Konu Detayı Sayfası

Alerjik Tepkiler

Konuyu PDF İndir

4 PDF indirme

11.Sınıf

Tepki

Canlılık ve Tepki

621

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
8 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.

K ve L aynı hava yolunun, M ve N aynı küçük kan damarının karşılaştırmalı durumlarıdır. N'deki açık renkli oklar damar dışına çıkan sıvıyı göstermektedir. Alyuvarlar damar içinde kalmaktadır. Çizimler normal durum ile ağır bir sistemik alerjik yanıtta görülebilen değişimleri karşılaştırır.

Şekil değişimlerini organların çalışmasıyla ilişkilendirerek cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) K ve L'den hangisinde hava yolundan geçen hava daha çok kısıtlanır? Görseldeki iki değişikliği gerekçe gösteriniz.

b) M'den N'ye geçişte damar çapı ve damar dışına sıvı çıkışı nasıl değişmiştir? Bu değişimler kan basıncını nasıl etkileyebilir?

c) L ve N'deki değişimlerin aynı kişide birlikte ortaya çıkması, dokulara oksijen ulaşmasını neden daha fazla tehlikeye sokar?

ç) Arı sokmasından kısa süre sonra nefes darlığı, yüzde şişme ve baygınlık gelişen bir kişi için neden acil yardım gerekir? Her küçük kaşıntı aynı ağırlıkta mıdır?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Tablodaki veriler bu soru için oluşturulmuştur. R ve S, kimlikleri belirtilmeyen iki kişiyi temsil eder. Belirti puanı 0 olduğunda yakınma yoktur; puan arttıkça yakınma artmaktadır. Tablo bir tanı testi değildir.

Tablodan çıkarılabilecek sonuçları ve araştırmanın sınırlarını değerlendiriniz.

Soru Resim 2

a) Polen düzeyinin düşük ve yüksek olduğu günlerde R'nin belirti puanlarını karşılaştırınız. Nasıl bir ilişki görülmektedir?

b) Aynı günlerde R ile S'nin puanlarının farklı olması neyi düşündürür? S için kesin olarak ‘Hiçbir maddeye alerjisi yoktur.’ denilebilir mi?

c) Bu tablodan yola çıkarak araştırılabilecek bir soru yazınız. Tablonun neden tek başına kesin neden-sonuç kanıtı olmadığını açıklayınız.

ç) Bu konuda güvenilir bilgi toplamak ve kişilerin haklarını korumak için iki önlem yazınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Şema, histaminin hedef hücre yüzeyindeki reseptörle etkileşimini basitleştirerek göstermektedir. K'de reseptör histaminle etkileşebilir. L'de ise bir antihistaminik reseptörün çalışmasını etkileyerek histaminin bu yoldaki etkisini azaltmaktadır.

Modelin gösterdikleri ile göstermedikleri arasında ayrım yaparak cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) Şemada mavi daireler ile turuncu bloklar neyi temsil etmektedir? Etkileri hangi hücresel yapı üzerinden karşılaştırılmıştır?

b) L'de histamin molekülleri çevrede bulunmasına rağmen neden bu yol üzerinden daha az etki oluşabilir?

c) Bu şemadan ‘Antihistaminik alerjeni yok eder ve IgE üreten hücrelerin tamamını ortadan kaldırır.’ sonucu çıkarılabilir mi?

ç) Solunum güçlüğü ve bayılma gibi hızla gelişen ağır belirtilerde ‘Bir antihistaminik yeterlidir, bekleyebiliriz.’ demek neden yanlıştır?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

K ve L, aynı mast hücresinin farklı durumlarını göstermektedir. Bu IgE aracılı modelde hücre daha önce duyarlılaşmıştır. L'de dışarıdaki bir molekül, yüzeydeki iki uygun antikoru birbirine bağlamaktadır.

Numaralı yapıları ve K'den L'ye geçişi inceleyerek soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralı yapı veya maddelerin adlarını yazınız. 3 için alerjik belirtilerde etkili bir örnek veriniz.

b) K'den L'ye geçişte 2 numaralı maddenin yaptığı bağlanma ile 3 numaralı maddelerin salınması arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

c) ‘Histamin, alerjenin parçalanmasıyla oluşur.’ ifadesi şemaya uygun mudur? Gerekçenizi yazınız.

ç) Bu olay her polenle karşılaşan her kişide aynı şiddette gerçekleşir mi? Antikorun uygunluğu ve kişinin geçmişi açısından açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Öğrenci Plus

Ön Değerlendirme (Ders Kitabının 116.Sayfasında Bulunmaktadır.) Alerjik Tepkiler

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele
✓
Konuya Başlarken (Ders Kitabının 117.Sayfasında Bulunmaktadır.)

Alerjik Tepkilerin Oluşumu

Yönerge: Metinden yararlanarak alerjik tepkileri tetikleyen faktörleri ve alerjinin güvenlik sistemi benzetmesiyle nasıl açıklanabileceğini inceleyiniz.

1

Alerjik tepkileri tetikleyen faktörler nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: Alerjik tepkiler, bağışıklık sisteminin aslında zararsız olan bazı maddeleri yanlışlıkla tehdit olarak algılaması sonucu ortaya çıkabilir.

Metinde alerjik tepkiyi tetikleyebilecek maddelere polen, toz ve bazı besinler örnek verilmiştir.

Bağışıklık sistemi bu maddelere karşı gereksiz bir savunma tepkisi başlattığında hapşırma, kaşıntı, kızarıklık ve nefes almada zorlanma gibi belirtiler görülebilir.

Temel çıkarım: Alerjide sorun, bağışıklık sisteminin savunma yapması değil; zararsız bir maddeyi tehdit olarak değerlendirmesidir.
2

Alerjiyi güvenlik sistemleriyle karşılaştırarak tanımlayınız.

Cevap: Alerji, gerçek bir tehlike olmadığı hâlde alarm veren bir güvenlik sistemine benzetilebilir.

Nasıl bir güvenlik sistemi perde hareketini, evcil bir hayvanı ya da mum dumanını yanlışlıkla tehlike olarak algılayıp alarm verebiliyorsa bağışıklık sistemi de polen, toz veya bazı besinler gibi zararsız maddeleri tehdit olarak algılayabilir.

Bu yanlış algılama sonucunda bağışıklık sistemi gereksiz bir savunma tepkisi başlatır ve alerjik belirtiler ortaya çıkar.

Kısaca: Alerji, bağışıklık sisteminin zararsız bir maddeye karşı gereksiz savunma tepkisi oluşturmasıdır.

Genel Değerlendirme

Bağışıklık sistemi normalde vücudu yabancı ve zararlı maddelere karşı korur. Ancak bazı durumlarda zararsız maddeler tehdit olarak algılanabilir. Bunun sonucunda ortaya çıkan gereksiz savunma tepkileri alerjik tepki olarak değerlendirilir.

Öğrenci Plus

2. Performans Görevi (Ders Kitabının 117.Sayfasında Bulunmaktadır.) Alerjik Tepkiler

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele

Alerjik Tepkiler

Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan bazı maddelere karşı zararlıymış gibi aşırı reaksiyon göstermesidir. Alerjik reaksiyonlara yol açan etkenlere alerjen denir. Alerjiye neden olan maddeler kişiden kişiye değişebilir.

Alerjenler

Ders kitabında alerjenlere; ilaç, polen, arı zehri, penisilin, küf, toz ve tüy gibi maddeler ile balık, yumurta, çilek ve yer fıstığı gibi besinler örnek verilmektedir.

Alerjenler vücuda farklı yollarla girebilir:

  • Solunumla,
  • deriye temasla,
  • yiyeceklerle.

Alerjinin Ortaya Çıkmasını Etkileyen Faktörler

Alerjinin ortaya çıkmasında genetik eğilim etkili olabilir. Bunun yanında hava kirliliği, kimyasallar ve beslenme şekli gibi çevresel faktörler de alerjik hastalıkların görülmesinde rol oynayabilir. Ders kitabında özellikle endüstrileşme ve çevre kirliliğinin alerjik hastalıkların toplumda daha yaygın görülmesine katkıda bulunduğu belirtilmektedir.

Başlıca Alerjik Hastalıklar

Ders kitabında başlıca alerjik hastalıklar arasında alerjik rinit, astım, göz nezlesi ve egzama sayılmaktadır.

  • Alerjik rinit burun zarında alerjik reaksiyonlara yol açar.
  • Astım bronşlarda alerjik reaksiyonlarla ilişkilidir.
  • Göz nezlesi gözlerde sulanma, batma ve kızarıklık gibi belirtilerle ilişkilendirilebilir.
  • Egzama deride alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
Alerjinin belirtileri: Polenle karşılaşma (K) duyarlı bir kişide burun yakınmaları (1), gözde sulanma ve kızarma (2), deride kaşıntılı kızarıklık (3) ile ilişkili olabilir.
Polenle karşılaşma (K) duyarlı bir kişide burun yakınmaları (1), gözde sulanma ve kızarma

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Öğrenci Plus

Kontrol Noktası (Ders Kitabının 120.Sayfasında Bulunmaktadır.) Alerjik Tepkiler

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele