Konu Detayı Sayfası
İnsanda Sinir Sistemi
Konuyu PDF İndirKonuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
İnsanda Sinir Sistemi
► İnsan vücudunda saniyeler içinde düşünmek, yürümek, konuşmak, algılamak ve yorumlamak vb. birçok olay aynı anda gerçekleşebilir.
► Bu kadar çok ve karmaşık olan bu olaylar birbirinden bağımsız ve kontrolsüz gerçekleşmez.
► Tüm bunların sorunsuz, düzenlive birbiriyle uyumlu olarak gerçekleşmesinde sinir sistemi rol oynar.
► İnsanda sinir sistemi iki ana kısımda incelenebilir. Bunlar;
1. Merkezi sinir sistemi
2. Çevresel sinir sistemidir.
KENDİNİ GELİŞTİR► Yaklaşık 1,5 kg olan yetişkin beyni yüksek metabolik gereksinimlerinden dolayı bir dakikada vücutta dolaşan kanın yaklaşık %15’inden faydalanır. Dakikada ortalama 70 kez atan kalp, her atımda yaklaşık 70 ml kan pompalar. Bu durum beynin dakikada yaklaşık 750 ml kana ihtiyacı olduğunu gösterir. Bu kadar yüksek bir miktarda kana ihtiyaç duyan beynin metabolik gereksinimlerinin neler olduğunu tartışınız. Beyin, vücudumuzdaki en aktif organlardan biridir ve işlevlerini yerine getirebilmek için çok fazla enerjiye ihtiyaç duyar. Beynin bu kadar çok enerjiye ihtiyaç duymasının birkaç temel nedeni vardır: 1. Sinir Hücrelerinin İletişimi 2. Hafıza ve Öğrenme 3. Hayatta Kalma ve Hücrelerin Yaşamı 4. Vücut İşlevlerini Kontrol Etme Sonuç olarak, beyin bu kadar fazla enerjiye ihtiyaç duyduğu için vücudumuzdaki kanın yaklaşık %15'ini kullanır. Beyin sürekli çalıştığı için, oksijen ve glukoz gibi maddelerin düzenli olarak beyne ulaşması gerekir. Bu yüzden beynimize gelen kan akışı çok önemlidir. |
1. Merkezi Sinir Sistemi
► Beyin ve omurilikten oluşur.
► Beyin ve omurilik vücudun iç ortamından ve dış çevreden gelen çeşitli uyartıları alır ve değerlendirir.
► Merkezi sinir sistemi motor nöronların hücre gövdeleri ve ara nöronlardan oluşur.
► Merkezî sinir sisteminde bulunan beyin ve omurilik; gri ve ak maddeden oluşur.
► Beyninin kabuk bölgesinde (korteksinde) gri madde bulunur. Gri madde nöronların hücre gövdeleri ve dendritlerden oluşur.
► Korteksin altında yer alan ak madde ise miyelin kılıflı aksonlardan oluşur.
| Beyin ve beyincikte yer alan ak madde merkezde, boz madde çevrede yer alır. Omurilik soğanı ve omurilikte ise merkezde boz çevrede ak madde bulunur. |
► Merkezi sinir sisteminde bulunan beyin ve omurilik bağ dokudan oluşan 3 katlı koruyucu bir zarla çevrilidir.
► Kafatasının hemen altında yer alan bu zara Meninges Zarı denir.
► Menengez zarı üç katlı bir zar olup dıştan içe doğru; sert zar, örümceksi zar ve ince zardan oluşur.
► Sert zar kafatasının iç yüzeyine yapışıktır. Ancak omurilikteki omur kemiklerine yapışık değildir. Kan damarı taşımaz. Esnek değildir. Sert ve sağlam yapılıdır. Beyin bölümlerinin kafatası içindeki hareketlerini sınırlayarak hasar görmesini engeller.
► Örümceksi zar; bağ doku liflerinden oluşur. Bu sayede sert zar ile en alttaki ince zarı birbirine bağlar. Örümcek ağını andıran uzantıları nedeniyle böyle adlandırılmıştır.
► İnce zar; beynin bütün kıvrımlarını sarar. Beynin kan damarlarını taşıyan tabakasıdır. Bu nedenle beynin ihtiyacı olan oksijeni ve besinleri sağlar. İnce zar ile örümceksi zarın arası Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) ile doludur. BOS; ince zarda bulunan kan damarlarındaki kan basıncının etkisiyle damarlardan çıkan sıvıdan oluşur.
► Beyin ve omuriliğe ait bazı hastalıkların tespit edilmesinde bu sıvı kullanılır.
► Bu sıvının görevleri şunlardır.
♦ Beyni vurma, çarpma gibi mekanik etkilere karşı korur.
♦ Kan ve sinir hücreleri arasında madde alışverişini sağlar.
♦ İyon değişiminin dengede kalmasını sağlar.
| Meninges zarının bir bakteri ya da virüs tarafından iltihaplanması sonucu Menejit Hastalığı oluşur. Menenjit merkezi sinir sistemi için çok tehlikeli bir hastalıktır. Bu durum iltihap beyne yayılarak Ensefalit denilen beyin iltihabına yol açabilir. |
Merkezi Sinir Sisteminin Kısımları
1. Beyin
► Embriyonik dönemin henüz dördüncü haftasında ön beyin, orta beyin ve arka beyin olmak üzere beynin bölümleri şekillenmeye başlar.
► Beşinci haftayla birlikte ön beyinde uç beyin ve ara beyin gelişir.
► Arka beyin pons, beyincik ve omurilik soğanını oluşturacak şekilde farklılaşmaya başlar.
► Uç beynin diğer bölümlere göre orantısız ve hızlı büyümesi dış kısmın içe doğru kıvrılmasına neden olur.
► Böylece beynin iki yarım küresi (korteks, beyin kabuğu) oluşur.
► Gelişmiş bir insan beyni yaklaşık olarak 1,300 - 1,800 gram ağırlığındadır. (Bir filin beyni 5 kg. civarında olabilir.)
► Sinir sisteminin en önemli kısmı ve merkezidir.
► Kendisine gelen iç ve dış bilgileri değerlendirerek emir verir ve bu emri ilgili birimlere gönderir. İlgili birimlerde ise (kas, salgı bezi vb) ise gerekli tepkiler oluşturur.
► Beynin büyüklüğü ile işlevi arasında bir ilişki yoktur. İnsanın zeka ve öğrenme yönünden daha gelişmiş bir canlı olması beyindeki kıvrımların fazla olmasından dolayıdır.
► Beyindeki yarık ve kıvrımların oluşmaması durumunda Lisensefali (düz beyin) denilen hastalık oluşur. Bu hastalığa embriyonik gelişim döneminde düzgün göç edemeyen nöronlar neden olmaktadır.
► Gelişimi tamamlamış bir insan beyni üç bölümden oluşur. Bunlar;
♦ Ön Beyin (Büyük Beyin)
♦ Orta Beyin
♦ Arka Beyin
Ön Beyin
► Beynin en büyük kısmını oluşturur.
► beyne üstten bakınca ceviz şeklinde görülen iki parçalı yapıdır.
► Uç beyin ve ara beyin olmak üzere iki bölümden oluşur.
Uç Beyin (Beyin Kabuğu = Korteksi)
► Toplam beyin kütles
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açKonuya Ait Çıkmış Sorular