A bandının uzunluğu genellikle sabit kalır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Soru 3 2007-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aşağıdaki şema, insanda bir sarkomerin yapısını göstermektedir.

Kayan iplikler hipotezine göre, kasılmış bir çizgili kasın gevşemesi sırasında,

I. H bandının kısalması,

II. A bandının aynı kalması,

III. I bandının kısalması,

IV. Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşması

Olaylarından hangileri görülür?

A) I ve II

B) I ve III

C) II ve III

D) II ve IV

E) III ve IV

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

İskelet kaslarımızın kasılıp gevşemesi, kas liflerindeki aktin ve miyozin adı verilen protein ipliklerinin birbirleri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir. Bu olaya 'kayan iplikler hipotezi' denir. Kas birimlerine sarkomer diyoruz ve kasılma ile gevşeme sırasında sarkomerdeki bantlar farklı şekillerde değişir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, kas kasılması ve gevşemesi sırasındaki sarkomer yapısındaki değişiklikleri anlama becerinizi ölçen bir bilgi ve kavrama sorusudur. Özellikle 'gevşeme sırasında' gerçekleşen olayları doğru yorumlamanız bekleniyor.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. H bandının kısalması: Kas gevşemesi sırasında H bandı kısalmaz, aksine uzar. Kısalma kasılma sırasında meydana gelir.
II. A bandının aynı kalması: Kas hem kasılırken hem de gevşerken A bandının boyu değişmez. Çünkü A bandı, miyozin filamentlerinin tüm uzunluğunu temsil eder ve miyozin filamentlerinin boyu değişmez.
III. I bandının kısalması: Kas gevşemesi sırasında I bandı kısalmaz, aksine uzar. Kısalma kasılma sırasında gerçekleşir.
IV. Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşması: Kas gevşemesi sırasında sarkomer uzadığı için, Z çizgileri de birbirinden uzaklaşır. Bu, kasılma sırasındaki Z çizgilerinin birbirine yaklaşmasının tam tersidir.

✅ Şıkların Analizi

A) Bu şık, I (H bandının kısalması) ve II (A bandının aynı kalması) öncüllerini içerir. Ancak I. öncül gevşemede değil, kasılmada olur.
B) Bu şık, I (H bandının kısalması) ve III (I bandının kısalması) öncüllerini içerir. Her iki öncül de gevşeme sırasında değil, kasılma sırasında gerçekleşir.
C) Bu şık, II (A bandının aynı kalması) ve III (I bandının kısalması) öncüllerini içerir. III. öncül gevşemede değil, kasılmada olur.
D) Bu şık, II (A bandının aynı kalması) ve IV (Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşması) öncüllerini içerir. Her iki öncül de kas gevşemesi sırasında meydana gelir ve doğrudur.
E) Bu şık, III (I bandının kısalması) ve IV (Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşması) öncüllerini içerir. III. öncül gevşemede değil, kasılmada olur.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.

Soru 4 2010-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Bir iskelet kasında gerçekleşen,

I. Kas hücresinin endoplazmik (sarkoplazmik) retikulumundan Ca⁺⁺ iyonlarının serbest kalması,

II. Miyozin ile aktin filamentlerinin ATP kullanılarak birbiri üzerinde kayması,

III. Kas hücresinde oluşan depolarizasyonun kas hücresi zarı boyunca yayılması,

IV. Ca⁺⁺ iyonunun aktin filamentine bağlanmasıyla miyozinin aktine bağlanma bölgelerinin açıl- ması,

V. Motor uç plaklarındaki nörondan sinaptik boşluğa asetilkolin salınması

Olaylarının doğru sırası aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) I – IV – III – V – II

B) II – V – I – III – IV

C) III – V – I – II – IV

D) V – II – I – IV – III

E) V – III – I – IV – II

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

İskelet kaslarımızın kasılması, beynimizden gelen sinirsel uyarılarla başlar. Bu karmaşık süreç, kas hücrelerinin içinde belirli adımlarla ilerler ve sonuçta kaslarımızın hareket etmesini sağlar. Kasılma, kas hücrelerinin içindeki protein ipliklerinin birbiri üzerinde kaymasıyla gerçekleşir ve bu da ATP enerjisi gerektirir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, iskelet kası kasılma mekanizmasındaki olayların doğru sırasını bilmeyi gerektiren bir bilgi ve sıralama sorusudur. Konuyu kavramış olmanız ve olayların ardışık düzenini hafızanızda canlandırabilmeniz önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Kas hücresinin endoplazmik (sarkoplazmik) retikulumundan Ca++ iyonlarının serbest kalması: Bu olay, kas hücresi uyarılıp depolarize olduktan sonra gerçekleşir.
II. Miyozin ile aktin filamentlerinin ATP kullanılarak birbiri üzerinde kayması: Bu, kasılmanın fiziksel olarak gerçekleştiği son adımdır ve enerji (ATP) tüketimini içerir.
III. Kas hücresinde oluşan depolarizasyonun kas hücresi zarı boyunca yayılması: Sinirsel uyarı asetilkolin salgılandıktan ve kas hücresi zarında potansiyel değişim oluştuktan hemen sonra gerçekleşir.
IV. Ca++ iyonunun aktin filamentine bağlanmasıyla miyozinin aktine bağlanma bölgelerinin açılması: Sarkoplazmik retikulumdan salınan kalsiyum iyonları, bu bağlanma bölgelerini açığa çıkarır.
V. Motor uç plaklarındaki nörondan sinaptik boşluğa asetilkolin salınması: Bu, kas kasılması sürecinin ilk adımıdır, sinir sisteminden gelen uyarıyı temsil eder.

✅ Şıkların Analizi

A) Bu şık, başlangıç olaylarını ve sıralamayı hatalı vermiştir.
B) Bu şık, kasılmanın en son aşamasını ilk sıraya koyarak hatalı bir sıralama yapmıştır.
C) Bu şık, başlangıç olaylarını doğru sıralamamıştır.
D) Bu şık, aktin ve miyozinin kaymasını asetilkolin salınımından hemen sonra getirerek hatalı bir diziliş sunmuştur.
E) V. (asetilkolin salınımı) ile başlar, III. (depolarizasyon yayılması) ile devam eder. Ardından I. (Ca++ salınımı), IV. (Ca++ bağlanması) ve son olarak II. (aktin-miyozin kayması) gelir. Bu sıralama, kas kasılması mekanizmasının doğru adımlarını yansıtır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.

İskelet Kaslarının Kasılma ve Gevşeme Mekanizması

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et