Eşeysiz ve Eşeyli Üreme Çıkmış Sorular

Önizleme bilgisi: Bu konuda toplam 9 soru bulunuyor. Şu anda 4 soru gösteriliyor. Kalan 5 soruyu ve diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Soru 1 2003-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Eşeyli üremeyle oluşmuş ergin bir koyundan (1. birey), kopyalama (klonlama) yöntemiyle yavru (2. birey) elde edilmiştir. Aşağıdaki şemada 2. bireyin eşeyli üremesi gösterilmiştir.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) 2. bireyin hücrelerinin çekirdeğindeki kalıtsal bileşim, 1. bireyi oluşturan yumurta ve spermden kaynaklanır.

B) 1. ve 2. bireylerin fenotipleri arasındaki farklılıklarda, çevresel etkenlerin de rolü vardır.

C) 1., 3. ve 4. bireylerin genotipleri birbirinden farklıdır.

D) 1. bireyin 2. bireye genetik katkısıyla, 2. bireyin 4. bireye genetik katkısı aynıdır.

E) 1. ve 2. bireylerin, aynı erkek bireyden (3. birey) eşeyli üremeyle oluşacak yavrularının çekirdek genotipleri, iki kardeşinki kadar birbirine benzer.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bu soru, eşeysiz üreme yöntemlerinden biri olan klonlama ile eşeyli üremeyi karşılaştırıyor. Klonlama, genetik kopyalama demektir; yani yeni oluşan birey, genetik olarak ana bireyin aynısıdır. Eşeyli üremede ise iki farklı ebeveynin genetik materyali birleşerek genetik çeşitlilik sağlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, öğrencinin eşeysiz ve eşeyli üreme arasındaki temel farkları, özellikle genetik katkı ve çeşitlilik açısından kavrayıp kavramadığını ölçen bir yorum sorusudur. Verilen senaryoyu analiz ederek doğru çıkarımlar yapmanızı gerektirir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda herhangi bir numaralandırılmış öncül bulunmamaktadır. Ancak, sorunun kökünde verilen bilgiler önemlidir: 1. bireyden klonlama ile 2. birey elde edilmesi ve 2. bireyin eşeyli üreme ile 4. bireyi oluşturması temel bilgileri içerir.

✅ Şıkların Analizi

A) 2. bireyin hücrelerinin çekirdeğindeki kalıtsal bileşim, 1. bireyi oluşturan yumurta ve spermden kaynaklanır. Bu şık hakkında elimizde bilgi bulunmuyor.
B) 1. ve 2. bireylerin fenotipleri arasındaki farklılıklarda, çevresel etkenlerin de rolü vardır. Bu şık hakkında elimizde bilgi bulunmuyor.
C) 1., 3. ve 4. bireylerin genotipleri birbirinden farklıdır. Bu şık hakkında elimizde bilgi bulunmuyor.
D) 1. bireyin 2. bireye genetik katkısıyla, 2. bireyin 4. bireye genetik katkısı aynıdır. (Yanlış) 1. birey, 2. bireyi klonlama yöntemiyle oluşturmuştur. Klonlama, birebir genetik kopyalama işlemi olduğundan, 2. birey tamamen 1. bireyin genetik aynısıdır, yani 1. bireyin genetik katkısı %100'dür. Ancak, 2. birey 4. bireyi eşeyli üreme ile oluşturmuştur. Eşeyli üremede genetik materyal yarı yarıya karışır, yani 4. bireyin DNA’sı sadece annesi olan 2. bireyden değil, babasının da genetik katkısını (%50) içerir. Bu nedenle 1. bireyin 2. bireye genetik katkısı ile 2. bireyin 4. bireye genetik katkısı aynı değildir.
E) 1. ve 2. bireylerin, aynı erkek bireyden (3. birey) eşeyli üremeyle oluşacak yavrularının çekirdek genotipleri, iki kardeşinki kadar birbirine benzer. Bu şık hakkında elimizde bilgi bulunmuyor.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.

Soru 2 MEBİ 02.12.2024 TYT Deneme Sınavı

Eşeysiz üreme çeşitleriyle ilgili

I. Prokaryot canlıların ikiye bölünmeleri sırasında mitoz evreleri gerçekleşmez.
II. Tomurcuklanma ile üremede oluşan bireyler, ana canlıya bağlı kalarak koloni oluşturabilir.
III. Kraliçe ve işçi arıların oluşumu partenogenez adı verilen üreme çeşidi ile gerçekleşir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II

B) Yalnız III

C) I ve II

D) I ve III

E) I, II ve III

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Eşeysiz üreme, tek bir atadan yeni bireylerin oluştuğu ve genellikle ata canlıyla genetik olarak aynı yavruların meydana geldiği bir üreme şeklidir. Bu üreme şeklinde döllenme olayı gözlenmez. İkiye bölünme, tomurcuklanma ve partenogenez gibi farklı çeşitleri vardır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, eşeysiz üreme çeşitleri hakkında bilgi ağırlıklı bir öncül analizi sorusudur. Her bir öncülün doğruluğunu ayrı ayrı değerlendirip, doğru olanları seçmeniz gerekir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Prokaryot canlılar (bakteriler gibi) hücre çekirdeği ve zarlı organellere sahip değildir. Bu nedenle mitoz bölünme evrelerini (profaz, metafaz, anafaz, telofaz) geçirmezler. Prokaryotlar, genetik materyallerini kopyaladıktan sonra hücrenin ikiye bölünmesiyle çoğalırlar.
II. Tomurcuklanma ile üreyen bazı canlılarda, ana canlıdan kopan yeni birey bağımsız yaşayabilirken, bazı durumlarda ana canlıya bağlı kalarak bir koloni oluşturabilir. Örneğin, hidralar bu şekilde çoğalabilir.
III. Arılarda kraliçe ve işçi arıların oluşumu döllenme sonucunda dişi bireyler olarak gerçekleşir. Partenogenez ile ise döllenmemiş yumurtalardan erkek arılar (dronlar) meydana gelir.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız II seçeneği, sadece II. öncülün doğru olduğunu belirtir, ancak I. öncül de doğrudur.
B) Yalnız III seçeneği, sadece III. öncülün doğru olduğunu belirtir, ancak III. öncül yanlıştır.
C) I ve II seçeneği, hem I. hem de II. öncülün doğru olduğunu belirtir. Bu nedenle doğru cevaptır.
D) I ve III seçeneği, I. öncül doğru olsa da III. öncül yanlış olduğu için doğru değildir.
E) I, II ve III seçeneği, III. öncül yanlış olduğu için doğru değildir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı.

Soru 3 2024-Temel Yeterlilik Testi (TYT)

Aşağıdakilerden hangisi eşeysiz üreme ile gerçekleşmez?

A) Laktik asit bakterilerinin çoğalması

B) Kara yosunlarında sporla yeni bireylerin oluşması

C) Deniz yıldızının kopan kolundan yeni bir birey oluşması

D) Hidralarda tomurcuklanma ile yeni bir bireyin oluşması

E) Bal arılarında kraliçe arının oluşumu

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Doğru Cevap: E

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Eşeysiz üreme, bir canlıdan başka bireylerin genetik olarak aynı kopyalarını oluşturduğu bölünme ya da parçalanma gibi yöntemlerdir. Bu tür üreme için döllenme gerçekleşmez. Örneğin bakteriler bölünerek, bazı hayvanlar tomurcuklanarak eşeysiz ürerler. Ancak bazı canlılarda yeni bireyin oluşumu eşeyli üremeye dayalıdır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, kavrama ve yorum yapma türündedir. Yani hangi üreme şeklinin eşeysiz, hangisinin eşeyli olduğunu bilmek gerekiyor. Dikkatli bir şekilde şıklardaki canlıların üreme şekillerini değerlendirmek şart.

🔍 Öncüllerin Analizi

A) Laktik asit bakterileri, tek hücreliler olduğu için bölünmeyle çoğalır. Bu eşeysiz üremedir.
B) Kara yosunlarının sporla yeni birey oluşturması sporlama ile üremedir. Bu da eşeysiz üreme türüdür.
C) Deniz yıldızında kopan kolundan yeni birey oluşması, aynı genetik yapıya sahip olarak, vücut parçasından yeni birey oluşması parçalanma yani eşeysiz üremedir.
D) Hidralarda tomurcuklanma ile yeni birey oluşması, ana canlıdan tomurcuk yoluyla yeni birey yapışı eşeysiz üremedir.
E) Bal arılarında kraliçe arının oluşumu eşeyli üremeye dayanır. Çünkü yeni bireyin oluşması döllenmeyle gerçekleşir, bir başka deyişle eşeylidir.

✅ Şıkların Analizi

A) Bakterilerin bölünerek çoğalması tam olarak eşeysiz üremedir ve doğru.
B) Yosunların sporlama yoluyla üremesi eşeysizdir; yani doğru.
C) Deniz yıldızının kopan parçasından yeni birey oluşması eşeysizdir, doğru.
D) Hidraların tomurcuklanması eşeysiz üreme şeklidir, doğru.
E) Bal arılarındaki kraliçe arının oluşumu eşeyli üremeye dayanır. Bu yüzden eşeysiz üreme değildir; sorunun doğru cevabı budur.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.

Soru 4 2019-Temel Yeterlilik Testi (TYT)

Aşağıdaki şekilde bal arılarında üreme süreci gösterilmiştir

Buna göre şekilde K olayı, N olayı, L hücresi ve M hücresi ile gösterilen yerler, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) K olayı → Mayoz, N olayı → Rejenerasyon, L hücresi → Sperm, M hücresi → Zigot

B) K olayı → Mitoz, N olayı → Rejenerasyon, L hücresi → Sperm, M hücresi → Birincil oosit

C) K olayı → Mayoz, N olayı → Partenogenez, L hücresi → Sperm, M hücresi → Zigot

D) K olayı → Mayoz, N olayı → Partenogenez, L hücresi → Brincil spermatosit, M hücresi → Zigot

E) K olayı → Mayoz, N olayı → Tomurcuklanma, L hücresi → Birincil spermatosit, M hücresi → Birincil oosit

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Eşeysiz ve Eşeyli Üreme

Çıkmış soruyu çözerken dikkat et