Konu Detayı Sayfası

Omurgasız Hayvanlar

Konuyu PDF İndir

9.Sınıf

Organizasyon

Sınıflandırma

10951

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
Omurgasız Hayvanlar

► Hayvanlar âleminin en geniş grubudur. Hayvan türlerinin %95'ini oluştururlar.

► Bazılarında kıkırdak ve kemikten oluşan iç iskelet vardır.

► Vücutlarının sırt kısmında omurga bulunmaz.

► Omurga olmadığı için sinir şeritleri karın bölgelerinde yer alır.

► Bazılarında dış iskelet bulunur. Dış iskelet; organik ve inorganik maddelerden oluşur. Vücudun dışında bulunur. Kaslar iskelete içeriden bağlanır. İskelet esnek bir yapıda olmadığı için hayvanın büyümesini sınırlar ve zaman zaman atılır. Bazılarında ise iç iskelet bulunur (süngerlerde ve derisi dikenlilerde olduğu gibi).

► Bir kısmı suda bir kısmı karada yaşar. Suda yaşayanlarda solungaç solunumu, karada yaşayanlarda ise trake solunumu veya hücre yüzeyi ile solunum görülebilir.

► Omurgasız hayvanlarda genellikle açık kan dolaşımı görülür. Açık kan dolaşımında kan, damarlar ve dokular arasındaki Sinüs denilen boşluklarda dolaşır. Kılcal damarlar bulunmaz. Kanın vücuttaki dolaşımı yavaş olur.

Kapalı kan dolaşımı yapanlar da vardır. Örneğin; ahtapot, mürekkep balığı ve halkalı solucanlarda kapalı kan dolaşımı görülür.

► Çoğunluğu eşeyli üreme yapar. Hermafrodit olan türleri vardır. Bazıları ise eşeysiz olarak çoğalır. (tomurcuklanma veya rejenerasyon ile)

► Boşaltımdan sorumlu yapıları; alev hücreleri, nefridyumlar ve malpighi tüpleridir. Böbrek bulunmaz.

► Embriyonik dönemde solungaç yarıkları görülmez.

► Vücutları genellikle segmentsizdir (parçalı değil). Ancak halkalı solucanlar ve eklem bacaklıların vücutları segmentlidir.

► Vücut simetrileri genellikle Radyal (Işınsal) Simetri gösterir. (Vücut merkezinden geçen herhangi bir düzlem vücudu iki eşit parçaya bölüyorsa buna Radyal Simetri denir. Örneğin; Deniz Yıldızı, Hidra gibi canlıların vücudu radyal simetrilidir.)

► Ancak solucanlar ve eklem bacaklıların vücut simetrileri Bilateral Simetrilidir. (Boydan ve ortadan geçen düzlem vücudu iki eşit parçaya bölüyorsa buna Bilateral Simetri denir.)

Ayrı eşeyli ve aynı eşeyli (hermafrodit) olanları vardır. (Dişi ve erkek üreme sisteminin aynı canlıda bulunmasına Hermafrodit denir. Bu canlılar kendi kendilerini dölleyebilirler. Örneğin; yassı ve toprak solucanları hermafrodittir.)

Omurgasız hayvanlar altı sınıfa ayrılarak incelenir.
Omurgasız Hayvanlar
Süngerler (Deniz Süngerleri)
Sölenterler (Hidra, Denizanası, Mercan, Deniz Şakayığı) 
Solucanlar
Yassı Solucanlar (Planarya, Tenya)
Yuvarlak Solucanlar (Bağırsak Solucanı, Kancalı Kurt)
Halkalı Solucanlar (Toprak Solucanı, Sülük, Halkalı Kurt)
Yumuşakçalar (Midye, Salyangoz, Ahtapot, Mürekkep Balığı)
Eklem Bacaklılar
Kabuklular (Karides, Yengeç, İstakoz)
Böcekler (Karasinek, Arı, Çekirge, Kelebek, Bit, Pire, Uğur Böceği)
Örümcekler, Akrepler, Keneler
Çok Ayaklılar (Kırkayak, Çiyan)
Derisi Dikenliler (Deniz Yıldızı, Deniz Kestanesi, Deniz Hıyarı, Deniz Kirpisi)
Süngerler

► Süngerlerin tamamı çok hücrelidir. Hayvanlar aleminin en basit olanıdır.

► Hücreleri tam olarak farklılaşmadığı için doku, organ ve sistemleri bulunmaz.

► Duyu, sinir ve kas hücreleri bulunmadığı için aktif hareket edemezler.

► Vücutlarında çok sayıda Por denilen açıklıklar bulunur. Bu açıklıklardan giren su ile süngerlerin vücut hücreleri arasında; gaz alışverişi, besin alımı ve atıkların uzaklaştırılması (difüzyon ile) sağlanır.

İç iskelet taşırlar. İç iskeletleri inorganik ve organik maddelerden oluşmuştur.

► Yakaladıkları mikroorganizmaları ve organik parçaçıkları hücre içine alarak hücre içi sindirim yolu ile parçalarlar.

► Çoğu denizlerde çok azı ise tatlı sularda bir zemine bağlı olarak hareketsiz yaşarlar.

► Embriyonik tabakalardan biri olan Mezoderm Tabakası taşımazlar. (Endoderm ve Ektoderm tabakaları vardır.)

► Vücutları torba, kadeh veya vazo şeklindedir.

Asimetrik (şekilsiz) veya radyal simetri vücut yapısına sahiptirler.

Eşeyli ve eşeysiz yolla üreyebilirler.

► Çoğu sünger Hemafrodittir (Çift eşeyli). Aynı canlı hem yumurta hem sperm üretir. Kendi kendini dölleyebilir.

► Rejenerasyon (kendini yenileme) yetenekleri yüksektir.

► Vücutları parçalara ayrıldığında, her bir parçadan yeni bir canlı oluşabilir. Bazı sünger türleri ev ve vücut

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Konuya Ait Çıkmış Sorular

Soru 1.

Aşağıdaki özelliklerden hangisi eklem bacaklı hayvanlar arasında yalnızca böceklere özgüdür?

(2015-Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS))

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Konu İle İlgili Çalışma Soruları

Soru 1.

Aşağıdaki özelliklerden hangisi tüm omurgasız canlılar için ortak ve tanımlayıcı bir özelliktir?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Biyoloji laboratuvarda öğrenciler farklı canlı gruplarını incelemektedir. Toprak solucanı örneğini inceleyen öğrencilerin sundukları raporda şu bilgiler yer almaktadır.
• Mikroskopta halka yapıları ayrıntılı incelenerek hücre duvarının olmadığı gözlemlendi.
• Hareket edebildiği ve sindirim sistemine sahip olduğu tespit edildi.
• Oksijenli solunum yaptığı deneylerle kanıtlandı.
• Her iki eşey organına sahip olduğu gözlemlendi.
Buna göre toprak solucanıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Omurgasızlar grubunda görülebilen aşağıdaki özelliklerden hangisi omurgalı hayvanların hiç birinde görülmez?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

Aşağıdaki omurgasız hayvanlardan hangisinde diğerlerinden farklı olarak kapalı kan dolaşımı görülür?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.