Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
İnorganik Bileşikler
► Temel element olarak karbon içermeyen bileşiklerdir.
► Tüm canlılar tarafından dışardan hazır olarak alınırlar.
► Canlılar tarafından sentezlenemeyen bileşiklerdir.
► Bitkiler topraktan kökleri ile alırlar. Diğer canlılar ise besinler ve su yoluyla alırlar.
► Hücresel solunumda ATP enerjisi elde etmek için kullanılmazlar. Yani enerji verici değillerdir. (Ancak kemosentez yapan bazı canlılar besin üretmek için gerekli olan enerjiyi inorganiklerden karşılarlar.)
► Görevleri;
♦ Hücre yapısına katılmak (yapıcı, onarıcı bileşik olarak)
♦ Düzenleyici görevler yapmaktır.
► Monomer halde dışarıdan hazır olarak alınırlar. Yani monomerleri yoktur.
► Bundan dolayı; sindirime (hidrolize) uğramazlar.
► Hücre zarından direk geçerler.
► Canlılarda biyokimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi ve homeostasinin korunması açısından gerekli bileşiklerdir.
► Kanın osmotik basıncını ayarlar.
► Bazı enzimlerin yapısına yardımcı kısım (kofaktör) olarak katılırlar.
| İnorganikler; düzenleyicidir. Hücre yapısına katılır. Ancak enerji verici olarak kullanılmazlar. |
Canlılardaki İnorganik Bileşikler
► Su
► Asit ve Bazlar
► Tuz ve Mineraller
1. Suyun Canlılar İçin Önemi
► Tüm organizmalarda en çok bulunan bileşen sudur.
► Organizmaların toplam kütlesinin %70’inden fazlası sudan oluşur.
► Su, biyolojik yapıların oluşturulması ve yaşamsal faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli inorganik maddelerin en önemlisidir.
► Dünya’nın ve canlı vücutlarının büyük bir kısmı sudan oluştuğundan canlıların yaşamları suyun varlığına bağlıdır.
► Bazı canlıların yaşam alanı sudur. Örneğin; Alg, mercan, balık, yunus, balina gibi.
► Bitkiler, fotosentez yapabilmek için suya ihtiyaç duyar.
► Atmosferdeki oksijenin kaynağını fotosentezde kullanılan su oluşturur.
► Canlılığın devamı için enzimler gereklidir. Su enzimlerin çalışabilmesi için uygun bir ortam sağlar. Ortamdaki su miktarı %15'in altına düşerse enzimler çalışamaz ve canlılık son bulur.
► Besinlerin sindirimi su ile olur (Hidroliz olayları).
► Su otsu bitkilerde turgor basıncı oluşturarak bitkiye desteklik verir. Dik durmasını sağlar.
► Vücut sıcaklığının dengede kalmasını sağlar.
► Su olmadan yaşam olmaz. Bir insan haftalarca yemek yemeden yaşayabilir ancak susuz bir kaç gün yaşayabilir.
► Sağlıklı bir yaşam için günlük 1,5 - 2,5 litre su içmemiz gerekir.
Suyun Kimyasal Yapısı
► Su molekülü 2 Hidrojen ve 1 Oksijen (H2O) atomundan oluşur.
► Hidrojen atomları oksijene birer kovalent bağ ile bağlanır.
Su Molekülü ve Bağları
Bu bağlanma esnasında Hidrojen ve Oksijendeki elektronlar eşit olarak dağılmazlar.
► Oksijen tarafında negatif (-) yük, Hidrojen tarafında pozitif (+) yük durumu vardır.
► Bu eşit olmayan yük dağılımı nedeniyle; bir kutbu (+), bir kutbu (-) yük taşıyan moleküle polar molekül denir.
► Su polar özellik gösteren bir bileşiktir.
► Polar özellik suyun iyi bir çözücü olmasını sağlar.
► Su molekülleri birbirine Hidrojen bağları ile bağlanır.
► Hidrojen bağları ile su moleküllerinin birbirine tutunmasını sağlayan kuvvete kohezyon kuvveti denir.
► Su moleküllerinin farklı bir moleküle ya da bir yüzeye tutunmasını sağlayan kuvvete ise adhezyon kuvveti denir.
► Suyun bu özellikleri bitkilerde köklerle alınan su ve minerallerin üst kısımlara kadar taşınmasında etkili olur.
Suyun Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerinin Canlılar İçin Önemi
1. Suyun Kohezyonu ve Adhezyonu
► Su moleküllerini bir arada tutan hidrojen bağlarının etkisiyle kohezyon kuvveti oluşur.
► Kohezyon ile bitkilerde suyun yükseklere taşınması sağlanır.
► Kohezyon, su yüzeyinde bir yüzey gerilimi oluşturur. Bazı böceklerin su üzerinde yürümesi bu sayede olur.
► Suyun başka moleküllere tutunmasını sağlayan kuvvete adhezyon kuvveti denir.
► Yapraklarda terleme sonucunda oluşan emme kuvveti ve kohezyon-adhezyon kuvvetleri sayesinde su, bitkilerin köklerinden yapraklarına kadar kesintisiz bir sütun şeklinde yer çekimine zıt yönde taşınır.
2. Suyun Taşıyıcı Özelliği
► Hücrelerin ihtiyaç duyduğu maddelerin taşınması ve hücrelerde oluşan metabolik atıkların uzaklaştırılması suyun varlığı ile mümkündür.
3. Suyun Çözücü Özelliği
► Canlı sistemlerdeki reaksiyonların gerçekleşmesini sağlar.
► Sindirim olaylarında su kullanılır.
► Besin ve boşaltım maddeleri suda çözünmüş olarak taşınır.
► Vücutta oluşan zehirli atıkların seyreltilmesini sağlar.
► Bitkiler mineralleri ancak suda çözünmüş olarak alabilir.
4. Suyun Y
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını aç