Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
2 soruKonuya Ait Çıkmış Sorular
38 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.
Topluluk Ayak İzi İzleme Planı
Bir okul-topluluk programında dört gösterge başlangıçta ve iki ay sonra kaydedilmiştir. Ulaşım sayısı, atık kütlesi, elektrik ve su farklı birimlerle verildiğinden bu değerler doğrudan toplanarak tek bir ayak izi sayısına dönüştürülemez. Değerler kurgusaldır.
| Gösterge | Başlangıç | 2 ay sonra | Birim |
|---|---|---|---|
| Haftalık gıda artığı | 50 | 35 | kg/hafta |
| Aylık otomobille gelen öğrenci | 400 | 280 | yolculuk/ay |
| Aylık elektrik kullanımı | 1 000 | 850 | kWh/ay |
| Aylık taze su alımı | 80 | 72 | m³/ay |
I. Dört göstergedeki yüzde azalmaları ayrı ayrı hesaplayın.
II. En büyük oransal azalma hangi göstergelerde, en küçük azalma hangisinde olmuştur? Gösterge değerlerini kullanarak karşılaştırın.
III. Bu dört değeri toplayıp programın toplam ekolojik ayak izi azalması olarak sunmak neden bilimsel olmaz?
IV. İzlemenin sonraki döneminde bir göstergeyi geliştirmek için bir topluluk veya kurum düzeyinde uygulama ve sonuçları değerlendirecek bir yöntem önerin.
Soru 2.
Kurumsal Enerji Verimliliği ve Yenilenebilir Kaynak
Bir okulun yemek hazırlama biriminde enerji verimliliği düzenlemesinden ve çatı güneş sisteminden önce-sonra günlük değerler karşılaştırılmıştır. Elektrik için salım katsayısı her iki dönemde de 0,4 kg CO2e/kWh kabul edilmiştir. Değerler kurgusaldır.
| Gösterge (günlük) | Önce | Sonra |
|---|---|---|
| Elektrik ihtiyacı (kWh) | 1 000 | 800 |
| Yenilenebilir elektrik kullanımı (kWh) | 0 | 250 |
| Şebekeden alınan elektrik (kWh) | 1 000 | 550 |
| Elektrik kaynaklı salım (kg CO2e) | 400 | 220 |
I. Elektrik ihtiyacındaki azalmayı yüzde olarak hesaplayın. Elektrik kaynaklı salım ne kadar ve yüzde kaç azalmıştır?
II. Enerji verimliliği ile yenilenebilir elektrik kullanımının bu tabloda gösterilen etkileri arasındaki farkı açıklayın.
III. Elektrik kaynaklı salımın %45 azalması, okulun toplam ekolojik ayak izinin de aynı oranda azaldığını kanıtlar mı? Gerekçenizi kapsam sınırıyla açıklayın.
IV. Enerji dışında okulun ayak izini azaltabilecek bir kurumsal uygulama önerin ve uygulamanın etkisini gösterecek bir ölçüm belirtin.
Soru 3.
Bireysel Tüketim Modelinin Yorumlanması
Bir ailenin aynı hesaplama aracıyla elde ettiği kişi başına yıllık ayak izi tahmini, bazı tüketim alışkanlıkları değiştirildikten sonra yeniden hesaplanmıştır. Değerler kurgusal model sonuçlarıdır ve küresel ortalama değildir.
| Tüketim bileşeni | Önce (gha/kişi/yıl) | Sonra (gha/kişi/yıl) |
|---|---|---|
| Gıda | 2,0 | 1,7 |
| Konut enerjisi | 1,2 | 1,0 |
| Ulaşım | 1,1 | 0,7 |
| Ürün ve hizmetler | 0,7 | 0,6 |
| Toplam | 5,0 | 4,0 |
I. Model tahminindeki toplam azalmayı gha/kişi/yıl ve başlangıç toplamına göre yüzde olarak hesaplayın.
II. Dört tüketim bileşenindeki azalmaları ayrı ayrı bulun. Modelde toplam düşüşe en fazla katkı yapan bileşen hangisidir?
III. Gıda ve ulaşım bileşenlerindeki değişime katkı verebilecek birer günlük tercih örneği verin; her tercih ile ilgili bileşen arasındaki bağı açıklayın.
IV. Bu tahminin bir ailenin çevre üzerindeki tüm etkisini eksiksiz ölçtüğünü söylemek neden doğru olmaz? Karşılaştırmanın güvenilirliği için bir yöntem belirtin.
Soru 4.
Gıda Üretiminde Su Verimliliği
Bir gıda işleme tesisinde günlük üretim her iki dönemde de 10 ton olarak kalmıştır. Su verimliliği uygulamasından önce ve sonra taze su alımı, yeniden kullanılan arıtılmış su ve arıtım sonrası deşarj miktarı kaydedilmiştir. Değerler kurgusaldır.
| Gösterge (m³/gün) | Uygulama öncesi | Uygulama sonrası |
|---|---|---|
| Taze su alımı | 120 | 78 |
| Arıtılıp yeniden kullanılan | 0 | 32 |
| Arıtım sonrası deşarj | 95 | 63 |
I. Taze su alımındaki günlük azalmayı m³ ve yüzde olarak hesaplayın. Ton başına taze su kullanımı iki dönemde kaç m³'tür?
II. Arıtılmış suyun yeniden kullanılması taze su kaynakları üzerindeki baskıyı nasıl azaltabilir? Yeniden kullanımın güvenli olması için bir koşul belirtin.
III. Taze su alımının %35 azalması, tesisin toplam ekolojik ayak izinin de %35 azaldığını gösterir mi? Kapsam sınırını belirterek yanıtlayın.
IV. Uygulamanın su kaynaklarını korumaya katkısını izlemek için iki ölçüm veya kontrol belirleyin.
Çalışma soruları bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Ekolojik Ayak İzinin Küçültülmesi
Çözüm: Verilen metinden ve önceki bilgilerimizden yararlanarak su ve karbon ayak iziyle ilgili soruları cevaplayalım.
Su ayak izi ve karbon ayak izi kavramlarını tanımlayınız.
Su ayak izi: Bir bireyin, topluluğun veya işletmenin tüketim ya da üretim faaliyetleri sırasında kullandığı toplam tatlı su miktarını ifade eder. Kullanılan suyun yanında kirletilen su da bu değerlendirmeye dâhildir.
Karbon ayak izi: İnsanların ulaşım, enerji kullanımı, beslenme ve diğer günlük faaliyetleri sonucunda oluşan sera gazı salımlarıyla ilişkili çevresel etkiyi ifade eder.
Su ve karbon ayak izini artırabilecek faktörlere örnekler veriniz.
Su ayak izini artırabilecek faktörler:
- Suyun gereksiz ve fazla kullanılması
- Üretimde fazla miktarda tatlı su tüketilmesi
- Su kaynaklarının kirletilmesi
- Tarımda ve sanayide suyun verimsiz kullanılması
Karbon ayak izini artırabilecek faktörler:
- Fosil yakıtların kullanılması
- Enerji tüketiminin artması
- Sanayileşme
- Hayvancılık faaliyetleri
- Atık miktarının artması
- Günlük ulaşım ve tüketim alışkanlıkları
Su ve karbon ayak izini azaltmak neden önemlidir?
Su tasarrufu yapılması sınırlı tatlı su kaynaklarının korunmasına yardımcı olur. Fosil yakıt ve enerji kullanımının azaltılması ise çevresel etkinin ve sera gazı salımlarının azaltılmasına katkı sağlar.
Böylece doğal kaynakların gelecek nesillerin de yararlanabileceği şekilde korunması ve sürdürülebilirliğin desteklenmesi mümkün olur.
Sonuç
Günlük yaşamda yaptığımız ulaşım, enerji, beslenme ve su kullanımı tercihleri çevre üzerindeki etkimizi değiştirir. Kaynakların bilinçli kullanılması su, karbon ve genel olarak ekolojik ayak izimizin küçülmesine katkı sağlar.
Ekolojik Ayak İzinin Küçültülmesi
Ekolojik Ayak İzi Nedir?
► Ekolojik ayak izi, bir kişinin, topluluğun ya da bir ülkenin doğal kaynakları doğrudan ve dolaylı yollarla ne kadar tükettiğini ve çevre üzerinde ne kadar baskı oluşturduğunu gösteren bir ölçüdür.
► Bu kavram; kullanılan kaynak miktarını, oluşan atıkları ve çevresel bozulma üzerindeki etkileri birlikte değerlendirir. Doğal kaynakları korumak ve sürdürülebilirliği güçlendirmek için ekolojik ayak izini azaltmak gerekir.
Gıda İsrafı ve Ekolojik Ayak İzi İlişkisi
► Ekolojik ayak izini büyüten önemli etkenlerden biri gıda atıklarıdır.
► Gıdanın tarladan sofraya gelene kadar geçtiği tüm aşamalarda (üretim, işleme, depolama, taşıma ve tüketiciye ulaşma) atık oluşabilir.
► Bu nedenle gıda atıklarının azaltılması; hem çevreye verilen zararı düşürür hem de üretimde kullanılan su, enerji ve ham madde gibi kaynakların boşa harcanmasını önler.
► Ayrıca gıda üretimi ve işlenmesi sırasında ortaya çıkan atıkların zararsız hâle getirilerek yeniden değerlendirilmesi ya da daha çevreci yöntemlere geçilmesi, ayak izini küçültmede etkili bir yaklaşımdır.
Gıda Sürecinde Atıkları Azaltmaya Yönelik Uygulamalar
Gıdanın üretim ve dağıtım sürecinde atıkları azaltmak için farklı alanlarda önlemler alınabilir:
► Taşıma: Gıda taşımacılığında fosil yakıt kullanan araçlar yerine, güneş enerjisinden elde edilen elektrikle çalışan araçların tercih edilmesi karbon salımını azaltabilir.
► Enerji üretimi: Üretimin çeşitli aşamalarında oluşan organik atıklar, biyogaz veya biyoetanol üretiminde kullanılabilir. Böylece atıklar enerji kaynağına dönüştürülmüş olur.
► Hava kirliliğinin azaltılması: Üretim sırasında ortaya çıkabilen atık gazlar hava kirliliğine yol açabileceğinden, bu gazların filtrelenmesi ve arıtılarak zararsız hâle getirilmesi önemlidir.
► Gübreye dönüştürme: Hayvansal üretimden çıkan atıklar doğrudan, tarımsal üretimden çıkan bazı atıklar ise kompostlaştırma sonrası gübre olarak kullanılabilir.
► Atık su yönetimi: Üretim süreçlerinde oluşan atık sular,
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açÖğrenci Plus
7. Etkinlik (Ders Kitabının 154.Sayfasında Bulunmaktadır.) Ekolojik Ayak İzi Performans Görevi
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleÖğrenci Plus
Kontrol Noktası (Ders Kitabının 157.Sayfasında Bulunmaktadır.) Ekolojik Ayak İzinin Küçültülmesi
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri incele