Konu Detayı Sayfası

Homeostazinin Sağlanmasında Sinir Sisteminin Etkileri

Konuyu PDF İndir

4 PDF indirme

11.Sınıf

Homeostazi

Homeostazi ve Canlılar İçin Önemi

699

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
25 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.

Bu öğretim şemasında hipotalamus ön hipofizi, ön hipofizden verilen ACTH ise böbrek üstü bezinin kabuk bölgesini uyarır. Kabuk bölgesi kortizol salgılar. Kortizol, üst merkezlerin uyarısını azaltan geri bildirim etkileri de oluşturabilir.

I-III boşluklarını, hormon oklarını ve uçları yatay çizgiyle biten azaltıcı geri dönüşleri inceleyiniz.

Soru Resim 2

a) I, II ve III numaralı merkez ya da bölgelerin adlarını yazınız.

b) II'den III'e giden ACTH hangi yolla taşınır? Bu ok bir duyu nöronunu mu gösterir?

c) Kortizolün üst merkezlerin uyarısını azaltması hangi geri bildirim türüyle uyumludur? Neden?

ç) Hipotalamusun hem sinir sistemi yapısı olması hem de hormonlarla başka bezleri etkilemesi, iki sistemin ilişkisi hakkında ne gösterir?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Stres yanıtında sinirsel ve hormonal yollar birlikte görev yapabilir. A'da sempatik sinirlerle uyarılan böbrek üstü bezi öz bölgesinden adrenalin salınımı; B'de hipotalamus ve ön hipofiz aracılığıyla kabuk bölgesinden kortizol salınımının düzenlenmesi gösterilmiştir.

İki yolun bütün ayrıntıları verilmemiştir. Sinirsel komut ile hormonun kan yoluyla taşınmasını ayırınız.

Soru Resim 2

a) A ve B yollarında böbrek üstü bezinin hangi bölgesi hangi hormonu kana verir?

b) A'da sinirsel iletim nerede hormonal iletime dönüşür? Yolun iki kısmını yazınız.

c) 'Ön hipofiz adrenalin salgılatmak için her zaman zorunlu ara basamaktır.' yargısını A ve B yollarıyla değerlendiriniz.

ç) Adrenalinin hızlı hazırlık yanıtına katkı vermesi, 'Bütün hormonlar yavaş etkilidir.' yargısı için ne gösterir?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Sinirsel düzenlemeyi açıklamak için hazırlanan iki kurgu modelde, başlangıçta değer hedefin 10 birim üzerindedir. A her ölçümde sonucu yeniden hedefle karşılaştırıp komutu ayarlar. B'de sonuç bilgisi merkeze geri dönmez; başlangıçtaki azaltıcı komut kesilmeden sürer.

Grafik bir vücut ölçümü değildir. Sıfır hedefi, eksi değerler hedefin altını gösterir.

Soru Resim 2

a) Son ölçümde A ve B hedefin hangi tarafındadır? Hedefe uzaklıkları kaç birimdir?

b) B modelinde azaltıcı komutun aynı biçimde sürmesi neden uygun değildir?

c) B'de eksik olan geri dönüş yolunu, reseptör-merkez ilişkisini kullanarak açıklayınız.

ç) B'nin hedefin altına inmesi, mekanizmanın mutlaka pozitif geri bildirim olduğunu kanıtlar mı? Soruda verilen koşullarla açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

Dört ayrı homeostatik durumda, bir değişkenin uygun durumdan saptığı düşünülmüştür. Kartlarda bu sapmaya karşı oluşan yanıtlar verilmiş; ilk değişkenin yanıt sonrasındaki yönü boş bırakılmıştır. Diğer etkenler sabittir.

Her kartı kendi başlangıç değişimine göre değerlendiriniz.

Soru Resim 2

a) A-D kartlarında sonuç boşluklarına ilgili değişkenin artması mı azalması mı beklenir? Yazınız.

b) A'daki yanıt neden negatif geri bildirimle uyumludur? İlk sapma ve sonuç arasında ilişki kurunuz.

c) B ile D'deki yanıtların farklı organlarla gerçekleşmesine rağmen ortak düzenleme özelliğini açıklayınız.

ç) C'deki ADH yanıtı ilk düşük hacim durumunu azaltmaya katkı verdiğinde uyarı sonsuza kadar aynı güçte sürmeli midir? Açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.
Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Öğrenci Plus

Ön Değerlendirme (Ders Kitabının 162.Sayfasında Bulunmaktadır.) Homeostazinin Sağlanmasında Sinir Sisteminin Etkileri

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele
K
Konuya Başlarken (Ders Kitabının 163.Sayfasında Bulunmaktadır.)

Stres, Korku ve Sinir Sisteminin Tepkileri

Sınav kaygısı, beklenmedik bir ses ve ani tehlike gibi stres durumlarında ortaya çıkan tepkileri sinir sistemi ve homeostazi açısından değerlendirelim.

1

Senaryolarda sinir sisteminin hangi homeostatik tepkileri gözlenmektedir?

Cevap:

Verilen senaryolarda stres ve korkuya bağlı olarak vücudun birçok fizyolojik tepkisi değişmektedir.

  • Kalp atım hızının artması
  • Terlemenin artması
  • Solunumun hızlanması
  • Kasların gerilmesi
  • Mide ve sindirim sistemi faaliyetlerinde değişiklikler görülmesi
  • Tehlikeden uzaklaşmaya yönelik hızlı hareketlerin ortaya çıkması

Bu değişiklikler organizmanın stres veya tehlikeye karşı kısa sürede tepki vermesine ve değişen koşullara uyum sağlamasına yardımcı olur.

2

Stres durumunda ortaya çıkan bu tepkiler istemli mi, istemsiz mi gerçekleşir?

Cevap:

Kalp atım hızının artması, terleme, solunumun hızlanması ve sindirim faaliyetlerindeki değişiklikler gibi fizyolojik tepkilerin büyük bölümü istemsiz olarak gerçekleşir.

Bu tür tepkiler otonom sinir sisteminin kontrolünde kişinin bilinçli olarak karar vermesine gerek kalmadan ortaya çıkabilir.

Koşmak veya geri çekilmek gibi davranışlar ise duruma göre bilinçli hareketlerle de desteklenebilir.

3

Tehdit, stres veya korku algılandığında sinir sistemi nasıl yanıt verir?

Cevap:

Öncelikle çevredeki değişiklikler duyu reseptörleri tarafından algılanır.

Oluşan sinirsel uyarılar, duyu nöronları aracılığıyla merkezî sinir sistemine iletilir.

Merkezî sinir sistemi gelen bilgiyi değerlendirir ve uygun yanıtın oluşturulmasını sağlar. Hazırlanan yanıtlar motor nöronlar aracılığıyla hedef organlara iletilir.

Stres ve korku durumlarında kalp atışının, solunumun ve terlemenin artması gibi hızlı fizyolojik değişiklikler ortaya çıkabilir. Sinir sistemi bu süreçte endokrin sistemle de iş birliği yapar.

Genel Akış:
Uyarı → Reseptör → Duyu nöronu → Merkezî sinir sistemi → Motor nöron → Hedef organ → Düzenleyici tepki

Konuya Başlarken Sonucu

Sinir sistemi, stres ve tehlike gibi ani durumlarda hızlı tepkiler oluşturarak organizmayı değişen koşullara hazırlar.

Böylece kalp, solunum sistemi, kaslar ve diğer organların faaliyetleri birbirleriyle uyumlu şekilde düzenlenir.

Öğrenci Plus

3.Etkinlik (Ders Kitabının 164.Sayfasında Bulunmaktadır.) Sinir Sisteminin Homeostazi Üzerindeki Etkileri

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele

Homeostazinin Sağlanmasında Sinir Sisteminin Etkileri

Öğrenci Plus

Ders kitabı çalışması

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele

Homeostazinin korunmasında sinir sistemi, hızlı ve hedefe yönelik tepkiler oluşturarak önemli bir rol oynar. Özellikle stres, korku ve heyecan gibi ani durumlarda sinir sistemi devreye girer; kalp atım hızı, solunum, kan basıncı, terleme ve sindirim gibi birçok fizyolojik süreçte değişiklikler meydana gelebilir.

Bu tepkilerin ortak amacı, organizmanın değişen koşullara uygun cevap vermesini ve iç dengenin korunmasını sağlamaktır.

Sinir Sisteminin Homeostazideki Temel Görevi

Sinir sistemi vücudun iç ve dış ortamındaki değişiklikleri reseptörler aracılığıyla algılar, bilgiyi merkezî sinir sistemine taşır, değerlendirir ve uygun yanıtın hedef organlara ulaşmasını sağlar.

Değişiklik → Reseptör → Duyu nöronu → Merkezî sinir sistemi → Değerlendirme → Motor/otonom yanıt → Hedef organ → Homeostatik tepki

Homeostazide Görev Alan Bazı Sinir Sistemi Yapıları

Hipotalamus, beyin sapı ve omurilik ile çevresel sinirlerin homeostatik düzenlemedeki farklı görevlerini özetleyen şema.
Hipotalamus sıcaklık, su dengesi ve bazı davranışsal yanıtların; beyin sapı solunum ve dolaşım gibi otomatik işlevlerin düzenlenmesine katılır. Omurilik ve çevresel sinirler duyusal bilgiyi ve motor yanıtları iletir.

Hipotalamus

Hipotalamus, vücuttaki değişiklikleri algılayan reseptörlerden gelen bilgileri değerlendirir ve uygun yanıtların başlatılmasını sağlar. Sinir sistemi ile endokrin sistem arasındaki önemli bağlantı noktalarından biridir.

Hipotalamus ile hipofiz arasındaki sinirsel ve damar bağlantılarını gösteren anatomi çizimi.
Hipotalamus, sinir sistemi ile endokrin sistem arasında bağlantı

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Öğrenci Plus

Kontrol Noktası (Ders Kitabının 167.Sayfasında Bulunmaktadır.) Sinir Sistemi ve Homeostazi

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele