Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
6 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.
Engelsiz çalışma yaşamına ilişkin fotoğraf, bireyin etkin bir çalışma ortamına katılımını gösterir. Fotoğrafın dışında kalan girişler, bilgi sistemleri ve ulaşım koşulları bilinmemektedir.
a) Görselin kapsayıcı yaşam bakımından verebileceği mesajı açıklayın. Fotoğrafın kanıtlamadığı bir koşulu da belirtin.
b) Görsel dışında kalan ortam için fiziksel erişime ve bilgi erişimine ilişkin birer kontrol sorusu yazın.
c) Bir kişinin yerine bütün işleri yapmakla, ihtiyaç duyduğu uyarlamayı kendisine sorarak sağlamak arasındaki farkı açıklayın.
Soru 2.
Şema enfeksiyon etkeninin kaynaktan duyarlı kişiye ulaşmasını açıklar. Bu şema kullanılarak hem bulaşmayı önleme hem de yanlış genelleme tartışılacaktır.
a) Ortak yüzeyden ele, elden ağız veya buruna aktarım örneğinde bulaşma yolu ve giriş kapısını ayırın.
b) Zincirin aktarım basamağını azaltabilecek iki uygulama seçin ve birini gerekçelendirin.
c) “Diyabet ve bütün kalıtsal hastalıklar da aynı temas zinciriyle yayılır.” önermesini düzeltin.
Soru 3.
Ölçeksiz okul planında, basamaksız giriş güzergâhındaki bir bölümün depolanan eşyalarla kapatıldığı görülmektedir. Duyurular yalnız sesli verilmektedir. Şema ölçü veya yasal uygunluk belgesi değildir.
a) Basamaksız güzergâhın bulunmasına rağmen kullanımın neden engellendiğini açıklayın.
b) Fiziksel erişim ve duyuru erişimi için birer değişiklik önerin.
c) Düzenleme yapıldıktan sonra yalnız yöneticinin “uygun” demesi yeterli midir? Kullanıcılarla nasıl kontrol edilebilir?
Soru 4.
Kartlarda hastalığın nedeni hakkında bilgi verilmiştir. Bu bilgiler, yalnız yakınmanın adına bakılarak hastalıkların aynı gruba konamayacağını tartışmak içindir.
a) A ve B kartlarından hangisi enfeksiyon, hangisi otoimmün mekanizma örneğidir? Verilen nedene dayanın.
b) C kartında genetik değişiklik bulunması, durumun sıradan temasla arkadaşlarına bulaştığını gösterir mi?
c) Kartlardan hareketle bir arkadaşın hastalığını teşhis etmeye çalışmak neden uygun değildir? Güvenli ve kapsayıcı iki tutum belirtin.
Çalışma soruları bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Düşünelim ve tartışalım
Hastalıklardan korunma yollarını bilmek neden önemlidir?
Bulaşıcı, kronik ve kalıtsal hastalıkların riskleri aynı değildir. Doğru bilgi; uygun aşı ve taramalara katılmayı, sağlıklı davranışları seçmeyi ve zamanında yardım istemeyi kolaylaştırır. Her hastalık bütünüyle önlenemese de risk ve komplikasyonlar azaltılabilir; hasta veya engelli kişiler suçlanmamalıdır.
Öğrenci Plus
Etkinlik (Ders Kitabının 41.Sayfasında Bulunmaktadır.) 4. Etkinlik: Hastalıklar ve engellilik
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleHastalıklar ve Engellilik
► Sağlık, yaşam kalitesinin temel unsurlarından biridir. Vücudumuzda ortaya çıkan bazı değişiklikler sağlık sorunlarının erken belirtileri olabilir.
► Vücudun herhangi bir bölümünde beklenmedik bir şişlik, uzun süre geçmeyen öksürük, ani kilo kaybı veya uzun süreli hâlsizlik gibi değişiklikler dikkatle izlenmelidir.
► Hastalıkların erken fark edilmesi, tedavi sürecinin daha etkili yürütülmesine ve bireyin yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir.
► Sağlık teknolojilerindeki gelişmeler ve sağlık konusunda farkındalığın artması sayesinde birçok hastalığın erken dönemde teşhis edilmesi mümkün hâle gelmiştir.
1. Enfeksiyon Hastalıkları
► Enfeksiyon hastalıkları; virüs, bakteri, mantar veya parazit gibi hastalık etkenlerinin vücuda girip çoğalması ve doku ya da organlara zarar vermesi sonucunda ortaya çıkar.
Enfeksiyon hastalıklarına örnekler:
- Grip,
- COVID-19,
- Hepatit B,
- Tüberküloz,
- Bakteriyel ishaller.
► Hastalık etkenleri; hava yoluyla, damlacıklarla, doğrudan temasla, kirli su ve gıdalarla veya vektörler aracılığıyla bulaşabilir.
Enfeksiyon zinciri, hastalık etkeninin kaynağından çıkarak uygun bir bulaşma yolu ile giriş kapısından duyarlı konağa ulaşması ve burada çoğalmasına kadar devam eden süreci ifade eder.
Enfeksiyon zincirinin temel halkaları şunlardır:
- Enfeksiyon etkeni,
- Enfeksiyonun kaynağı,
- Kaynaktan çıkış,
- Bulaşma yolu,
- Giriş kapısı,
- Duyarlı konak.
► Enfeksiyon zincirinin herhangi bir halkasının kırılması, hastalığın yayılmasının önlenmesine yardımcı olur.
Enfeksiyon hastalıklarından korunmada;
- Aşılama,
- Hijyen kurallarına uyma,
- Güvenli içme suyu kullanma,
- Hijyenik koşullarda hazırlanmış gıdaları tüketme,
- Gerekli durumlarda maske ve mesafe uygulamalarına dikkat etme
önem taşır.
2. Kardiyovasküler Hastalıklar
► Kardiyovasküler hastalıklar, kalp ve damar sistemini etkileyerek yaşam kalitesini düşürebilen hastalıklardır.
Başlıca örnekleri:
- Koroner arter hastalığı,
- Hipertansiyon,
- Kalp yetmezliği,
- İnmedir.
► Damar tıkanıklığı, yüksek tansiyon, sağlıksız beslenme, hareketsizlik ve stres önemli risk faktörleri arasındadır.
► Kardiyovasküler hastalıklar bulaşıcı değildir.
Bu hastalıkların riskini azaltmak için;
- Düzenli fiziksel aktivite yapılması,
- Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının geliştirilmesi,
- Stresin kontrol edilmesi,
- Alkol, tütün ve tütün ürünlerinden uzak durulması
önemlidir.
3. Kanser
► Kanser, hücrelerin bulundukları dokuda kontrolsüz biçimde çoğalmasıyla ortaya çıkan hastalık grubunun genel adıdır.
► Bazı kanserlerde oluşan hücreler vücudun farklı bölgelerine yayılabilir.
Yaygın kanser türlerinden bazıları:
- Meme kanseri,
- Akciğer kanseri,
- Prostat kanseri,
- Kolorektal kanserdir.
► Genetik yatkınlık, tütün ürünleri, radyasyon ve HPV gibi bazı virüsler kanser açısından risk faktörleri arasında yer alabilir.
► Kanser bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak bazı enfeksiyonlar belirli kanser türlerinin gelişme riskini artırabilir.
► Düzenli taramalara katılmak, risk faktörlerinden kaçınmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirmek erken tanı ve korunma açısından önemlidir.
| Önemli: Hastalık belirtilerinin erken fark edilmesi ve gerektiğinde sağlık kuruluşlarına başvurulması, tanı ve tedavi süreçlerinin zamanında başlamasına katkı sağlar. |
4. Şeker Hastalığı (Diyabet)
► Diyabet, kandaki glikoz düzeyinin normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan kronik bir hastalıktır.
Diyabetin üç temel türü vardır:
- Tip 1 diyabet,
- Tip 2 diyabet,
- Gebelik diyabeti.
► Diyabetin temelinde insülin hormonunun yetersizliği veya vücutta yeterince etkili kullanılamaması bulunabilir.
► Özellikle Tip 2 diyabette genetik yatkınlık ve yaşam tarzıyla ilişkili etkenler hastalığın gelişiminde önemli rol oynar.
► Diyabet bulaşıcı değildir.
Diyabetin yönetiminde;
- Sağlıklı beslenme,
- Düzenli fiziksel aktivite,
- Kan şekeri takibi,
- Düzenli doktor kontrolü
önemlidir.
5. Kalıtsal Hastalıklar
► Kalıtsal hastalıklar, genetik materyalde meydana gelen bozukluklarla ilişkili hastalıklardır ve bazıları nesiller boyunca aktarılabilir.
Kalıtsal hastalıklara örnek olarak;
- Kistik fibrozis,
- Orak hücre anemisi,
- Duchenne kas distrofisi,
- Fenilketonüri
verilebilir.
► Bazı kalıtsal hastalıklar çekinik genler aracılığıyla taşınır.
► Akraba evliliklerinde benzer genlerin bir araya gelme olasılığı
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açÖğrenci Plus
Uygulama (Ders Kitabının 47.Sayfasında Bulunmaktadır.) Sağlık teknolojileri ve bağımsız yaşam
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleÖğrenci Plus
Kontrol Noktası (Ders Kitabının 48.Sayfasında Bulunmaktadır.) Bilimsel argüman oluşturalım
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri inceleÖğrenci Plus
Etkinlik (Ders Kitabının 191.Sayfasında Bulunmaktadır.) Etkinliğe bağlı Form 4: Hastalıklar, riskler ve sağlığı koruma
Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.
Paketleri incele