Dolaşım Sistemi ve Homeostazi Arasındaki İlişki

Dolaşım sistemi, vücutta dolaşan sıvılar aracılığıyla hücreler ile gaz alışverişi, besin emilimi ve atıkların uzaklaştırılmasıyla görevli organlar arasında işlevsel bağlantı kurar. Oksijen ve besinlerin dokulara taşınması, karbondioksit ve diğer atıkların uzaklaştırılması, hormon ve antikorların taşınması ile vücut sıcaklığının düzenlenmesi dolaşım sisteminin homeostaziye katkıları arasındadır.

İnsanlarda kan dolaşımı ve lenf dolaşımı olmak üzere iki farklı dolaşım sistemi bulunur. Kan dolaşımı kalp, damarlar ve kandan oluşur.

Kalp

Kalp, göğüs kemiğinin hemen arkasında ve iki akciğer arasında bulunan, kan dolaşımının merkezindeki pompa organıdır. Kanı akciğerlere ve vücudun diğer bölgelerine gönderir.

Kalp duvarı dıştan içe doğru üç tabakadan oluşur:

• Perikart: Kalbi çevreleyen çift katlı zardır. Zarlar arasındaki sıvı sürtünmeyi azaltır.
• Miyokart: Kalp kasını içeren tabakadır. Kalbi besleyen koroner damarlar bu tabakada bulunur.
• Endokart: Kalbin iç yüzeyini örten tabakadır.

Kan Damarları

Vücutta atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üç temel damar çeşidi bulunur.

• Atardamarlar: Karıncıklardan yüksek basınçla gönderilen kanı doku ve organlara taşır. Kan basıncı görece yüksektir.
• Toplardamarlar: Doku ve organlardan aldığı kanı kalbe taşır. Kan basıncı atardamarlara göre daha düşüktür.
• Kılcal damarlar: Atardamarlarla toplardamarlar arasında bulunan, tek katlı yassı epitelden oluşan ince damar ağıdır. Kan ile dokular arasındaki madde alışverişi burada gerçekleşir.

Damarlar yalnızca kanı taşıyan pasif borular değildir. Damar çaplarının daralıp genişlemesi; kan akımı, kan basıncı, dokuya ulaşan kan miktarı, vücut sıcaklığı ve sıvı dengesinin düzenlenmesinde rol oynar.

Kan

Kan; kan p