Arkeler Domaini

Arkeler

► Tamamı tek hücrelidir. Prokaryot hücre yapısına sahiptirler. Yapısal ve biyokimyasal özellikleri yönünden bakterilerden farklıdırlar. Moleküler düzeyde bakterilerden çok ökaryotik hücrelere benzerler.

► Arkeleri bakterilerden farklı yapan bazı özellikler;

♦ Hücre duvarlarını oluşturan yapı,

♦ Hücre zarlarındaki yağlar,

♦ Ribozomal RNA'larındaki genetik dizilimler gibi özelliklerden dolayı bakterilerden ayrılmışlardır.

► Ribozomları daha çok ökaryot hücre ribozomlarına benzediği için bakterilerden farklı olarak antibiyotiklerden etkilenmedikleri görülmüştür.

► Endospor oluşturan türleri yoktur.

► Parazit ve saprofit türleri bulunmamaktadır.

► Hastalık yapıcı (patojen) özellik gösteren türleri yoktur.

► Bazı arkelerde hücre duvarı bulunmaktadır. Hücre duvarlarının yapısı bakterilerden farklı olarak Sahte Peptidoglikan maddeden oluşur.

► DNA'ları sitoplazmada serbest bulunur, halkasal özelliktedir ve histon protein kılıfla çevrilidir.

► Depo karbonhidratları glikojendir. Yani glikozun fazlasını glikojen olarak depo ederler.

► Günümüzde bilinen arkelerin pek çoğu kemosentetiktir. Yani kemosentez ile kendi besinlerini kendileri üretirler.

► Fotosentez yapan türleri yoktur. Klorofil taşımazlar.

► Bazı türlerinde Plazmit DNA bulunur. Plazmit DNA taşıyanlar konjugasyon (gen transferi) yaparak kalıtsal çeşitlilik sağlarlar.

► Bazı türleri atmosferdeki serbest azotu (N₂) toprağa bağlayarak ve atmosfere serbest azot vererek azot döngüsünde rol oynarlar.

► Atmosfere serbest azotu Denitrifikasyon yapanlar verir. Ancak; nitrifikasyon yapan türleri yoktur.

► Küresel, çubuk, spiral, dikdörtgen gibi çok çeşitli şekillerde olabilirler.

► Çok ekstrem koşullarda yaşayabilirler. Ancak diğer canlılarla birlikte normal koşullarda yaşayan türleri de vardır.

► Oldukça dayanıklı enzim sistemleri vardır.

► Doğadaki azot ve karbon döngüsünde rol alırlar.

► Çekirdek ve zarla çevrili organelleri yoktur.

► Tek organelleri Ribozomdur.

► Sitoplazmik zarları diğer tüm canlıların zarlarından oldukça farklıdır. Bu farklılık zarlarda bulunan özel yağ moleküllerinden kaynaklanır. Yağ molekülündeki bu yapısal özellikler; arkelerin yüksek sıcaklı, asitlik ve basınç gibi ekstrem koşullara dayanıklı olmasında rol oynamaktadır.

► Yaşam ortamları; bataklıklar, güre ve çöplükler, kirli sular, otçul hayvanların ve termitlerin sindirim kanalı, termal sular, yanardağ bacaları, buzullar ve aşırı