Omurgalı Hayvanlar

3,801

Omurgalı Hayvanlar

► Tamamı çok hücreli ve ökaryottur.

► Sırt kısımlarında omurga bulunur. Sinir şeridi (kordonu) bu omurganın içinden geçer. Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) bulunur.

► Kıkırdak veya kemikten yapılmış iç iskelet bulunur.

► Tamamında kapalı dolaşım sistemi görülür.

► Kanlarında O2 ve CO2 gazlarının taşınmasını sağlayan solunum pigmenti (hemoglobin) bulunur. Hemoglobinleri; alyuvar hücrelerinin içindedir. Ayrıca kana kırmızı renkte verir.

► Kalp yapısı; balıklarda memelilere doğru gidildikçe gelişir. Kalpleri en az 2 en çok 4 odacık bulundurur. (Bu odacıklar kulakçık ve karıncıklardır.)

► Eşeyli üreme yaparlar. Balık ve iki yaşamlılarda dış döllenme, sürüngen, kuş ve memelilerde iç döllenme görülür. Kuş ve memelilerde yavru bakımı vardır.

► Boşaltım organları böbreklerdir. Boşaltım atıkları amonyak, üre ve ürik asittir.

► Suda yaşayanlar solungaç, karada yaşayanlar ise deri ve akciğer solunumu yapar. Tamamı O2'li solunum yapar.

► Bir çoğunun gövdesine bağlı iki çift üyesi vardır. Bu üyeler; tutma, yüzme, yürüme ve uçmaya uyum sağlayacak şekilde farklılaşmıştır.

► Besinlerini katı parçalar halinde alırlar. Çiğneyerek yutarlar. (Holozoik beslenme yaparlar.)

► Omurgalıların otobur (otçul = herbivor), etobur (etçil = karnivor), hem otobur hem etobur (hepçil = omnivor) beslenen türleri vardır.

► Soğuk kanlı veya sıcak kanlı olanları vardır.

♦ Soğuk kanlılar; balık, kurbağa ve sürüngenlerdir. Vücut sıcaklığı çevre koşullarına göre değişen canlılardır. Temiz ve kirli kan vücutlarında karışık olarak dolaşır.

♦ Sıcak kanlılar; kuşlar ve memelilerdir. Vücut sıcaklıkları sabit olan (insanda 36 oC gibi) canlılardır. Vücutlarında temiz ve kirli kan birbirine karışmaz.

► Aktif hareket ederler. Hareket organları; yüzgeç, kanat, kol ve bacaklardır.

► Embriyonik dönemde; endoderm, ektoderm ve mezoderm tabakalarından gelişirler. Kuyruk oluşumu görülür ama çoğunda kuyruk körelmiştir.

Basitten gelişmişe doğru omurgalılar yukarıda gösterilmiştir.

Konuyla İlgili Sorular

Soru 1

Omurgalı hayvanlarda görülen bazı özellikler aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Buna göre tabloda verilen karakteristik özelliklerden hangi ikisi omurgalı hayvan olduğu bilinen bir canlıda birlikte görülebilir?

A)
1 ve 4
B)
2 ve 5
C)
3 ve 4
D)
4 ve 5
E)
5 ve 6
Soru 2

Aşağıda verilen özelliklerden hangisi omurgalı hayvanlarda görülmez?

A)
Kanlarında solunum gazlarının hemoglobin ile taşınması
B)
Boşaltım organı olarak böbreklere sahip olma
C)
Üreme sırasında döllenmenin gerçekleşmesi
D)
Vücudun sırt bölgesinde sinir şeridinin bulunması
E)
Kılcal damarın olmadığı sistemde kanın vücut boşluğuna çıkması
Soru 3

Omurgasızlar grubunda görülebilen aşağıdaki özelliklerden hangisi omurgalı hayvanların hiç birinde görülmez?

A)
İç iskelet bulundurma
B)
Çizgili kas yapısına sahip olma
C)
Başkalaşım (metamorfoz) geçirme
D)
Kapalı kan dolaşımına sahip olma
E)
Trake solunumu yapma
Soru 4

Aşağıdaki özelliklerden hangisi, bir omurgalı hayvan grubu olan sürüngenlerde görülmez?

A)
İç döllenme
B)
Kirli ve temiz kanın karıştığı dolaşım
C)
Akciğer solunumu
D)
Yumurtayla çoğalma
E)
Sabit vücut sıcaklığı
Soru 5

Omurgalılarda aşağıdaki sistemlerden hangisi dış ortama açılmaz?

A)
Üreme
B)
Boşaltım
C)
Sindirim
D)
Solunum
E)
Dolaşım
Soru 6

Bir omurgalı hayvanın çevre sıcaklığına bağlı vücut sıcaklığı grafiği aşağıda verilmiştir.

Buna göre,

I. Penguen

II. Yarasa

III. Semender (Kuyruklu kurbağa)

IV. Bukalemun

Canlılarından hangilerine ait olabilir?

A)
Yalnız I
B)
YalnızIII
C)
I ve II
D)
II ve IV
E)
I, II ve IV
Soru 7

Omurgalı olduğu bilinen bir canlının,

I. Vücutlarında tüylerin bulunması

II. Çevre sıcaklığı değişse bile vücut sıcaklığının sabit kalması

III. Canlının uçma yeteneğinin olması

Özelliklerinden hangilerine bakılarak kuşlar sınıfında olduğu kesin olarak söylenebilir?

A)
Yalnız I
B)
Yalnız III
C)
I ve II
D)
II ve III
E)
I, II ve III
Soru 8

Omurgalı olduğu bilinen bir canlının,

I. Böbreklere sahip olması

II. Kanda O2 ve CO2'nin hemoglobinle taşınması

III. Kapalı kan dolaşımının görülmesi

IV. Başkalaşım (metamorfoz) geçirmesi

Özelliklerden hangilerine bakılarak sınıfı kesin olarak belirlenebilir?

A)
Yalnız IV
B)
I ve II
C)
II ve IV
D)
I, II ve III
E)
II, III ve IV
Soru 9

Omurgalılar grubunda yer alan ergin bireylerin bazı özellikleri aşağıda verilmiştir.

Özellikler Tablosu
  Olgun Alyuvarda Çekirdek Bulundurma Sabit Vücut Isısı Akciğer Solunumu
1. + + +
2. + - -
3. - + +

(+: Özelliği taşıdığını, -: Özelliği taşımadığını gösterir.)

Tabloya göre,

I. 1 numaralı canlı iç döllenme, dış gelişme yapan bir canlıdır.

II. 2 numaralı canlıda üreme sırasında çok sayıda yumurta ve sperm oluşur.

III. 3 numaralı canlıda kaslı diyafram bulunur.

İfadelerinden hangileri doğru olabilir?

A)
Yalnız I
B)
Yalnız II
C)
I ve III
D)
II ve III
E)
I, II ve III