Protistler ve Mantarlar

3. Protistler Alemi

► Tamamı ökaryot hücre yapısına sahiptir.

► Zarla çevrili organelleri ve çekirdekleri vardır.

► Çoğunluğu tek hücrelidir. (Bazı algler çok hücrelidir.)

► Tatlı ve tuzlu sularda, nemli topraklarda, diğer hayvansal organizmaların vücutlarında ve vücut sıvılarında yaşarlar.

► Çok çeşitli beslenme şekilleri görülür. 

► Ototrof, heterotrof, hem ototrof hem heterotrof beslenen türleri vardır.

► Heterotrof beslenenlerde saprofit (ayrıştırıcı) ve parazit türler bulunur. Ototrof beslenenler ise fotosentez yaparlar. (Öglena ve algler)

► Üretici olanlarda klorofil, kloroplastın içinde bulunur.

► Atmosferdeki oksijenin büyük bir miktarını sularda yaşayan Algler üretir. Özellikle tek hücreli olan algler.

► Bazı türlerinde aktif yer değiştirmeyi sağlayan sil, kamçı, yalancı ayak gibi uzantılar vardır.

► Tatlı sularda yaşayan türlerinde Kontraktil Kofullar bulunur. Bu kofullar hücreye giren tatlı suyun dışarı atılmasını sağlar. Tuzlu sularda yaşayanlarda kontraktil koful yoktur.

► Bazı türlerde birden çok çekirdek bulunabilir.

► Üremeleri; eşeyli, eşeysiz, hem eşeyli hem eşeysiz (metagenez) şekillerinde olur.

► Bazı türlerde hücre içi sindirim görülür.

► Bazı çok hücreli alglerde iş bölümüne dayalı Koloni oluşturma yeteneği vardır.

Protista Alemi 6 Şubeden Oluşur

1. Kamçılılar (Öglena)

2. Kök Ayaklılar (Amip)

3. Silliler (Paramesyum)

4. Sporlular (Plazmodium)

5. Cıvık Mantarlar

6. Algler

1. Kamçılılar

► Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar.

► Tatlı sularda yaşayanlarda kontraktil kofullar bulunur.

► Kamçı aktif hareket ve yer değiştirmeyi sağlar.

► Heterotrof beslenenlerin çoğu parazittir. Örneğin Trypanosoma; kamçılı olup çeçe sineği ile insana taşınır ve Uyku Hastalığına neden olur.

► Hem ototrof hem de heterotrof beslenen türleri vardır. Öglena buna örnektir.

Öglenanın Genel Özellikleri

♦ Tek hücreli ve ökaryot bir canlıdır.

♦ Kontraktil koful bulunur.

♦ Boyuna bölünerek eşeysiz olarak çoğalır. (Amitoz bölünme ile)

♦ Kloroplastı vardır. Gündüz fotosentez yapar. Gece ise heterotrof beslenir. (Hem ototrof hem heteretrof beslenme yapar)

♦ Işığı algılayan göz lekesi sayesinde ışığın olduğu yere doğru hareket eder.

♦ Heterotrof beslenirken besinlerini hücre ağzıyla alır. Endositoz yapabilir. 

♦ Kamçı ile aktif hareket eder.

► Öglena ve paramesyum gibi ökaryotik tek hücreli canlılarda hücre zarının dışında Pelikula denilen koruyucu bir örtü tabaka bulunur. Pelikula hücre çeperi değildir.

NOT: Öglena fotosentez yaptığı için; bitkilere, Heterotrof beslenebildiği ve aktif hareket ettiği için ise hayvana benzetilir.

► Üremeleri; eşeyli üreme veya eşeysiz üreme şeklinde olur.

2. Kök Ayaklılar

► Yalancı ayakları ile aktif hareket ederler. Ayrıca fagositoz yaparak besinlerini yakalarlar.

► Tamamı heterotrof beslenir.

► Tatlı sularda yaşayan türlerinde kontraktil kofullar bulunur.

► Üremeleri; eşeyli üreme ya da eşeysiz üreme şeklinde olur. Her yönden bölünerek eşeysiz ürerler. (Amitoz ile)

► En bilinen örneği amiptir.

Amipin Genel Özellikleri

♦ Tek hücreli ve ökaryot bir canlıdır. Tatlı sularda yaşar.

♦ Besinlerini yalancı ayaklarıyla dışarıdan hazır alır ve besin kofullarında sindirir.(Endositoz = fagositoz ve pinositoz ile)

♦ Kontraktil koful ve besin kofulları vardır.

♦ Bazılarında kalsiyum karbonat ve silisten oluşan kabuk bulunur.

♦ Parazit olanları vardır. Bunlar insan bağırsağında amipli dizanteriye neden olur.

3. Silliler

► Tatlı ve tuzlu sularda yaşarlar.

► Tatlı sularda yaşayanlarda kontraktil koful bulunur. Tuzlu sularda yaşayanlarda kontraktil koful bulunmaz.

► Silleri ile aktif hareket ederler.

► Tamamı heterotrof beslenir.

► Eşeyli ve eşeysiz üreyebilen türleri vardır.

► En bilinen örneği Paramesyum'dur. (Terliksi Hayvan)

Paramesyumun Genel Özellikleri

♦ Tek hücreli ve ökaryot bir canlıdır.

♦ Silleri ile aktif hareket ederler.

♦ Kontraktil koful taşır. Heterotrof beslenir.

♦ Ağız ve yutak dışında kalan kısımlarını sert bir Pelikula örter. Pelikula hücre zarının dışında koruyucu bir tabakadır.

♦ Eşeysiz üremesi; enine bölünerek olur (amitoz ile).

♦ CO₂ ve NH₃ gibi boşaltım atıkları vücut yüzeyinden difüzyon ile atılırken sindirim atıkları anüsten atılır.

♦ Hücresinde büyük ve küçük iki tip çekirdek bulunur.

♦ Büyük çekirdek hayatsal olaylarda ve eşeysiz üremeden sorumlu iken, küçük çekirdek ise genetik çeşitliliği sağlayan eşeyli üremeden (konjugasyon) sorumludur.

♦ Vücut savunmasında görev alan Trikosist y