Boşaltım Sisteminin Homeostazi İşlevi

Metabolizma sonucu oluşan atık maddeler ile fazla suyun ve bazı iyonların vücuttan uzaklaştırılmasına boşaltım denir. Bu işlevi yerine getiren yapı ve organların oluşturduğu sistem ise boşaltım sistemidir.

Boşaltım sistemi; vücudun su, elektrolit ve pH dengesinin korunmasına, azotlu atıkların uzaklaştırılmasına ve kan basıncının düzenlenmesine katkı sağlar.

Boşaltım Sisteminin Temel Yapıları

Böbrek atardamarıyla böbreklere gelen kan burada süzülür ve çeşitli işlemlerden geçirilerek idrar oluşturulur. Oluşan idrarın izlediği yol şöyledir:

Böbrek → Üreter → Mesane → Üretra → Dış ortam

• Böbrekler: Kanı süzer ve idrar oluşumunu sağlar.
• Üreterler: İdrarı böbreklerden mesaneye taşır.
• Mesane: İdrarı geçici olarak depolar.
• Üretra: İdrarın vücut dışına atılmasını sağlar.

Mesanenin çıkışında idrarın dışarı verilmesini kontrol eden iki kas bulunur. Bu kaslardan biri düz kastır ve otonom sinirlerle, diğeri çizgili kastır ve somatik sinirlerle kontrol edilir. Mesane belirli bir doluluğa kadar istemli olarak kontrol edilebilir; doygunluk seviyesi aşıldığında otonom sinirler devreye girer.

Böbreğin Yapısı

Bir böbreğin enine kesitinde dıştan içe doğru koruyucu kapsül, kabuk (korteks), öz (medulla) ve havuzcuk ayırt edilir. Havuzcuk, idrarın üretere aktarılmadan önce toplandığı bölgedir.

Nefron

Böbreklerde kanın süzüldüğü temel yapılara nefron denir. Bir nefron temel olarak şu bölümlerden oluşur:

• Bowman kapsülü,
• proksimal tüp,
• Henle kulpu,
• distal tüp.

Süzüntü daha sonra idrar toplama kanalına geçer.

Bowman kapsülü, yumak şeklinde düzenlenmiş glomerulus kılcallarını sarar. Bowman kapsülü ile glomerulusun birlikte oluşturduğu yapıya kitapta Malpigi cisimciği adı verilir.

Glomerulus