Bakteriler glikoz, bazı aminoasitler ve vitaminler içeren besiyerinde büyümüştür. Bu maddelerin çıkarıldığı kontrol ve gaz/ışık bilgisi yoktur.

a) Bu gözlem organik maddelere zorunlu gereksinimi kanıtlar mı?
b) Oksijensiz yaşama veya ışık kullanımına ulaşılabilir mi?
c) Organik karbon gereksinimi nasıl sınanır?
Bir öğrenci bazı bakterilerde vitamin üretimi, selüloz yıkımı, fotosentez, hücre duvarı ve endositoz olabileceğini yazıyor.

a) Klasik endositoz ifadesini nasıl düzeltirsiniz?
b) Vitamin, selülaz ve fotosentez ifadeleri nasıl sınırlandırılır?
c) Hücre duvarı bütün bakterilerde zorunlu mudur?
A çamaşır suyu, B lens solüsyonu, C gargara sıvısı, D sarımsak özütü içeren diskler bakteri kültürüne yerleştirilmiştir. Son çizimde her diskin çevresinde açıklık, D çevresinde en geniş açıklık vardır.

a) Son çizimden doğrudan hangi gözlem yapılabilir?
b) Hücre duvarı sentezinin engellendiği kanıtlanmış mıdır?
c) Adil karşılaştırma için hangi koşullar gereklidir?
Bir bakteri ışık olmadan hidrojen sülfür bulunan ortamda yaşamını sürdürüyor. H2S’nin enerji elde etmede kullanıldığı model ele alınıyor; karbon kaynağı ölçülmemiştir.

a) H2S’nin enerji için kullanılması hangi yorumu destekler?
b) Kemoototrof sonucuna kesin ulaşmak için ne eksiktir?
c) İsteğe bağlı anaerop olduğu söylenebilir mi?
Çoğalma grafiğinin söylemediği şeyler
Bir bakteri topluluğunun canlı hücre sayısı eşit süreli aralıklarla kaydediliyor. İlk üç aralıkta koşullar çoğalmayı destekliyor. Son iki ölçümün neden aynı çıktığına ilişkin ek veri yoktur. Grafik kurgusaldır ve yalnız canlı hücre sayısını gösterir; tek tek hücrelerin bölünmesi veya ölmesi ayrı ölçülmemiştir.

a) Başlangıçtan üçüncü gözlem aralığına kadar sayı kaç katına çıkmıştır? Aynı dönemdeki net artışı da hücre sayısıyla yazınız.
b) İlk üç aralıktaki artış, uygun koşullarda bakterilerin hangi genel özelliğiyle uyumludur?
c) 3. ve 4. gözlem aralıklarının sonundaki sayıların aynı olması “hiçbir hücre bölünmedi ve hiçbir hücre ölmedi” sonucunu kesinleştirir mi? Açıklayınız.
d) 5. gözlem aralığının sonunda sayının kesinlikle 80 bin olacağını söylemek doğru mudur? Daha güvenilir bir yorum için hangi bilgilere ihtiyaç vardır?
Tek bir örnekle bütün bakterileri yargılamak
Bir sergiye ait üç kartta farklı bakteri örneklerinin etkileri verilmiştir. Bunlar soru için hazırlanmış doğrulanmış senaryo kayıtlarıdır. Bir hastalık etkeninin mikroskop görüntüsünü gören öğrenci, sergideki bütün bakteriler için aynı sonuca varmak istiyor.

a) Hangi kayıtlar yararlı kullanıma veya ekosistemde yararlı bir işleve, hangisi hastalık yapabilmeye örnektir? Kartlarla eşleştiriniz.
b) M’nin hastalık yapması, K ve L’nin de aynı etkiye sahip olduğunu kanıtlar mı? Kanıta dayalı açıklayınız.
c) “Bütün bakteriler yok edilirse ekosistemin işleyişi kesinlikle daha iyi olur.” iddiasını L kaydını kullanarak değerlendiriniz.
d) Bu üç kartı kapsayan, bakterilerin önemini dengeli biçimde anlatan bir sergi cümlesi yazınız. Cümlenizde hem yararlı hem zararlı etkiler bulunsun.
Dört ortamdan gelen gözlem kartları
A–D görselleri, bakterilerin saptanabildiği farklı örnekleme ortamlarını temsil eder. Küçük dairelerdeki bakteriler temsili simgelerdir; renkler tür, fotosentez veya hastalık yapma özelliğini kodlamaz. Bir ortamda saptanma ile o ortamda çoğalma ayrı değerlendirilir.

a) A, B, C ve D görsellerinin temsil ettiği ortamları adlandırınız.
b) D’de bakterilerin saptanması, havada mutlaka çoğaldıklarını gösterir mi? Bu iki çıkarım arasındaki farkı açıklayınız.
c) A ve B’deki bakterilerin benzer çubuk biçiminde çizilmesi, aynı tür olduklarını gösterir mi? Tanılama için nasıl bir ek kanıt gerekir?
d) “Bakteriler yalnız toprak ve suda bulunur.” ifadesini görsellerle düzeltiniz. Görsellerde yer almayan, bakterilerin bulunabildiği bir başka ortam örneği de veriniz.
Oksijen her bakteri için aynı anlama gelir mi?
Üç farklı bakteri örneği için oksijenli ve oksijensiz koşullardaki canlı hücre sayıları karşılaştırılıyor. Her karşılaştırma 10 bin canlı hücreyle başlıyor. Oksijen dışında besin, sıcaklık ve süre aynıdır; sonuçlar tekrarlarla doğrulanmış kurgusal senaryoyu temsil eder. Sıfır, canlılık ölçümünde hiç canlı hücre kalmadığını belirtir.

a) Verilen koşullarda yalnız oksijen varken canlılığını sürdürüp çoğalan örneği bulunuz. İki sütunu da kullanınız.
b) Oksijenli ve oksijensiz koşulların ikisinde de çoğalabilen örnek hangisidir? Bu örnekte oksijenli koşuldaki son sayı kaç katına çıkmıştır?
c) Oksijenin zararlı etkisine ilişkin en güçlü kaydı hangi örnek verir? Gerekçelendiriniz.
d) “Hangi bakteri olursa olsun oksijen eklemek çoğalmayı artırır.” önerisini üç örneği birlikte değerlendirerek eleştiriniz.
► Bakteriler, ilk kez Antony Van Leeuwenhoek tarafından basit ışık mikroskobu ile su damlacığı içinde gözlenmiştir.
► Yeryüzünde en fazla sayıda bulunan canlı grubudur.

► Toprak, su, hava, canlı organizmaların içi ve yüzeyi gibi çeşitli ortamlarda yaşarlar.
► Çok fazla çeşitliliğe sahiptirler. Ekosistemlerin işleyişinde ve yaşamın devamlılığında kritik rol oynarlar.
► İnsan yaşamına hem zararlı hem yararlı etkileri vardır. Örneğin bazı bakteriler çeşitli hastalıklara neden olurken bazıları ilaç sektöründe kullanılır.

► Özelliklerin bir kısmı tüm bakterilerde bulunurken, bir kısmı bazı bakterilerde bulunabilmektedir.
► Tamamı tek hücreli ve prokaryot hücre yapısına sahiptir.
► Mikroskobik organizmalardır.
► Sahip oldukları tek organel Ribozomdur.
► Hücre zarı, sitoplazma, DNA ve RNA bulundururlar.
► DNA'ları sitoplazmada olup halkasal şekillidir. Protein kılıf ile çevrili değildir. (Çıplaktır.) DNA nükleoid denilen bölgede bulunur.
► Kromozomları haploid (n) kromozomludur.
► Glikozun fazlasını glikojen olarak depo ederler.
► Çekirdek ve zarla çevrili organelleri yoktur.
Hücre Duvarı Bulundurma
Bakterilerde genellikle hücre zarının dış kısmında protein ve polisakkaritten oluşan hücre duvarı (çeperi) bulunur. Bu yapıya Peptidoglikan denir.
Kapsül Bulundurma:
Bazı bakterilerde hücre duvarının dışında polisakkaritten oluşmuş koruyucu bir kapsül bulunur. Bu kapsül, bakteriyi fagositozdan korur ve patojenlikte rol oynar. Yani kapsüllü bakteriler çoğunlukla hastalık yapıcıdır. (patojendir) Örneğin; insanda zatürre hastalığını yapan bakteriler kapsüllüdür.
Klorofil Bulundurma
♦ Bazı fotosentetik bakteriler güneş ışığını kullanarak fotosentez yaparlar.
♦ Bu bakterilere Fotoototrof Bakteriler denir. Fotoototrof bakterilerde klorofil molekülü bulunur.
♦ Bakterilerin kloroplastları olmadığı için klorofilleri sitoplazmada yer alır.
♦ Örneğin; siyano bakteriler (mavi yeşil algler, H2S bakterileri vb. fotosentetik bakterilerdir.)
Kamçı ve Pilus Bulundurma
Kamçı: Bazı bakterilerde aktif yer değiştirmeyi sağlayan kamçılar bulunur. Kamçısı olmayan bakteriler toz parçacıkları ya da su damlacıkları ile pasif olarak taşınabilirler. Kamçı ökaryotlarda da bulunur. Aralarındaki fark; ökaryotların kamçıları tübülin
Ücretsiz önizleme burada bitti
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını aç