Destekleme Etkinlikleri

PDF İndir 1187

4 PDF indirme

Ücretsiz değerlendirme önizlemesi
Bu içeriğin ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Kalan sorular ve açıklamalı cevapları abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git

Destekleme etkinlikleri: sorular ve açıklamalı çözümler

Kitabınız yanınızda olmasa da her etkinliğin sorularını, yönergelerini ve gerekli görsellerini çözümüyle birlikte inceleyebilirsiniz. Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı, 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu.

Deney, proje ve öz değerlendirme: Açık uçlu yanıtlar ve model çalışmalar örnektir; gerçek ölçüm veya kişisel gözlem yerine geçmez. Kendi verilerinizi ve öz değerlendirmenizi ayrıca yazınız. Bu içerik Biyoloji Hikayesi’nin açıklamalı çözüm çalışmasıdır; resmî cevap anahtarı değildir.

🧬
1. ETKİNLİK

İnorganik ve Organik Bileşikler

Soru ve görev

Çalışma kâğıdındaki boşlukları doldurunuz. İnorganik maddeler, karbohidratlar, lipitler, denatürasyon, enzimler, DNA/RNA ve vitaminlerle ilgili 2-8. soruları ve tabloları tamamlayınız.

Kitaptaki sorular, yönergeler ve görseller · s. 48-50

Görseli büyütmek için üzerine dokunabilirsiniz. Çözümler bu soru sayfalarının hemen altındadır. Sayfaları başlığa dokunarak kapatabilirsiniz.

İnorganik ve Organik Bileşikler · 1. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 48
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 48
İnorganik ve Organik Bileşikler · 1. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 49
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 49
İnorganik ve Organik Bileşikler · 1. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 50
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 50
Soru sayfalarını metin olarak oku

Görsel sayfalardaki metinler aşağıdadır. Şema, fotoğraf ve tabloların yerleşimini yukarıdaki görsellerden inceleyebilirsiniz.

Sayfa 48
48 BİYOLOJİ 9 ETKİNLİĞİN AMACI İnorganik ve organik bileşiklerin yapıları, çeşitleri ve canlı yapısındaki işlev- lerinin anlaşılması ARAÇ-GEREÇ VE MATERYALLER • Etkileşimli tahta • Genel ağ erişimi • Bilgisayar DESTEKLEME UYGULAMASI İnorganik ve organik bileşiklerin yapıları, çeşitleri ve canlı yapısındaki işlev- lerinin daha iyi anlaşılması için görsel ve işitsel materyaller kullanılır. 1. ETKINLIK ADI İNORGANIK VE ORGANİK BİLEŞİKLER 1. Adım: Etkinlik Öncesi ►Öğrencilerin inorganik ve organik moleküllerin yapıları, çeşitleri ve görevleri ile ilgili aşağıda verilen çalışma kâğıdındaki soruları cevaplamalarını ve yanıt bulmakta zorlandıkları soruları tespit etme- lerini isteyiniz. ÇALIŞMA KÂĞIDI 1 Aşağıda verilen boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz (Yağda çözünen, su, nişasta, nükleotit, mineraller, suyu seven, glikojen, ribozom, suda çözünen, aminoasit, kitin, suyu sevmeyen, selüloz, DNA). a) ............................... ve …………………………….. inorganik moleküllerdir. b) Proteinlerin yapıtaşı ……………………………………lerdir. c) Polipeptit sentezi …….......………….. şifresine göre ……………………………….larda gerçekleşir. ç) Fosfolipitlerin baş kısmı ……………………………, kuyruk kısmı ise …………………….. özellik gösterir. d) ...................................... vitaminler vücutta depo edildiği için eksikliği hemen hissedilmez. Fakat ……………………………. vitaminlerin fazlası idrarla atıldığı için bu vitaminlerin günlük alınması gerekir. Yönerge: Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek öğrencilerden etkinliğin gerçekleştirilmesini isteyiniz. Etkinlik sonundaki sorular ve Öz Değerlendirme Formu ile öğrencilerin kendilerini değerlendirme- lerini sağlayınız. 2.TEMA: ORGANIZASYON
Sayfa 49
ORTAÖĞRETIM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 49 e) ............................. ve ………………………. bitkisel, ………………………… ve ………………………. ise hayvansal polisakkaritlerdir. f) Nükleik asit zincirleri çok sayıda ………………………… adı verilen birimin fosfodiester bağlarıyla bağlanması ile oluşur. 2 İnorganik moleküllerin genel özelliklerinden üç tanesini yazınız. ..................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................... 3 Karbohidrat çeşitleri ile ilgili aşağıdaki tabloyu doldurunuz. 4 Lipit çeşitlerinin vücudumuzdaki görevleri nelerdir? .................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... Karbohidratlar içerdiği birim şeker molekülü sayısına göre üçe ayrılır. ........................................ ........................................ ........................................ .......... .......... .......... ÇEŞİTLERİ .......... .......... .......... ÇEŞİTLERİ .......... .......... .......... .......... ÇEŞİTLERİ 2.TEMA: ORGANIZASYON
Sayfa 50
50 BİYOLOJİ 9 5 Denatürasyon nedir? Açıklayınız. .................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 6 Enzimlerin çalışmasına etki eden faktörleri günlük hayatımızdan örnekler vererek açıklayınız. .................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 7 DNA ve RNA arasındaki farklardan 4 tanesini yazınız. 8 Vitamin çeşitleri ile ilgili aşağıda verilen tabloyu doldurunuz. ............................................................ ............................................................ ............................................................ ............................................................ ............................................................ ............................................................ ............................................................ ............................................................ DNA RNA VİTAMİNLER ............................................................ ............................................................ ...... ...... ...... ...... ...... ...... ...... ...... 2.TEMA: ORGANIZASYON

Çözüm ve açıklamalar

Kavram notu: Kılavuzdaki “hayvansal polisakkarit” boşluklarında glikojen ve kitin beklenir; ancak bu maddeler yalnızca hayvanlarda bulunmaz. Glikojen mantarlarda da depo edilir; kitin mantar hücre duvarında ve eklembacaklıların dış iskeletinde bulunur. B12’nin uzun süre depolanabilmesi, “suda çözünen vitaminler depolanmaz” genellemesinin istisnasıdır.

Bu cevap anahtarı, çalışma kâğıdındaki 1–8. soruların çözümüdür.
1

Boşluk doldurma

a) Su ve mineraller inorganik moleküllerdir.

b) Proteinlerin yapıtaşı aminoasitlerdir.

c) Polipeptit sentezi DNA şifresine göre ribozomlarda gerçekleşir.

ç) Fosfolipitlerin baş kısmı suyu seven, kuyruk kısmı ise suyu sevmeyen özellik gösterir.

d) Yağda çözünen vitaminler vücutta depo edildiği için eksikliği hemen hissedilmez. Fakat suda çözünen vitaminlerin fazlası idrarla atıldığı için bu vitaminlerin günlük alınması gerekir.

e) Nişasta ve selüloz bitkisel; boşlukların beklenen yanıtları glikojen ve kitindir. Glikojen mantarlarda da bulunur; kitin mantar hücre duvarında ve eklembacaklı dış iskeletinde yer alır.

f) Nükleik asit zincirleri çok sayıda nükleotit adı verilen birimin fosfodiester bağlarıyla bağlanması ile oluşur.

2

İnorganik moleküllerin genel özelliklerinden üç tanesi

  1. Genellikle basit yapılı ve küçük moleküllerdir (su, mineraller gibi).
  2. Canlılar tarafından sentezlenmek zorunda değildir; doğadan hazır alınabilir (su, tuz/mineral gibi).
  3. Canlı yapısında düzenleyici/dengeleyici görev görür (pH dengesi, osmotik denge, enzimlerin çalışmasına yardımcı olma vb.).
3

Karbohidrat çeşitleri tablosu

Karbohidratlar, içerdiği birim şeker (monomer) sayısına göre üçe ayrılır:

Monosakkaritler (Tek şeker) Disakkaritler (Çift şeker) Polisakkaritler (Çok şeker)
  • Glikoz
  • Fruktoz
  • Galaktoz
  • Maltoz
  • Sakkaroz
  • Laktoz
  • Nişasta
  • Glikojen
  • Selüloz
  • Kitin
4

Lipit çeşitlerinin vücudumuzdaki görevleri

  • Trigliseritler (yağlar): Enerji depolar, uzun süreli enerji kaynağıdır; ısı yalıtımı sağlar; organları darbeye karşı korur.
  • Fosfolipitler: Hücre zarının temel yapısını oluşturur; seçici geçirgenliğe katkı sağlar.
  • Steroitler (kolesterol vb.): Bazı hormonların yapısına katılır; hücre zarının yapısını/dengesini etkiler.
  • Mumlar: Su kaybını azaltıcı/koruyucu tabaka oluşturabilir (bazı canlılarda yüzey koruması).
5

Denatürasyon nedir?

Denatürasyon, bir proteinin (enzim dâhil) üç boyutlu yapısının (katlanmasının) sıcaklık, pH ya da kimyasallar gibi etkenlerle bozulmasıdır. Yapı bozulduğu için protein/enzim işlevini kaybeder (enzimlerde aktif bölge şekli bozulur).

6

Enzimlerin çalışmasına etki eden faktörler (günlük hayattan örneklerle)

  • Sıcaklık: Çok soğukta tepkimeler yavaşlar (yemeklerin buzdolabında geç bozulması); çok sıcakta enzimler denatüre olabilir (yüksek ateşte bazı enzimlerin düzgün çalışamaması).
  • pH: Mide enzimi asidik ortamda daha iyi çalışır; limon gibi asidik maddeler bazı tepkimeleri etkileyebilir.
  • Substrat derişimi: Substrat arttıkça bir noktaya kadar hız artar (daha çok “işlenecek madde” gelmesi gibi).
  • Enzim derişimi: Enzim miktarı arttıkça uygun koşullarda tepkime hızı artabilir.
  • İnhibitör/aktivatörler: Bazı maddeler enzimi yavaşlatır ya da durdurur (ilaçların bazı enzimleri baskılaması gibi).
7

DNA ve RNA arasındaki farklar

  1. Şeker çeşidi: DNA’da deoksiriboz, RNA’da riboz bulunur.
  2. Baz farkı: DNA’da Timin (T), RNA’da Urasil (U) bulunur.
  3. Yapı: DNA çoğunlukla çift zincirli, RNA çoğunlukla tek zincirlidir.
  4. Görev: DNA kalıtsal bilgiyi taşır; RNA protein sentezinde görev alır (mRNA, tRNA, rRNA gibi).
8

Vitamin çeşitleri tablosu

Yağda Çözünen Vitaminler Suda Çözünen Vitaminler
A, D, E, K B grubu vitaminleri, C
ÖZ DEĞERLENDİRME FORMU

Öğrencinin Adı Soyadı: .................    Numarası: .................

  1. Bu konuda neler öğrendim?
    İnorganik ve organik bileşiklerin farklarını öğrendim. Su ve minerallerin inorganik olduğunu, karbonhidrat, yağ, protein, nükleik asit ve vitaminlerin ise organik bileşikler içinde yer aldığını daha net anladım. Ayrıca karbonhidratların mono-disakkarit ve polisakkarit olarak ayrıldığını ve DNA–RNA farklarını öğrendim.
  2. Yanlış bildiğim şeyler nelerdi?
    Daha önce vitaminlerin hepsinin vücutta depo edildiğini sanıyordum. Meğer yağda çözünen vitaminler depolanabilirken, suda çözünenlerin fazlası idrarla atılıyormuş. Bu yüzden suda çözünen vitaminlerin daha düzenli alınması gerektiğini öğrendim.
  3. Bu etkinlik konunun hangi kısımlarını daha iyi anlamamı sağladı? Neden?
    En çok karbonhidrat ve vitamin sınıflandırmasını daha iyi anladım. Çünkü tablo doldurunca bilgiler daha düzenli oldu ve örnekler (nişasta, glikojen, selüloz, A-D-E-K, B-C gibi) aklımda daha iyi kaldı.
  4. Bu etkinlikle kendinize kattıklarınız nelerdir?
    Konuları ezberlemek yerine sınıflandırarak öğrenmenin daha kolay olduğunu fark ettim. Ayrıca “denatürasyon” gibi kavramları günlük hayattan örneklerle düşününce daha iyi anladım.
  5. Daha sonraki çalışmalarda neyi farklı yapacağım?
    Yeni kavramlar çıktığında (örneğin denatürasyon, inhibitör, aktivatör gibi) hemen küçük bir sözlük sayfası oluşturacağım. Ayrıca tablo ve şema kullanarak çalışacağım; böylece konu daha akılda kalıcı olacak.
🧪
2. ETKİNLİK (DENEY VE GÖZLEM)

Besinlerdeki Organik Maddenin Tayini, pH ve Sıcaklığın Enzimlere Etkisi

Soru ve görev

Ayıraçların renk değişimlerini inceleyip besinlerin organik içerik tablosunu doldurunuz. Katalaz deneyindeki sıcaklık ve pH gruplarını kontrolle karşılaştırınız; oksijen çıkışını yorumlayınız.

Kitaptaki sorular, yönergeler ve görseller · s. 53-56

Görseli büyütmek için üzerine dokunabilirsiniz. Çözümler bu soru sayfalarının hemen altındadır. Sayfaları başlığa dokunarak kapatabilirsiniz.

Besinlerdeki Organik Maddenin Tayini, pH ve Sıcaklığın Enzimlere Etkisi · 2. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 53
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 53
Besinlerdeki Organik Maddenin Tayini, pH ve Sıcaklığın Enzimlere Etkisi · 2. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 54
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 54
Besinlerdeki Organik Maddenin Tayini, pH ve Sıcaklığın Enzimlere Etkisi · 2. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 55
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 55
Besinlerdeki Organik Maddenin Tayini, pH ve Sıcaklığın Enzimlere Etkisi · 2. etkinlik · soru ve yönerge sayfası 56
MEB 9. sınıf biyoloji destekleme öğretmen kılavuzu · s. 56
Soru sayfalarını metin olarak oku

Görsel sayfalardaki metinler aşağıdadır. Şema, fotoğraf ve tabloların yerleşimini yukarıdaki görsellerden inceleyebilirsiniz.

Sayfa 53
ORTAÖĞRETIM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 53 1. Adım: Etkinlik Öncesi ►Deney öncesi malzemeleri hazırlayınız ve gerekli laboratuvar önlemlerini alınız. ►Deney öncesi yapılacak işlemlerle ilgili öğrencilere bilgi veriniz. ►Öğrencileri gruplara ayırınız. ►Öğrencilerin güvenlik için gözlük takmalarını ve eldiven giymelerini sağlayınız. ETKİNLİĞİN AMACI Organik molekülleri ayraçlarla belirleme ve enzimlerin aktivitesinde pH ile sı- caklığın etkisiyle ilgili deney yapabilme ARAÇ-GEREÇ VE MATERYALLER • Biüret ayracı, Benedict ayracı, lugol (iyot) ayracı, hidrojen peroksit (H2O2) • Beyaz kâğıt, nişasta, glikoz, yağ, yumurta, 150 gr karaciğer, saf su, eter • Patates, ceviz, mercimek, elma, marul, zeytin, pirinç • Deney tüpü, gazlı ocak, dereceli silindir, lam, beher, termometre, tartı aleti, zamanlayıcı • Not defteri, kalem DESTEKLEME UYGULAMASI Organik moleküllerin ayraçlarla belirlendiğini ve enzimlerin aktivitesinde pH ve sıcaklığın etkili olduğunu gösteren deneyler yapılırken güvenlik açısın- dan gerekli görülürse deney simülasyonları kullanılır. 2. ETKINLIK ADI BESINLERDEKI ORGANIK MADDENIN TAYINI, PH VE SICAKLIĞIN ENZIMLERE ETKISI Etkinlik öncesi gerekli laboratuvar önlemlerini alınız ve güvenli ortam oluşturunuz. Yönerge: Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek etkinliğin gerçekleştirilmesini isteyiniz. Etkinlik sonundaki sorular ve Öz Değerlendirme Formu ile öğrencilerinizin kendilerini değerlendir- melerini sağlayınız. 2.TEMA: ORGANIZASYON
Sayfa 54
54 BİYOLOJİ 9 A) ORGANIK MOLEKÜLLERI AYRAÇLARLA BELIRLEME DENEYI 2.

Ücretsiz önizleme burada bitti

Soruların ve açıklamalı cevapların devamı abonelikle açılır

Bu içeriğin ilk %30'unu gördünüz. Tamamına erişmek için Öğrenci Plus veya Öğretmen Pro paketini seçebilirsiniz.

Tüm soruları ve cevapları aç