Konu Detayı Sayfası

Harekete Dayalı Tepki

Konuyu PDF İndir

5 PDF indirme

11.Sınıf

Tepki

Canlılık ve Tepki

684

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
12 soruKonuya Ait Çıkmış Sorular
Soru 1.

İnsanda kıkırdak doku çeşitlerinin bulunduğu bazı bölgeler aşağıda şematize edilmiştir.

Soru Resim 2

Buna göre bu bölgelerde bulunan kıkırdak çeşitleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Eklem çeşitleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi

yanlıştır?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Kemik dokuda bulunan bazı yapıların özellikleri aşağıda verilmiştir.

• Ergenlik döneminin sonuna kadar kemiklerin boyca uzamasını sağlar.

• Kemik dokunun organik ve inorganik maddelerden oluşan ara maddesidir.

• Kemiklerin etrafını sararak enine büyümesini ve kırıkların onarılmasını sağlar.

• Süngerimsi kemik dokuda kan hücrelerinin üretilmesini sağlar.

Buna göre verilen özellikler ile kemik dokuya ait yapılar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi açıkta kalır?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

İnsan vücudundaki doku çeşitlerine ait

I. Esnek ve dayanıklı yapısı, bulunduğu organda baskı ve gerilimleri engeller.

II. Hücreleri kasılıp gevşeme özelliği gösteren birbirine paralel uzanan protein yapılı iplikçikler içerir.

III. Ara maddesinde biriken kalsiyum karbonat ve kalsiyum fosfat tuzları dokuya sertlik kazandırır.

özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri doğru olur?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
146 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.

A'da dirsekten bükülü ön kolun eldeki ağırlığı taşıması, B'de bunun basitleştirilmiş modeli verilmiştir. 1 dirsek eklemini, 2 kas kuvvetinin ön kola aktarıldığı yeri, 3 eldeki yükü gösterir. K ve L, destek noktasından ölçülen iki uzaklıktır. B'de kuvvetler kola diktir; ön kolun kendi ağırlığı hesaba katılmamıştır.

Modeldeki sıralanışı ve uzaklıkları dikkate alarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, kuvvet ve yük kavramlarıyla eşleştiriniz. K ve L hangi kolları gösterir?

b) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Kuvvetin uygulandığı konumla açıklayınız.

c) B'deki modelde K aynı kalırken aynı yük, kolun yatay konumu korunarak desteğe daha yakın bir noktaya asılıyor. Gereken kas kuvveti nasıl değişir? Nedenini açıklayınız.

ç) Bir öğrenci 'Kasın uyguladığı kuvvet, eldeki yükün ağırlığına her zaman eşittir.' diyor. B'deki model için bu düşünceyi değerlendiriniz.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

A'da bir ayağın parmak ucunda yükselmesi, B'de bu hareketin basitleştirilmiş modeli gösterilmektedir. 1 ayağın ön kısmının yerle temas ettiği bölgeyi, 2 bu ayağa etki eden vücut ağırlığını, 3 baldır kaslarının topuğa ilettiği çekme kuvvetini, 4 ise beyaz kordon biçimindeki yapıyı göstermektedir.

Ayağın kaldıraç olarak ele alındığı bu modeli kullanarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, yük ve kuvvet kavramlarıyla eşleştiriniz. Bu modelde destek neden ayak bileği değildir?

b) 4 numaralı yapının adını ve görevini yazınız. Çekme kuvvetini oluşturan yapı ile bu kuvveti ileten yapı aynı mıdır?

c) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Yükün konumuyla açıklayınız.

ç) B'deki ideal modelde kuvvet kolu ile yük kolunu karşılaştırınız. Bu düzen yükün kaldırılmasını nasıl etkiler?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

A'da başın boyun üzerinde dengede tutulması, B'de bu durumun basitleştirilmiş kaldıraç modeli gösterilmiştir. 1 baş ile omurganın birleştiği eklemi, 2 başın ağırlığını, 3 boynun arkasındaki kasların kafatasına uyguladığı çekme kuvvetini temsil etmektedir.

Destek, yük ve kuvvetin birbirine göre konumunu kullanarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, yük ve kuvvet kavramlarıyla eşleştiriniz.

b) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Numaraların konumunu kullanarak açıklayınız.

c) Boynun arkasındaki kaslar hiç kuvvet uygulamasaydı baş hangi yöne dönme eğiliminde olurdu? Nedenini yazınız.

ç) 'Birinci tip kaldıraçlarda kuvvet kolu ile yük kolu daima eşittir.' ifadesi doğru mudur? Görselden yararlanarak açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

A'da karın bölgesinin ön tarafındaki sağ ve sol kaslar 1 ve 2 ile işaretlenmiştir. B'deki öne bükülme hareketinde bu iki kas aynı hareketi destekleyecek biçimde birlikte kasılmaktadır.

Görselde verilen hareketi temel alarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) B'deki harekette 1 ve 2 numaralı kasların çalışma ilişkisine ne ad verilir? Gerekçenizi yazınız.

b) Bu çalışma biçimini dirseği büken ve açan kasların çalışma biçimiyle karşılaştırınız.

c) Bir öğrenci bu iki kasın ayrı ayrı kasılmasının daha etkili olacağını söylüyor. Verilen hareket için birlikte çalışmanın yararını açıklayınız.

ç) Gövde bir konumda hareketsiz tutulurken bu kasların hiç enerji harcamadığını söyleyebilir miyiz? Açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Öğrenci Plus

Ön Değerlendirme (Ders Kitabının 88.Sayfasında Bulunmaktadır.) Harekete Dayalı Tepkide Görev Alan Yapılar

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele
✓
Konuya Başlarken (Ders Kitabının 89.Sayfasında Bulunmaktadır.)

Hareket Sisteminde Yapıların Birlikte Çalışması

Yönerge: Metinden yararlanarak günlük yaşamda hareket içeren etkinlikleri ve hareketin gerçekleşmesini sağlayan yapıların birlikte çalışmasının önemini açıklayınız.

1

Günlük hayattaki hareket içeren aktiviteler nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: Günlük hayatta yürümek, koşmak, konuşmak ve yazı yazmak gibi birçok etkinlik hareket içerir.

Bu hareketlerin gerçekleşmesi sırasında vücuttaki farklı yapılar aynı anda görev yapar. Özellikle kemikler, kaslar ve eklemler birlikte çalışarak vücudun istenilen hareketi yapmasını sağlar.

Örneğin yürürken bacak kasları kasılıp gevşer, kemikler hareket için destek oluşturur ve eklemler kemiklerin birbirine göre hareket etmesini sağlar. Benzer şekilde yazı yazarken el ve parmaklardaki kas, kemik ve eklemler uyumlu biçimde çalışır.

Örnekler: Yürüme, koşma, konuşma ve yazı yazma günlük yaşamda hareket içeren etkinliklere örnek olarak verilebilir.
2

Hareketin gerçekleşmesini sağlayan yapıların birlikte çalışmasının önemi nedir? Açıklayınız.

Cevap: Hareketin düzgün ve etkili biçimde gerçekleşebilmesi için kemik, kas, eklem ve bağların eş güdümlü çalışması gerekir.

  • Kemikler kasların tutunması için uygun yüzey oluşturur, vücuda şekil ve destek verir.
  • Kaslar kasılıp gevşeyerek harekete katkı sağlar.
  • Eklemler kemikler arasında hareket ve eş güdüm sağlar.
  • Bağlar eklemlerin dayanıklılığını artırır ve eklem yapısının korunmasına yardımcı olur.

Bu yapılardan biri görevini uygun şekilde yerine getiremezse hareketin düzeni ve uyumu bozulabilir. Bu nedenle hareket sistemi bir takım gibi birbirini tamamlayan yapıların birlikte çalışmasıyla görev yapar.

Temel çıkarım: Nasıl bir takımın başarılı olabilmesi için oyuncuların uyum içinde çalışması gerekiyorsa vücudun hareket edebilmesi için de kemik, kas, eklem ve bağların birlikte çalışması gerekir.

Genel Değerlendirme

Günlük yaşamda yapılan birçok hareket, tek bir yapının çalışmasıyla gerçekleşmez. Kemikler destek sağlar, kaslar hareket oluşturur, eklemler kemikler arasında hareketi mümkün kılar ve bağlar eklemlerin dayanıklılığını artırır. Bu yapıların uyumlu çalışması sayesinde vücut hareketleri düzenli ve etkili biçimde gerçekleşir.

Öğrenci Plus

9. Etkinlik (Ders Kitabının 89.Sayfasında Bulunmaktadır.) Hareket

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele

Harekete Dayalı Tepki

İnsan vücudunda hareket; kemik, kıkırdak, eklem ve kas dokularının birbiriyle eş güdümlü çalışmasıyla gerçekleşir. Bu yapıların oluşturduğu destek ve hareket sistemi yalnızca hareketi sağlamakla kalmaz; vücuda destek ve şekil verir, iç organları korur, kasların tutunması için yüzey oluşturur, kan hücrelerinin üretimine katkı sağlar ve bazı minerallerin depolanmasında görev alır.

Hareketin gunluk ornekleri: Yürümek, yazı yazmak, tekerlekli sandalyenin tekerini çevirmek ve yüzmek farklı hareketlerdir.
Yürümek, yazı yazmak, tekerlekli sandalyenin tekerini çevirmek ve yüzmek farklı hareketlerdir. Her birinde sinirlerden gelen bilgi, kasların ürettiği kuvvet ve eklemlerin izin verdiği hareket birlikte önem taşır.

1.9.1. Kemik, Eklem ve Kasların Hareketteki Rolü

Kemik Doku

İskelet sistemi kemik dokudan meydana gelir. Kemik doku, kemik hücreleri ile hücreler arası maddeden oluşur. Kemik dokunun ara maddesine osein denir.

  • Oseinin organik kısmında kolajen lifler ve çeşitli proteinler bulunur.
  • İnorganik kısmında kalsiyum, fosfat, kalsiyum florür, kalsiyum karbonat, potasyum ve magnezyum gibi mineraller yer alır.

Kemik dokunun hücreleri osteosit olarak adlandırılır. Osteositler, osein içindeki lakün adı verilen boşluklarda bulunur ve sitoplazmik kanalcıklarla birbirleriyle bağlantı kurar.

Sert (Sıkı) ve Süngerimsi Kemik Doku

Kemik doku yapısına göre sert (sıkı) kemik doku ve süngerimsi kemik doku olmak üzere iki kısımda incelenir.

Sert (sıkı) kemik doku, kemiklerin dış kısmında bulunan sert tabakadır. Bu doku osteon adı verilen silindirik yapıların bir araya gelmesiyle oluşur. Osteonların merkezinde Havers kanalı bulunur; bu kanallardan kan damarları ve sinirler geçer. Havers kanalları, kısa ve enine uzanan Volkmann (Folkman) kanalları ile birbirine bağlanır.

Süngerimsi kemik doku, genel olarak sert kemik dokunun altında bulunur ve gözenekli bir yapıya sahiptir. Bu boşluklarda kırmızı kemik iliği bulunur. Kırmızı kemik iliği kan hücrelerinin üretiminde görev yapar. Süngerimsi kemik dokuda Havers ve Volkmann kanalları bulunmaz.

Osteon ve kemik doku: Sert kemikte osteonlar ve kanallardan geçen damarlar görülür.
Sert kemikte osteonlar ve kanallardan geçen damarlar görülür. Süngerimsi kemikte ise boşluklu bir ağ yapısı vardır. Bu yapıların ikisi de canlı kemik dokunun parçalarıdır; süngerimsi yapı kemiğin dayanıklılığını kaybettiği anlamına gelmez.

Periost

Kemiklerin dış yüzeyini periost adı verilen bağ doku yapısındaki zar örter. Periost kan damarları ve sinirler içerir. Yeni kemik hücrelerinin üretimi, kemiğin kalınlaşması, yenilenmesi ve onarılması periostun temel görevleri arasındadır.

Uzun kemigin bolumleri: Uzun kemiğin dışında periost ve sert kemik doku, uçlarında süngerimsi kemik doku, gövdesindeki boşlukta sarı kemik iliği bulunur.
Uzun kemiğin dışında periost ve sert kemik doku, uçlarında süngerimsi kemik doku, gövdesindeki boşlukta sarı kemik iliği bulunur. Epifiz plağı büyüme çağında boyca uzamayla ilişkilidir; olgun kemikte aynı biçimde açık kalmaz.

Kemik Çeşitleri

İskeletteki kemikler şekillerine göre uzun, kısa, yassı ve düzensiz kemikler olmak üzere dört grupta incelenir.

Uzun kemikler: Boyu eninden fazla olan kemiklerdir. Dış yüzeylerinde sert kemik doku, uç kısımlarında süngerimsi kemik doku bulunur. Uzun kemiğin orta kısmındaki ilik boşluğunda sarı kemik iliği yer alır. Kemiğin uç kısmı ile gövdesi arasında kıkırdak dokudan oluşan epifiz plağı bulunur. Epifiz plağı kemiğin boyca uzamasında etkilidir; gelişimini tamamlayan bireylerde zamanla kemikleşir ve boyca uzama durur. Pazu, ön kol, arka kol, uyluk, kaval, baldır ve parmak kemikleri uzun kemiklere örnektir.

Kı

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Öğrenci Plus

Kontrol Noktası (Ders Kitabının 98.Sayfasında Bulunmaktadır.) Destek ve Hareket Sisteminin Yapısı ve Eş Güdümlü Çalışması

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele