Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
11 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.
Okulda Atık Yönetimi Projesini Değerlendirme
Bir okulda atıkların kaynağında ayrı toplanması ve yeniden kullanım alışkanlığının desteklenmesi için uygulama başlatılmıştır. Aynı sayıda eğitim günü bulunan iki ölçüm dönemindeki kütleler karşılaştırılmıştır. Ayrı akıştaki kirlenme, yiyecek veya karışık atık bulaşan bölümün kütlesidir. Veriler kurgusaldır.
| Gösterge | Uygulama öncesi (kg) | Uygulama sonrası (kg) |
|---|---|---|
| Toplam oluşan atık | 400 | 370 |
| Karışık atık | 270 | 210 |
| Ayrı toplanan geri kazanılabilir akış | 130 | 160 |
| Ayrı akıştaki kirlenme | 25 | 10 |
I. Uygulama sonrasında toplam atık miktarı kaç kilogram ve yaklaşık yüzde kaç azalmıştır?
II. Kirlenmiş bölümü çıkardıktan sonra geri kazanılabilir akışta kalan kütleyi iki dönem için hesaplayın. Aradaki farkı belirtin.
III. Tablodaki değişimlerin tümünü uygulamanın tek başına oluşturduğunu söylemek mümkün müdür? Sonucu etkileyebilecek iki etken yazın.
IV. Okulun atık yönetimi performans görevinde kurum ve kuruluşlardan bilgi toplarken hangi kayıtları veya gözlemleri isteyip bunları nasıl doğrularsınız?
Soru 2.
Düzenli ve Düzensiz Depolama Riskleri
Bir yerleşimin yakınındaki iki depolama alanı incelenmiştir. Birinci alanda geçirimsiz taban, sızıntı suyu toplama ve depo gazı yönetimi vardır. İkinci alan önlem alınmadan açık araziye bırakılmıştır. Yakın kuyulardaki göreli kirletici göstergesi aynı yöntemle ölçülmüştür; yüksek değer daha fazla kirletici saptandığını gösterir. Değerler kurgusaldır ve mevzuat sınırını ifade etmez.
| Alan | Sızıntı suyu toplama | Depo gazı yönetimi | Göreli kuyu göstergesi |
|---|---|---|---|
| Düzenli depolama | Var | Var | 4 |
| Önlemsiz açık döküm | Yok | Yok | 17 |
I. İki alanın koruyucu uygulamalarını ve kuyu göstergelerini karşılaştırın.
II. Açık döküm alanından çıkan sızıntı suyu yer altı veya yüzey sularına hangi yolla ulaşabilir?
III. Kuyu göstergesinin açık döküm yakınında daha yüksek olması, bu alanın tek başına kirlenmeye neden olduğunu kanıtlar mı? Hangi ek gözlemler gerekir?
IV. Önlemsiz açık döküm alanının risklerini azaltmak için kapatma ve rehabilitasyon sürecinde yapılabilecek iki uygulama yazın.
Soru 3.
Atık Yakma ve Emisyon Kontrolü
Bir tesiste aynı tür ve kütlede atık, iki farklı işletme durumunda yakma işleminden geçirilmiştir. Filtre sistemi çalışırken ve devre dışıyken çıkış havasında göreli parçacık göstergesi ile enerji üretimi kaydedilmiştir. Değerler kurgusaldır; parçacık göstergesi yasal sınır değeri değildir.
| İşletme durumu | Yakılan atık (kg) | Göreli parçacık göstergesi | Üretilen elektrik (kWh) |
|---|---|---|---|
| Filtre çalışıyor | 600 | 8 | 450 |
| Filtre devre dışı | 600 | 37 | 458 |
I. İki işletme durumundaki parçacık göstergesi arasında kaç birim fark vardır? Veriyi yorumlayın.
II. Filtre devre dışıyken elektrik üretimi yakın düzeyde olsa da neden bu işletme biçimi çevre açısından uygun değildir?
III. Yakma yönteminin atık hacmini azaltması ve enerji sağlayabilmesi, atık önleme ile geri dönüşüm adımlarını gereksiz kılar mı? Açıklayın.
IV. Yakma tesisinin çevreye zarar verme riskini azaltmak için işletme sırasında hangi iki izleme veya kontrol çalışması yapılmalıdır?
Soru 4.
Organik Atıklarda Kompost ve Biyometanizasyon
Bir okul mutfağından ayrıştırılmış organik atıklarla iki kurgusal deneme yapılmıştır. Her sisteme 100 kg organik atık verilmiştir. Çıktılar örnek deneme değerleridir; tesis verimi koşullara göre değişebilir.
| Sistem | Oksijen koşulu | Kaydedilen çıktı |
|---|---|---|
| A | Hava alan, düzenli çevrilen yığın | 32 kg kararlı, humus benzeri ürün |
| B | Hava almayan kapalı reaktör | 22 m³ gaz ve 41 kg organik artık |
I. Tablodaki hangi sistem kompostlaştırmayı, hangisi biyometanizasyonu temsil eder? Oksijen koşuluna göre gerekçelendirin.
II. B sisteminde oluşan gaz hangi enerji türlerinin üretiminde değerlendirilebilir?
III. Okulun önceliği bahçe toprağını iyileştirmekse hangi sistem daha uygun olur? Önceliği mutfak için ısı veya elektrik sağlamaksa seçiminiz nasıl değişir?
IV. Her iki sürecin de verimli ve çevreye duyarlı yürütülmesi için organik atıkların toplanması veya işlem koşullarıyla ilgili iki gereklilik belirtin.
Çalışma soruları bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Atık Yönetimi ve E-Atıklar
Çözüm: E-atıklarla ilgili verilen metinden ve önceki bilgilerimizden yararlanarak soruları cevaplayalım.
Bozulan veya kullanılamaz duruma gelen elektronik eşyalarınızın geri dönüşümünü nasıl sağlıyorsunuz?
Bozulan elektronik cihazları öncelikle tamir ettirerek tekrar kullanmaya çalışırım. Cihaz artık kullanılamayacak durumdaysa diğer evsel atıklarla birlikte çöpe atmak yerine e-atıkların toplandığı uygun toplama noktalarına teslim ederim.
Böylece elektronik cihazlarda bulunan metal, plastik ve diğer maddelerin uygun yöntemlerle geri kazanılmasına ve zararlı maddelerin çevreye karışmasının önlenmesine katkı sağlanabilir.
Evsel atıklarınızı nasıl topluyor ve ayrıştırıyorsunuz?
Evde oluşan atıkları mümkün olduğunca kaynağında ayırırım. Geri kazanılabilir atıkları, mutfak atıklarını ve diğer atıkları birbirine karıştırmadan ayrı biriktiririm.
Elektronik atık gibi özel işlem gerektiren atıkları ise diğer çöplerden ayrı tutarak uygun toplama noktalarına ulaştırırım.
“Sıfır Atık Projesi” kapsamında neler yapıyorsunuz?
- Gereksiz tüketimden ve israftan kaçınırım.
- Atık oluşumunu mümkün olduğunca azaltırım.
- Kullanılabilecek ürünleri hemen atmak yerine yeniden kullanmaya çalışırım.
- Atıkları kaynağında ayrı biriktiririm.
- Geri kazanılabilir atıkları uygun toplama sistemlerine bırakırım.
- Elektronik cihazları kullanım ömrü dolmadan gereksiz yere değiştirmemeye çalışırım.
Sonuç
Atık yönetiminde temel amaç yalnızca oluşan atıkları ortadan kaldırmak değildir. Öncelikle atık oluşumunun önlenmesi veya azaltılması, ardından yeniden kullanım, ayrı toplama ve geri kazanımın sağlanması önemlidir.
Atık Yönetimi
► Türkiye’de ve KKTC’de her gün çok büyük miktarda atık toplanıp depolanır; düzenli depolama tesislerinde sızıntı suları ve depo gazının çevreye etkisi azaltılmaya çalışılır.
► Atıkların bir kısmı geri dönüştürülebilir, ayrıştırılarak yeniden kazanılabilir ya da güvenli biçimde bertaraf edilebilir.
► Ancak toplama ve depolama süreçlerinde aksaklıklar olduğunda insan sağlığı ve ekosistemler olumsuz etkilenir.
► Atık yakma tesislerinden yayılan sülfür/azot oksitleri ve ağır metaller kirliliği artırırken, kontrolsüz depolama metan ve karbondioksit artışına ve su–toprak kirliliğine yol açar.
► KKTC’de ise özellikle kimyasal atıkların deniz ekosistemlerine zararını azaltmaya yönelik farkındalık ve uyum çalışmaları sürmektedir.
Öğrenci Plus
9. Etkinlik (Ders Kitabının 167.Sayfasında Bulunmaktadır.) Atık Yönetimi Performans Görevi
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleAtık Miktarının Artmasının Nedenleri
► Dünyada ve Türkiye’de nüfusun hızla artması, şehirleşmenin yaygınlaşması, ekonomik faaliyetlerin büyümesi ve tüketim alışkanlıklarının değişmesi atık miktarını belirgin şekilde artırmıştır.
► Bu artış, her atık türü için ayrı ayrı sistemler kurmaktan ziyade, tüm atıkları kapsayan bütüncül bir yönetim anlayışını gerekli hâle getirmiştir.
Atık Yönetimi Neyi Amaçlar?
► Atık yönetiminin temel hedefi, atığın oluşmasını önlemek ve mümkünse kaynağında azaltmaktır.
► Bunun yanında atıkların yeniden kullanılabilir hâle getirilmesi, türlerine göre ayrılması, uygun şekilde biriktirilmesi ve toplanması da bu sürecin parçasıdır.
► Atıkların geçici depolanması, taşınması, ara depolama işlemleri ile geri dönüşüm ve geri kazanım uygulamaları da atık yönetimi kapsamında yürütülür.
► Ayrıca bertaraf edilen atıkların sonrasında izlenmesi, kontrol edilmesi ve denetlenmesi çevre güvenliği açısından önemli bir aşamadır.
Yasal Çerçeve ve Temel İlkeler
► Atık Yönetimi Yönetmeliği’ne göre atıklar; üretim, kullanım ve bertaraf süreçlerinin
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açÖğrenci Plus
Kontrol Noktası (Ders Kitabının 172.Sayfasında Bulunmaktadır.) Atık İşleme Yöntemine Göre Atık Miktarlarının Değerlendirilmesi
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri incele