Gamet Oluşumu Çıkmış Sorular

Soru 1 2026-Alan Yeterlilik Testi (AYT)

İnsanda oogenez sırasında oluşan birincil oosit ve ikincil oosit hücreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bu iki hücredeki toplam DNA miktarları eşittir.

B) Birincil oosit, oogonyumun mayoz geçirmesiyle oluşur.

C) İkincil oosit, dölleninceye kadar metafaz II evresinde bekler.

D) İkincil oositin sitoplazma miktarı kutup hücresiyle eşittir.

E) Bu iki hücrenin toplam kromozom sayıları eşittir.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Oogenez, dişi bireylerde yumurta hücrelerinin oluşum sürecidir. Bu süreçte birincil ve ikincil oosit gibi farklı evreler bulunur. Her evre, hücrenin kromozom sayısı ve DNA miktarı açısından kendine özgü özelliklere sahiptir. Oogenezde mayoz bölünme, döllenme ile ilişkilendirilerek özel bir şekilde ilerler.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, oogenez sürecindeki hücrelerin (birincil ve ikincil oosit) temel özelliklerini ve mayoz bölünmedeki aşamalarını sorgulayan bir bilgi sorusudur. Konu hakkındaki temel kavramları anlayıp yorumlama becerisini ölçer.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda herhangi bir öncül verilmemiştir. Soru kökü, insanda oogenez sırasında oluşan birincil oosit ve ikincil oosit hücreleri arasındaki farkları ve ortak özellikleri bulmayı hedeflemektedir.

✅ Şıkların Analizi

A) Yanlıştır. Birincil oosit (2n kromozom, 4c DNA) ve ikincil oosit (n kromozom, 2c DNA) hücrelerinin toplam DNA miktarları eşit değildir. Birincil oositin DNA miktarı ikincil oositin iki katıdır.
B) Yanlıştır. Birincil oosit, oogonyumun mayoz I'e başlamasıyla oluşur ancak mayoz I tamamlanmaz, profaz I evresinde kalır.
C) Doğrudur. İkincil oosit, mayoz II metafaz evresinde durur ve sadece döllenme gerçekleştiğinde mayoz II'yi tamamlar.
D) Yanlıştır. İkincil oositin sitoplazma miktarı, oluşan kutup hücresinden (birinci veya ikinci kutup hücresi) çok daha fazladır. Sitoplazmanın büyük kısmı ikincil oosite geçer.
E) Yanlıştır. Birincil oosit diploiddir (2n kromozom), ikincil oosit ise haploiddir (n kromozom). Dolayısıyla, kromozom sayıları eşit değildir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı.

Soru 2 2025-Alan Yeterlilik Testi (AYT)

İnsanda spermatogenez sırasında mayoz aşağıdaki hücre tiplerinin hangisinde başlar?

A) Spermatit

B) Sperm

C) Birincil spermatosit

D) İkincil spermatosit

E) Spermatogonyum

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Spermatogenez, erkek bireylerde sperm oluşum sürecidir. Bu süreç, spermatogonyum adı verilen kök hücrelerden başlar ve karmaşık bir dizi mitoz ve mayoz bölünme içerir. Temel amacı, genetik materyalin yarıya indiği (haploid) olgun sperm hücreleri üretmektir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, spermatogenez sürecindeki hücre tiplerini ve mayoz bölünmenin bu süreçte hangi aşamada başladığını sorgulayan bir bilgi sorusudur. Konuyla ilgili temel süreçleri kavramış olman beklenir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda herhangi bir öncül verilmemiştir. Soru kökü, insanda spermatogenez sırasında mayozun hangi hücre tipinde başladığını doğrudan sormaktadır. Bu, spermatogenez evrelerini iyi bilmeyi gerektirir.

✅ Şıkların Analizi

A) Spermatit: Spermatitler, mayoz II tamamlandıktan sonra oluşur. Mayoz bölünme bu evrede başlamaz, aksine tamamlanmıştır ve spermatitler olgunlaşma sürecine girer.
B) Sperm: Sperm, spermatitlerin farklılaşması (spermiogenez) ile oluşan olgun üreme hücresidir. Mayoz süreci, sperm oluşmadan çok önce tamamlanmış olur.
C) Birincil spermatosit: Doğru cevap. Spermatogonyumlar mitozla çoğaldıktan sonra bir kısmı farklılaşarak birincil spermatositlere dönüşür. Mayoz I, birincil spermatositlerin profaz I evresine girmesiyle başlar.
D) İkincil spermatosit: İkincil spermatositler, birincil spermatositlerin mayoz I’i tamamlamasıyla oluşan hücrelerdir. Bu hücrelerde mayoz II gerçekleşir ancak mayozun başlangıç noktası değildir.
E) Spermatogonyum: Spermatogonyumlar, testislerde bulunan kök hücrelerdir ve mitoz bölünmelerle çoğalırlar. Mayoz bölünme, spermatogonyum evresinde henüz başlamamıştır; bunlar farklılaşarak mayozu başlatacak hücreleri oluşturur.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı. Mayoz bölünme, spermatogenez sürecinde birincil spermatosit adı verilen hücrelerde başlar.

Soru 3 2015-Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS)

İnsanda, spermatogenezin aşamaları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Gamet Oluşumu

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et